De Amerikaanse economie gaat opnieuw een belangrijke test tegemoet nu de aandacht verschuift van werