“`html

Seçim sonrası hisse senedi piyasası performansı, ilk günde karışık; daha uzun zaman aralıklarında ise daha olumlu olmuştur. S&P 500 endeksi, 1928’den bu yana yapılan 25 ABD başkanlık seçiminin yalnızca 10’unda seçimden sonraki gün yükseldi. Buna karşılık, 1984’ten bu yana vakaların yaklaşık %80’inde Seçim Günü ile yemin töreni (başkanın göreve başlama günü) arasındaki dönemi daha yüksek seviyede kapattı. Bu rehber, ne olduğunu ve ne zaman olduğunu anlatır. Herhangi bir tahmin (öngörü) içermez.
Seçimi, önceden ilan edilmiş bir fırtına uyarısı gibi düşünün. Tarih herkesçe bilindiği için sonuçlar geldiğinde tartışmaların büyük bölümü zaten fiyatlara yansımış olur; gün içinde piyasayı asıl hareket ettiren ise bilinmeyen, yani sürpriz olan unsurlardır. Bu yüzden aynı olay bir seçim döneminde hisseleri yukarı taşıyabilirken, bir sonraki dönemde piyasayı tedirgin edebilir.
Aşağıdaki tüm veriler geçmiş dönemlere aittir ve her biri, yayımlayan kaynağa atfedilmiştir. Farklı kaynaklar farklı dönemleri ölçer ve farklı yöntemler kullanır; bu nedenle rakamlar her zaman birebir örtüşmeyebilir.
“`
“`html
Öne çıkan noktalar
- Başkanlık seçiminden sonraki ilk işlem günü, S&P 500 endeksi için yazı tura gibi sonuçlar verdi: 2008 ve 2012’de sert düşüşler, 2020 ve 2024’te ise güçlü yükselişler görüldü. (S&P 500: ABD’deki büyük şirket hisselerini izleyen geniş borsa endeksi.)
- Horizon Investments’a göre, Seçim Günü ile yemin töreni arasında (başkanın görevi resmen devraldığı tarih) S&P 500, 1984’ten bu yana dönemlerin yaklaşık %80’inde yükseldi. İki istisna, 2000 ve 2008’deki piyasa düşüşleri sırasında yaşandı. (Piyasa düşüşü: Hisse senetlerinde geniş çaplı değer kaybı dönemi.)
- İlk gün hareketi, sonraki dört yıl için güvenilir bir gösterge olmadı. Birçok analist, verilerin belirgin ve net bir kalıp göstermediğini söylüyor.
- CNN’in aktardığı CFRA Research verilerine göre, 3 Kasım 2026 ara seçimlerinden sonra Dow Jones Sanayi Endeksi (ABD’nin en eski borsa endekslerinden biri), 1982’den bu yana ara seçim sonrası en büyük tek günlük yükselişini kaydetti.
- Seçim sonucu, birçok faktörden sadece biri. Enflasyon (fiyatların genel düzeyi), faiz oranları (borçlanma maliyeti), şirket kârları, petrol fiyatları ve jeopolitik gelişmeler (ülkeler arası siyasi riskler), kazanan aday kadar etkili olabildi.
“`
“`html
Seçim sonrası borsa performansına hızlı bakış
| Oylamadan sonraki dönem | Geçmiş veriler ne gösteriyor | Temel uyarı |
|---|---|---|
| Başkanlık seçiminin ertesi günü | S&P 500 endeksi 1928’den bu yana yapılan 25 seçimin 10’unda seçimden sonraki gün yükseldi | Sonuçlar çok geniş bir aralıkta: 2008’de %5,3 düşüşten 2024’te yaklaşık %2,5 artışa kadar |
| Seçim günü–yemin töreni dönemi | 1984’ten bu yana yaklaşık %80 olasılıkla pozitif (yani yükselişle sonuçlandı) | Negatif (düşüş) görülen iki dönem 2000 ve 2008’de yaşandı |
| Başkanlık seçimini izleyen 12 ay | Morningstar örneklerinde yaklaşık %6 düşüş ile %42’nin üzerinde yükseliş arasında değişti (Morningstar: finansal veri ve analiz sağlayıcısı) | 24 seçimde belirgin bir ortak eğilim (net bir kalıp) yok |
| Başkanlık seçimini izleyen dört yıl | İlk günde düşüşle başlayan 15 seçimin 12’sinde, dört yılın sonunda endeks daha yukarıda gerçekleşti | Bu dönemler, ekonomik daralma (resesyon) ve politika döngüleriyle (hükümetin ekonomi/vergileme/harcama kararlarının etkileriyle) çakışabiliyor |
| Ara seçimlerin (midterm) ertesi günü | S&P 500 endeksi 2022’de %2,1 düştü; 2018’de %2,1 yükseldi ve 2026’da %1,6 yükseldi | Yakın dönem için yalnızca sınırlı sayıda gözlem var |
Kaynaklar: Motley Fool’un yayımladığı Bloomberg ve YCharts verileri (18 Kasım 2024) (YCharts: piyasa verisi ve grafik sağlayıcısı); Advisor Perspectives üzerinden Bloomberg verileriyle Horizon Investments; NBC News ve CNBC’nin yayımladığı Morningstar Direct verileri (Morningstar Direct: profesyonel yatırım veri platformu); Associated Press piyasa raporları; Fortune; CNN. Ayrıntılar ve tarihler aşağıdaki her bölümde yer alıyor.
“`
“`html
Seçim gecesi ve ertesi gün ne olur?
Seçim sonuçlarının açıklandığı gün piyasalardaki hareket genellikle sonuç kesinleşmeden önce başlar. ABD borsa endeksi vadeli işlemleri (endekslerin gelecek bir tarihteki fiyatına dair sözleşmeler) neredeyse günün her saati işlem görür; bu yüzden erken sonuçlar gece boyunca fiyatlara yansıyabilir. Oy verme sonrası ilk normal seans ise yatırımcıların sonucu, kendi beklentileriyle karşılaştırarak nasıl fiyatladığını gösterir.
İlk seansı genellikle üç unsur yönlendirir:
- Belirsizliğin azalması. Net bir sonuç, bir şüphe kaynağını ortadan kaldırabilir; başa baş bir yarış ya da geciken sayım ise belirsizliği uzatabilir. Associated Press’e göre 2020’de oylar hâlâ sayılırken, 4 Kasım Çarşamba günü S&P 500 (ABD’nin en büyük 500 şirketini izleyen borsa endeksi) %2,2 yükseldi.
- Beklentiler ile sonuç arasındaki fark. Piyasalar olası sonucu önceden fiyatlar. Beklentiyle uyumlu bir sonuç sınırlı bir harekete yol açabilir; sürpriz bir sonuç ise daha güçlü bir hareket yaratabilir.
- Aynı gündeki diğer gelişmeler. Petrol, enflasyon verileri (fiyat artışlarını ölçen göstergeler), merkez bankası haberleri ve şirket kârlılık açıklamaları (şirketlerin kazanç raporları) gelmeye devam eder. İlk günkü hareket, seçim etkisi ile diğer haber akışının bileşimidir.
Resmî takvimi bilmek faydalıdır. 2024 dönemi için National Archives, Seçim Günü’nü 5 Kasım 2024; seçicilerin (Electoral College üyelerinin) toplantısını 17 Aralık 2024; Kongre’nin seçim oylarını saymasını 6 Ocak 2025; Yemin Töreni Günü’nü (başkanın resmen göreve başladığı gün) 20 Ocak 2025 olarak listeliyor. Ayrı bir rehber, bir sonraki ABD seçiminin ne zaman yapılacağını ve sürecin nasıl işlediğini anlatıyor.
“`
Başkanlık seçiminden sonraki gün
Motley Fool’un 18 Kasım 2024’te yayımladığı Bloomberg ve YCharts verileri, 1928’den bu yana her başkanlık seçiminden sonraki ilk işlem gününde S&P 500 endeksini ve onun önceki endeksini (bugünkü S&P 500’den önce kullanılan benzer gösterge) izledi. Endeks 25 dönemin 10’unda yükseldi. Tablo, 1980-2020 arasındaki seçimleri ve aynı tabloda verilen endeksin dört yıllık getirisini (seçimden sonraki dört yılda yatırımın ne kadar arttığını/azaldığını gösteren oran) birlikte gösteriyor.
| Seçim yılı | Ertesi gün S&P 500 | Dört yıl sonra S&P 500 |
|---|---|---|
| 1980 | +1,8% | +32,1% |
| 1984 | -0,7% | +61,5% |
| 1988 | -0,7% | +52,6% |
| 1992 | -0,7% | +70,1% |
| 1996 | +1,5% | +100,5% |
| 2000 | -1,6% | -21,0% |
| 2004 | +1,1% | -11,0% |
| 2008 | -5,3% | +42% |
| 2012 | -2,4% | +49,8% |
| 2016 | +1,1% | +57,5% |
| 2020 | +2,2% | +71,6% |
Kaynak: Bloomberg ve YCharts; Motley Fool’da yayımlandığı şekliyle, 18 Kasım 2024. Dört yıllık dönem seçim gününden başlar; yalnızca fiyat değişimi mi yoksa temettülerin de dahil edildiği toplam getiri mi (fiyat + temettü) kullanıldığı gibi ölçüm ayrıntıları belirtilmemiştir.
İki nokta öne çıkıyor. Birincisi, ilk günün artı/eksi yönü, takip eden dört yılla düzenli biçimde örtüşmüyor: 2008, %5,3 düşüşle başlayıp dört yılda %42 yükselişle devam ederken; 2004, %1,1 yükselişle başlayıp dört yılda %11,0 düşüşle sonuçlandı. İkincisi, bu dönemler çok farklı ekonomik evreleri içeriyor; 2000-2002 ayı piyasası (uzun süreli düşüş dönemi) ve 2008 finansal krizi gibi, seçimlerin doğrudan neden olmadığı gelişmeler de bu pencerelerin içinde yer alıyor.
Aynı kaynak, endeksin ilk gün düştüğü 15 seçimde, sonraki dört yılda 12’sinde (%80) yükseldiğini bildirdi. Ayrıca hisselerin, son 24 dört yıllık başkanlık döneminin 19’unda yükseldiğini aktardı. Yazarın sonucu, ilk gündeki hareketin sonraki dört yıl için güçlü bir öngörü göstergesi olmadığı yönündeydi.
2016 ve 2020 seçimleri
2016 seçimi, gece boyunca yön değişimine iyi bir örnektir. CNBC, 11 Kasım 2016’da Dow ve S&P 500’ün salı günkü kapanıştan bu yana yaklaşık %3 yükseldiğini; seçim gecesi gece seansındaki (piyasalar kapalıyken vadeli işlemler ve elektronik işlemler üzerinden oluşan) sert düşüşü telafi ettiğini yazdı. Aynı haberde, 1952’den bu yana seçim ile yemin töreni (başkanın göreve başlama töreni) arasındaki dönemde S&P 500’ün medyan getirisinin (uç değerlerden daha az etkilenen “ortanca” getiri) %3,7 olduğu not ediliyor ve başlık, seçim sonrası sıçramanın muhtemelen pek bir anlam taşımadığını savunuyordu.
2020’de oy sayımı günler sürdü. Associated Press, 4 Kasım 2020 Çarşamba günü S&P 500’ün 74,42 puan ya da %2,2 artarak 3.443,44’e çıktığını; Nasdaq Bileşik Endeksi’nin (teknoloji ağırlıklı endeks) %3,9 yükselerek 11.590,78’e ulaştığını ve Dow Jones Sanayi Ortalamasının %1,3 artarak 27.847,66’ya yükseldiğini bildirdi. Küçük şirket hisselerini izleyen Russell 2000 ise neredeyse değişmedi; %0,1’den az yükseldi.
2024 seçimi
Associated Press, 6 Kasım 2024 Çarşamba günü, yani Seçim Günü’nün ertesi günü, Dow’un 1.508,05 puan ya da %3,6 yükselerek 43.729,93’e çıktığını aktardı. S&P 500 %2,5 artarak 5.929,04’e, Nasdaq Bileşik Endeksi %3 artarak 18.983,47’ye ve Russell 2000 %5,8 yükselerek 2.392,92’ye çıktı. Motley Fool tablosu S&P 500 hareketini %2,6 olarak veriyor; bu da kullanılan veri akışı (farklı veri sağlayıcılarının anlık/veri kapanışı farkları) ve yuvarlama nedeniyle kaynakların onda bir puan düzeyinde farklılaşabildiğini hatırlatıyor.
“`html
Seçim gününden yemin törenine
Pek çok çalışma, oy verme günü ile göreve başlama yemini arasındaki dönemi inceler; bu aralık yaklaşık 11 hafta sürer. İki kaynak, geçmiş performansa dair fikir verir ve farklı başlangıç tarihleri kullanır:
- Horizon Investments, Bloomberg verileriyle. Hisseler bu pencerede (seçim sonrası ile yemin töreni arası dönem) 1984’ten bu yana zamanın yaklaşık %80’inde yükseldi; veriler 20 Ocak 2021 itibarıyladır. Sadece iki dönem düşüşle bitti: 2000’de teknoloji balonunun sönmesi sırasında (teknoloji hisselerindeki aşırı yükselişin ardından sert düşüş) ve 2008’de küresel finansal kriz sırasında (bankacılık ve kredi sisteminde ağır bozulma). Bu iki dönem hariç tutulduğunda, kalan tüm dönemlerde hisseler yükseldi; ortalama getiri %5,9 oldu (ortalama getiri: ilgili dönemlerdeki yükseliş/düşüşlerin aritmetik ortalaması).
- CNBC, 11 Kasım 2016. Seçim ile yemin töreni arasındaki dönemde S&P 500’ün (ABD’nin en büyük 500 şirketinin hisse performansını izleyen ana borsa endeksi) medyan getirisi (medyan: sıralandığında tam ortadaki değer, uç değerlerin etkisini azaltır) 1952’den bu yana %3,7 olmuştu.
Bu iki rakam doğrudan karşılaştırılamaz; çünkü başlangıç tarihleri, gözlem sayısı (kaç dönem incelendiği) ve ortalamanın hesaplanma yöntemi birbirinden farklıdır. Yine de genel tabloda hemfikirdir: 1950’lerden bu yana dönemlerin çoğu yükselişle bitti ve istisnalar, ekonominin ciddi baskı altında olduğu zamanlarda görüldü. Bu, geçmişe ait bir özetlemedir; bir dönemin yükselişle bitmiş olması, bir sonrakinin de kesin olarak öyle olacağını göstermez.
“`
“`html
Oylamadan 12 ay ve dört yıl sonra
Daha uzun zaman aralıkları, sandıktan (seçim sonucundan) çok ekonomiyi yansıtma eğilimindedir. NBC News ve CNBC’nin yayımladığı Morningstar Direct verileri, 24 başkanlık seçimini Seçim Günü’nden 6 ve 12 ay sonraki getirilerle (yatırımın belirli bir dönemdeki kazanç/kayıp oranı) analiz etti ve yalnızca birkaç örneği tam olarak aktardı. 1980 seçiminin üzerinden 12 ay geçince S&P 500 (ABD’nin en büyük 500 şirketini izleyen borsa endeksi) %0,6 yükseldi; 1984 seçiminin ardından yaklaşık %19 arttı; 1976 seçiminin ardından yaklaşık %6 geriledi; 2020 seçiminin ardından ise %42’den fazla yükseldi. Makalenin kendi sonucu, belirgin ve net bir örüntü (tekrarlayan düzen) olmadığı yönündeydi.
Yukarıdaki Motley Fool verileri de, ilk gün pozitif bir hareketin (yükselişin) ardından gelen 9 yönetimin 7’sinde (%78) S&P 500’ün yükseldiğini ekliyor. İlk günün negatif kapanmasının (düşüşün) ardından görülen %80 oranıyla yan yana konulduğunda fark küçük kalıyor. Her iki yönde de benzer başarıya sahip bir “ilk gün sinyali” (ilk gün hareketinden geleceğe dair çıkarım), güçlü bir sinyal sayılmaz.
Sonuçların neden bu kadar farklılaştığının arkasında birkaç etken var:
- Başlangıç değerlemeleri ve faiz oranları (hissenin/şirketin pahalı mı ucuz mu olduğuna dair ölçüler ve ekonomideki borçlanma maliyeti), her döngüde büyük farklılıklar gösterir.
- Resesyonlar ve şoklar (ekonomik daralma dönemleri ve finansal/ekonomik beklenmedik olaylar), 2000-2002 ve 2008 dâhil olmak üzere bazı seçim sonrası dönemlerle çakıştı.
- Politikanın zamanlaması önemlidir. Yasaların (mevzuatın) geçmesi aylar sürer ve şirket kârlılığını (kazançları) etkilemesi yıllar alabilir; ayrıca nihai etkisi, piyasaların başlangıçta varsaydığından (ilk beklentiden) çoğu zaman farklı olur.
“`
Ara seçimlerden sonra seçim sonrası borsa performansı
Ara seçimler, başkanlık döneminin ortasında yapılır ve Kongre’nin (ABD yasama organı) bileşimini belirler. ABD ara seçimlerinin ne olduğu ve nasıl işlediğine dair ayrı bir rehber ve oyların verildiği yılın tamamı ile sonraki aylara yayılan ara seçim–borsa geçmişine daha kapsamlı bir inceleme bulunuyor.
Oylamadan sonraki gün açısından bakıldığında, yakın dönem verileri karışık bir tablo çiziyor:
| Ara seçim | Sonraki gün | Dow Jones Industrial Average (Dow Jones Sanayi Endeksi) | S&P 500 (geniş piyasa endeksi) | Nasdaq Composite (teknoloji ağırlıklı bileşik endeks) |
|---|---|---|---|---|
| 2018 | 7 Kasım Çarşamba | +2.1% | +2.1% | +2.6% |
| 2022 | 9 Kasım Çarşamba | -2.0% | -2.1% | -2.5% |
| 2026 | 4 Kasım Çarşamba | yaklaşık +3% | +1.58% | +1.44% |
Kaynaklar: Fortune (7 Kasım 2018); Associated Press (9 Kasım 2022); CNN (4 Kasım 2026).
2022 seansı, oylamadan sonraki günün neden “gürültülü” (çok sayıda etkenin aynı anda fiyatlara yansıdığı, bu yüzden sonucu tek bir nedene bağlamanın zor olduğu) bir ölçüt olabileceğini gösteriyor. Associated Press’e göre S&P 500 endeksi 79,54 puan, yani %2,1 düşerek 3.748,57 seviyesine indi; aynı gün yayımlanan bir ajans manşetinde de ertesi sabah açıklanması beklenen enflasyon raporunun (fiyat artış hızını gösteren veri) piyasaların odağında olduğu vurgulandı. Başka bir ifadeyle piyasa, tek bir olaya değil birden fazla gelişmeye aynı anda tepki veriyordu.
“`html
2026 ara seçimleri sonrasında ABD hisseleri nasıl hareket etti
En güncel veri noktası, 3 Kasım’da yapılan ara seçimlerin (midterm: başkanlık dönemi ortasında yapılan Kongre seçimleri) ertesi günü olan 4 Kasım 2026 Çarşamba gününe ait. CNN, Demokratların Kongre’nin kontrolünü aldığını bildirdi. Bu durum, başkanın diğer partiden olması nedeniyle “bölünmüş hükümet” (yürütme ile yasamanın farklı partilerde olması) anlamına geliyor. Nihai sandalye sayıları Associated Press (AP) ve eyalet seçim kurumları tarafından yayımlanıyor; sayım tamamlandıkça rakamlar hâlâ değişebilir.
Piyasa tarafında ise CNN, söz konusu seansta (o günkü işlem günü) şunları aktardı:
- CFRA Research’e göre Dow, 1.569 puan ya da yaklaşık %3 yükseldi. Bu, 1982’den bu yana ara seçim sonrası en büyük tek günlük artış oldu. Ayrıca endeks için Nisan 2025’ten bu yana en iyi gündü. (Dow: ABD’nin önde gelen 30 büyük şirket hissesini izleyen borsa endeksi.)
- S&P 500 %1,58, Nasdaq Composite %1,44 yükseldi. Motley Fool, kapanış seviyelerini Dow için 53.356, S&P 500 için 7.689 ve Nasdaq Composite için 25.737 olarak verdi. (S&P 500: ABD’de 500 büyük şirketi izleyen endeks. Nasdaq Composite: özellikle teknoloji hisselerinin ağırlıkta olduğu geniş endeks.)
- Brent petrol varil başına 94,62 ABD dolarına gerileyerek yaklaşık %8,7 düştü; bu, 31 Ağustos’tan bu yana en düşük kapanıştı. (Brent: küresel petrol fiyatlamasında referans tür.)
- Tahvil fiyatları yükselirken ABD Hazine tahvili getirileri (tahvilin yıllık faizi) geriledi. Motley Fool, 10 yıllık getiri oranını yaklaşık 6 baz puan (0,06 yüzde puan) düşüşle %4,89 olarak verdi. ABD doları, başlıca para birimlerinden oluşan bir sepet karşısında zayıfladı.
Haberlerde öne çıkarılan gerekçeler farklılık gösterdi. CNN, yatırımcıların net bir sonucu olumlu karşıladığını ve yatırımcıların (trader: kısa vadeli alım-satım yapan piyasa oyuncuları) İran’ı içeren çatışmada olası bir yumuşamayı fiyatladığını; bunun petrolü aşağı çektiğini bildirdi. Deutsche Bank analistleri, bölünmüş hükümetin harcamaları sınırlayabileceğini ve maliye politikası (fiscal: bütçe, vergi ve kamu harcamaları) kaynaklı endişeleri azalttığını söyledi. CNN ayrıca, bazı analistlerin veri merkezi (data centre: şirketlerin verilerini ve bulut hizmetlerini barındıran büyük sunucu tesisleri) yatırımlarına ileride eyalet düzeyinde kısıtlamalar gelebileceği sorularının, yapay zekâ (AI: Artificial Intelligence) ve veri merkezi hisseleri üzerinde baskı yarattığını söylediğini aktardı. Motley Fool ise süregelen enflasyon, yapay zekâ altyapı harcamaları ve Fed (Federal Reserve: ABD Merkez Bankası) politikalarına dair belirsizliği devam eden riskler arasında sıraladı.
Bu yalnızca tek bir seans; tek bir seans da daha uzun bir hikâyenin ilk satırı. Sonraki haftalara, Kongre kadar enflasyon verileri, merkez bankası kararları ve şirket bilançoları (corporate earnings: şirketlerin kâr/zarar sonuçları) yön verecek.
“`
İlk gün hareketi nasıl okunur?
“…den beri en iyi gün” gibi bir manşet, bir sıralamadır; bir tahmin değildir. İlk gün fiyat hareketini doğru ölçeğe oturtmak için birkaç soru yardımcı olur:
- Hareket neye göre ölçüldü? Dow Jones’un (Dow) 4 Kasım 2026’da yaklaşık %3’lük yükselişi Dow için büyüktü; S&P 500 ve Nasdaq Bileşik Endeksi (Nasdaq Composite) ise bunun yaklaşık yarısı kadar arttı. Endeksler (çok sayıda hisseyi tek bir sayı halinde gösteren göstergeler) içindeki hisselere farklı ağırlık verir; yani aynı gün, farklı manşet yüzdeleri ortaya çıkarabilir.
- Hareket genele mi yayıldı, yoksa dar mı kaldı? CNN’in 2026 seansına (piyasaların açık olduğu işlem gününe) ilişkin haberinde, endekslerde genel yükseliş varken yapay zekâ (AI) ve veri merkezi hisselerinde baskı olduğuna işaret edildi. Bu da endeks seviyesindeki artışın, sektörler arasındaki farkları gizleyebileceğini gösterir.
- Başka neler hareket etti? Aynı gün petrol yaklaşık %8,7 geriledi ve ABD Hazine tahvili getirileri (Treasury yields: tahvilin faizi/gelir oranı) düştü. Birden fazla piyasa birlikte hareket ettiğinde, tek bir nedene pay biçmek zorlaşır.
- Önceki seanslarla kıyaslayınca nasıl? 2018 seansı (S&P 500 için %2,1 artış) ile 2022 seansı (%2,1 düşüş) büyüklük olarak aynıydı ama yönleri zıttı. Bu, yönün (artı/eksi işaretinin) önceden kesin kabul edilemeyeceğini hatırlatır.
- Sonrasında ne oldu? İlk gün hareketi tek bir veri noktasıdır. Horizon Investments ve Morningstar verilerinin yaptığı gibi, takip eden haftalara bakmak, sadece ilk seansa odaklanmaktan daha bütünlüklü bir tablo verir.
“`html
Parti kontrolü tabloyu değiştiriyor mu?
Washington’daki siyasi kontrolün (Beyaz Saray ve Kongre’de çoğunluk) hangi partide olduğuna göre geçmişi sınıflandıran çalışmalar, analistlerin temkinli yaklaştığı sonuçlar üretti. YCharts verilerine göre S&P 500’ün (ABD’nin 500 büyük şirket hissesinden oluşan borsa endeksi) en iyi yıllıklandırılmış getirileri, “bölünmüş Kongre” dönemlerinde görüldü; yani partilerden birinin Temsilciler Meclisi’ni, diğerinin Senato’yu kontrol ettiği zamanlarda. Bu durum, her iki partiden başkanlar döneminde de geçerli oldu.
Üç çekince (sonuçları sınırlayan nokta) var:
- Küçük örneklem. Başkan ve Kongre kombinasyonlarının her biri yalnızca birkaç kez yaşandı; bu nedenle sıra dışı tek bir dönem, ortalama getiriyi olduğundan fazla etkileyebilir.
- Gizli etkenler. Her siyasi düzen, belirli ekonomik koşullarla aynı döneme denk geldi. Sonucun bir kısmını, siyasi yapıdan çok bu ekonomik koşullar açıklıyor olabilir.
- Tutarlı bir kazanan yok. Aynı kaynağa göre endeks, hangi parti iktidarda olursa olsun genel olarak pozitif getiri yazdı. Bu da tek başına parti kontrolünün, güvenilir bir gösterge olmadığını ortaya koyuyor.
Bu rehber, partiler veya adaylar hakkında bir taraf tutmuyor. Vurgu daha dar: parti kontrolüne göre ayrıştırılmış geçmiş getiriler, olanı anlatır; belirli bir sonucun neye yol açacağını göstermez.
“`
“`html
Seçim sonuçları borsayı neden etkiler?
Seçim sonuçlarının borsa fiyatları üzerindeki etkisi temel olarak beklentiler üzerinden işler. Yatırımcılar bir seçimi “boşlukta” fiyatlamaz. Vergiler, dış ticaret, düzenlemeler (devletin koyduğu kurallar), kamu harcamaları ve enerji politikalarının şirket kârlılığını ve faiz oranlarını nasıl değiştirebileceğini; ardından her bir sonucun gerçekleşme olasılığını tahmin etmeye çalışırlar. Sonuç, bu tahminden ne kadar farklıysa fiyatları da o ölçüde hareket ettirir.
Haberlerde tekrar tekrar öne çıkan bazı kanallar şunlardır:
- Maliye politikası. Harcama ve borçlanmaya ilişkin beklentiler, ABD Hazine tahvili faizlerini (Treasury yields: devlet tahvilinin getirisi/faizi) etkiler; bu faizler de hisse değerlemelerine yansır. Deutsche Bank’ın 4 Kasım 2026 tarihli, bölünmüş hükümetin mali endişeleri azalttığına yönelik yorumu buna bir örnektir.
- Sektörel hassasiyet. Bazı sektörler düzenlemelere veya ticaret politikasına diğerlerinden daha duyarlıdır; bu nedenle aynı gün içinde sektörler farklı yönlere gidebilir. 2026 oylamasının ardından CNN, genel endeksler yükselirken yapay zekâ ve veri merkezi hisselerinde baskı görüldüğünü bildirdi.
- Oynaklık. Belirsizlik, beklenen oynaklık ölçümlerini (fiyat dalgalanması beklentisini gösteren göstergeler) genellikle yükseltir; sonuç netleşince bu etki zamanla azalır. Bunun arka planı için oynaklık endeksi (volatility index: piyasadaki beklenen dalgalanma göstergesi) açıklamasına bakabilirsiniz.
- Siyaset dışı haberler. Petrol, enflasyon, faizler ve şirket kârları hareket etmeye devam eder. 2000 ve 2008’de seçim sonrası düşüşler genellikle oylamanın kendisine değil, teknoloji balonuna ve finansal krize bağlanır.
Seçim sonrası görülen hareketler zamanla sönümlenebilir. 2016 seçimi, gece yaşanan sert düşüşün birkaç gün içinde geri alındığı bir örnektir. Bu nedenle ilk seansı bir “hüküm” olarak değil, beklentiler hakkında bilgi veren bir işaret olarak değerlendirmek gerekir.
“`
“`html
Seçim temelli çalışmaların sınırları
Seçim çalışmaları, anlatması kolay olduğu için popülerdir; ancak zayıf yönleri de budur.
- Küçük örneklem. 1928’den bu yana 25 başkanlık seçimi yapıldı; modern dönemde ise sayı çok daha az. Bu nedenle ortalama (verilerin genel düzeyi) her yeni gözlemle (yeni seçim verisiyle) belirgin biçimde değişebilir.
- Farklı yöntemler. Başlangıç tarihleri 1928, 1952 ve 1984 gibi farklı yıllar arasında değişir. Bazı hesaplar yalnızca fiyatı esas alır (temettü hariç), bazıları ise temettüleri de dahil eder (toplam getiri). Endeksin kendisi zaman içinde değişmiştir; Motley Fool, S&P 500’ü ve onun önceki sürümünü (selefini) kullandığını belirtir.
- Yuvarlama ve veri akışları. 2024 için ilk gün hareketi bir kaynakta %2,5, başka bir kaynakta %2,6 görünüyor. Motley Fool’un 2026 yazısında da S&P 500 kazancı hem %1,58 hem de %1,59 olarak listelenmiş. (Bu farklar genellikle yuvarlama ve farklı veri akışlarından, yani piyasadan fiyatları sağlayan farklı veri sağlayıcılarından kaynaklanır.)
- Çakışan olaylar. Bir seçim nadiren tek başına gerçekleşir. Durgunluklar (ekonomide gerileme), savaşlar, faiz döngüleri (faizlerin artış-azalış dönemleri) ve teknoloji patlamaları (teknoloji hisselerinde hızlı yükseliş dönemleri) seçimlerle aynı zamana denk gelebilir.
- Sonradan bakış. Geçmişe bakarak örüntü aramakla bulunan kalıplar, geniş kitlelerce öğrenildiğinde etkisini kaybedebilir.
Bu rehberdeki sayıları, tüm belirsizliğiyle birlikte “ne olduğunun” bir haritası olarak görün; “sonra ne olacağına” dair bir kural gibi değerlendirmeyin.
“`
“`html
Seçim döneminde diğer piyasalar
Seçimler yalnızca borsa endekslerini etkilemez. Kasım 2026’daki aynı işlem günü, birkaç piyasanın birlikte nasıl tepki verebildiğini gösteriyor.
Endeksler. ABD endeksleri 4 Kasım 2026’da yükseldi; yükselişe Dow öncülük etti. Endeks fiyatları, seçim sonuçları veya ekonomik veriler açıklandığında dakikalar içinde sert hareket edebilir. Piyasanın kapanışı ile bir sonraki açılış arasındaki fark (fiyat boşluğu) büyük olabilir.
Döviz (Forex). CNN, 4 Kasım 2026’da ABD dolarının başlıca para birimlerinden oluşan bir sepete karşı değer kaybettiğini bildirdi. ABD dolarının yer aldığı döviz pariteleri, seçim sonuçları, tahvil faizlerindeki değişimler ve verilerin açıklanması sırasında hızlı hareket edebilir. (Döviz paritesi: İki para biriminin birbirine karşı fiyatı. Tahvil faizi: Devlet tahvili gibi borçlanma araçlarının piyasadaki getiri oranı.)
Altın. The Motley Fool, aynı seansta altının yükseldiğini aktardı. Altın fiyatları; faiz beklentileri, dolar ve risk iştahı aynı anda değiştiğinde sert dalgalanabilir. (Faiz beklentisi: Merkez bankasının ileride faiz artırıp azaltacağına dair piyasa tahmini. Risk iştahı: Yatırımcıların riskli varlıklara yönelme isteği.)
Bu hareketlerin her biri birden fazla nedenin birleşiminden kaynaklanır; seçim bunlardan yalnızca biridir.
“`
“`html
Bu geçmiş, yatırımcılar için ne ifade ediyor?
Yukarıdaki verilerde, bir sonraki oylamadan sonra ne olacağını söyleyen hiçbir şey yok; ayrıca burada yer alanların hiçbiri bir yatırım tavsiyesi değildir. Ancak geçmiş veriler, takvimi önceden belli olan bir olay (planlı etkinlik) öncesi ve sonrasında riski yönetmek için bir çerçeve sunar.
Seçim dönemlerini inceleyen yatırımcılar genellikle buna benzer bir kontrol listesi kullanır:
- Takvimi bilin. Seçim günü, oy sayımı, sonuçların resmileştirilmesi (sertifikasyon) ve göreve başlama (inauguration) açıklanmış tarihlerdir. Veri açıklamaları ve merkez bankası toplantıları da aynı günlere denk gelebilir.
- Daha geniş fiyat hareketleri ve boşluklar (gap) bekleyin. Sonuçlar bazı piyasalar kapalıyken gelebilir; bu nedenle fiyatlar bir önceki kapanıştan farklı bir seviyeden açılabilir.
- Pozisyon büyüklüğünü en kötü senaryoya göre ayarlayın. Kaldıraç (borçla işlem yapma) kârı büyüttüğü gibi zararı da büyütür; ayrıca zarar-durdur (stop-loss) emri, fiyatın boşlukla atlaması (gap) durumunda kesin koruma sağlamaz.
- Sinyali gürültüden ayırın. Bir günlük hareket, oylamadan ziyade petrol veya enflasyon haberlerini yansıtabilir.
- Planı olaydan önce yazın. Ne kadar kaybetmeyi göze aldığınızı ve fiyatlar aleyhinize giderse ne yapacağınızı önceden belirleyin.
- Geçmişi yalnızca bağlam için kullanın. Ortalama rakamlar geniş aralıkları gizler; yukarıdaki ilk gün tablosunun gösterdiği gibi.
Demo hesap, sanal parayla bir yaklaşımı test etmenizi sağlar. Demo sonuçları, gerçek (canlı) hesap sonuçlarını garanti etmez; ancak hızlı hareket eden piyasalarda bir platformun nasıl davrandığını öğrenmenin düşük maliyetli bir yoludur.
“`
“`html
Nihai değerlendirme
Seçim sonrası hisse senedi piyasası performansı ilk günde karışık seyretmiş, daha uzun zaman aralıklarında ise daha yapıcı görünmüş olsa da hiçbir dönemde tamamen aynı yönde olmamıştır. S&P 500 endeksi, 1928’den bu yana yapılan 25 başkanlık seçiminin yalnızca 10’unda seçimden sonraki ilk gün yükseldi; 1984’ten bu yana dönemlerin yaklaşık %80’inde Seçim Günü ile göreve başlama (inauguration: ABD başkanının resmen göreve başladığı yemin töreni) arasındaki süreçte daha yüksek seviyede seyretti; 12 ay veya dört yıl ufkunda ise belirgin bir düzen (net bir tekrar eden eğilim) göstermedi. CNN’e göre 4 Kasım 2026’daki son seansta Dow Jones yaklaşık %3, S&P 500 ise %1,58 yükseldi; buna daha düşük petrol fiyatları, daha düşük tahvil getirileri (yields: devlet tahvillerinin faiz oranı/getirisi) ve daha zayıf bir dolar eşlik etti.
Sonuç şu: Seçimler, piyasayı çoğunlukla beklentiler üzerinden etkiler ve ilk gün hareketi, birçok veri noktasından yalnızca biridir. Enflasyon, faiz oranları, şirket kârlılıkları, petrol ve jeopolitik gelişmeler çoğu zaman seçim sonucunun kendisi kadar belirleyici olmuştur; daha düşük biten iki seçimden-göreve başlama dönemi olan 2000 ve 2008 ise ağır ekonomik baskı (ciddi ekonomik stres) ile aynı zamana denk gelmiştir. Geçmiş veriler, takvimi belli bir olay etrafında risk yönetimine bağlam (context: bugünkü durumu daha iyi anlamaya yarayan geçmiş çerçeve) sağlar. Ancak bir sonraki sonucu veya piyasa hareketini öngörmez; kaldıraç (leverage: borçla/ödünçle işlem büyütme) kazançları büyütebildiği gibi zararları da artırabilir.
“`
“`html
VT Markets ile ABD’nin başlıca endekslerinde işlem yapın
VT Markets, S&P 500 (SP500) ve Nasdaq 100 (NAS100) dahil olmak üzere başlıca endekslerde CFD (fark sözleşmesi: varlığın kendisini almadan fiyat hareketi üzerinden işlem yapmayı sağlayan türev ürün) işlemleri sunuyor. Endeksler sayfasında, şartlar ve koşullar geçerli olmak üzere 500:1’e kadar kaldıraç seçenekleri yer alıyor. Kaldıraç (küçük teminatla daha büyük pozisyon açmayı sağlayan mekanizma) kârı artırabildiği gibi zararı da büyütebilir.
MetaTrader 5, MetaTrader 4 veya VT Markets uygulaması üzerinden işlem yapabilirsiniz. CFD’lerde yeni misiniz? Demo hesap, önce sanal para ile pratik yapmanıza imkân tanır. Yardım Merkezi, hesap açma ve hesabı yönetme ile ilgili sık sorulan soruları yanıtlar.
Bugün VT Markets ile hesabınızı açın ve dünyanın en popüler piyasalarından bazılarında güvenli, şeffaf ve rekabetçi koşullarla CFD işlemlerine erişin.
“`
“`html
Sık sorulan sorular
ABD başkanlık seçiminden sonraki gün borsa genellikle nasıl tepki verir?
“Genelde” denebilecek tek bir tepki yok. Motley Fool’un yayımladığı Bloomberg ve YCharts verilerine göre, 1928’den bu yana yapılan 25 başkanlık seçiminin 10’undan sonraki ilk işlem gününde S&P 500 yükseldi. (S&P 500, ABD’deki 500 büyük şirket hissesinden oluşan, piyasanın genel yönünü gösteren bir borsa endeksidir.) Yakın örnekler; 2008’de %5,3 ve 2012’de %2,4 düşüşten, 2020’de %2,2 ve 2024’te %2,5 yükselişe kadar geniş bir aralıkta değişiyor.
Seçim günü ile yemin töreni arasındaki dönemde borsa genellikle yükselir mi?
Geçmişteki dönemlerin çoğunda yükseldi. Horizon Investments, 1984’ten bu yana hisselerin zamanın yaklaşık %80’inde artıda olduğunu; 2000 ve 2008 dönemlerinin ise düşüş görülen tek dönemler olduğunu buldu. CNBC ise 1952’den bu yana S&P 500’ün medyan (ortanca) getirisinin %3,7 olduğunu aktardı. (Medyan/ortanca, veriler küçükten büyüğe sıralandığında ortadaki değerdir ve uç değerlerin etkisini azaltır.) Her iki çalışma da geçmişi anlatır, başlangıç tarihleri farklıdır ve bir sonraki dönemde ne olacağını garanti etmez.
Seçim sonrası ilk gün hareketi, sonraki dört yılı öngörür mü?
Veriler, bunun güçlü bir gösterge olmadığını söylüyor. Motley Fool’a göre, ilk günü düşüşle başlayan 15 seçimin 12’sinde S&P 500 dört yıl sonunda yükseldi. Morningstar’ın NBC News ve CNBC’de yayımlanan 24 seçimlik analizinde ise 12 aylık getirilerde belirgin bir düzen (net bir örüntü) bulunmadı. (12 aylık getiri, endeksin bir yıl içindeki toplam performansını ifade eder.)
2026 ara seçimlerinden sonra ABD hisseleri nasıl hareket etti?
CNN, 4 Kasım 2026 Çarşamba günü Dow’un 1.569 puan (yaklaşık %3) yükseldiğini; CFRA Research’e göre bunun 1982’den bu yana ara seçim sonrası en büyük artış olduğunu bildirdi. (Dow, Dow Jones Sanayi Endeksi’nin yaygın kısa adıdır; büyük ABD şirket hisselerinin performansını izleyen bir endekstir.) S&P 500 %1,58, Nasdaq Composite %1,44 yükseldi. (Nasdaq Composite, özellikle teknoloji ağırlıklı olmak üzere Nasdaq borsasında işlem gören çok sayıda hisseyi kapsayan bir endekstir.) Petrol geriledi ve dolar zayıfladı. Bu yalnızca tek bir işlem seansıdır ve sonraki hareketleri göstermez.
Borsa açısından hangi partinin kazandığı önemli mi?
Araştırmalarda görüş birliği yok ve örnek sayısı az. YCharts verileri, en iyi yıllıklandırılmış S&P 500 getirilerinin “bölünmüş Kongre” dönemlerinde görüldüğünü buldu. (“Yıllıklandırılmış getiri”, farklı sürelerdeki getirileri yıllık bazda karşılaştırılabilir hale getiren ölçüdür; “bölünmüş Kongre” ise Senato ve Temsilciler Meclisi’nin farklı partilerin kontrolünde olmasıdır.) Ancak her siyasi düzen sadece birkaç kez yaşandı. Endeks, hangi parti iktidarda olursa olsun genel olarak pozitif getiri yazdı; bu nedenle yalnızca parti kontrolü, tek başına güvenilir bir rehber değildir.
“`
Kaynaklar
- ABC News üzerinden Associated Press, Önde gelen ABD hisse senedi endeksleri Çarşamba günü nasıl performans gösterdi, 6/11/2024
- KTAR üzerinden Associated Press, Önde gelen ABD hisse senedi endeksleri Çarşamba günü nasıl performans gösterdi, 9/11/2022
- The Washington Times üzerinden Associated Press, Önde gelen ABD hisse senedi endeksleri Çarşamba günü nasıl performans gösterdi, 4 Kasım 2020
- Fortune, Wall Street ara seçim sonuçlarını geniş tabanlı bir hisse rallisiyle karşıladı, 7 Kasım 2018
- KAKE üzerinden CNN, Demokratlar Kongre’nin kontrolünü alırken Dow, ara seçim sonrası 44 yılın en iyi gününü yaşadı, 4 Kasım 2026
- The Motley Fool, Bugün Borsa, 4 Kasım 2026
- The Motley Fool, Trump’ın zaferiyle hisseler sıçradı. Tarih, bundan sonra ne olacağını söylüyor., 18 Kasım 2024
- Advisor Perspectives, Seçimin gerçek kazananları kim? (Horizon Investments), Kasım 2024
- CNBC, Seçim sonrası piyasa yükselişinin büyük olasılıkla hiçbir anlam ifade etmemesinin nedenleri, 11 Kasım 2016
- NBC News, Yatırımcılar 1928’den bu yana başkanlık seçimlerinden sonra S&P’nin performansından ne öğrenebilir? (Morningstar Direct)
- Ulusal Arşivler (National Archives), Seçici Kurul (Electoral College) için kritik tarihler
Risk Uyarısı: Fark Sözleşmeleri (CFD) işlemleri (bir varlığın fiyat hareketi üzerinden alım-satım yapmayı sağlayan türev ürün) yüksek risk içerir ve tüm yatırımcılar için uygun olmayabilir. Kaldıraç kullanımı (küçük teminatla daha büyük pozisyon açma) kazançları ve zararları önemli ölçüde büyütebilir ve başlangıç yatırımınızı aşan zararlara yol açabilir. CFD işlemlerine başlamadan önce, ilgili riskleri tamamen anladığınızdan emin olun; yatırım hedeflerinizi, mali durumunuzu ve deneyim seviyenizi dikkatle değerlendirin ve gerekli durumlarda bağımsız danışmanlık alın. Geçmiş performans, gelecekteki sonuçların göstergesi değildir. CFD işlemleriyle ilişkili risklere dair kapsamlı bilgi için lütfen hukuki belgelerimize bakın.
Genel Sorumluluk Reddi: Bu web sitesindeki içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve sizin özel yatırım hedeflerinizi, mali koşullarınızı veya ihtiyaçlarınızı dikkate almaz. Bu web sitesine erişim, tamamen kendi inisiyatifinizle yapılmaktadır.
Hemen işlem yapmaya başlayın — gerçek VT Markets hesabınızı oluşturmak için buraya tıklayın.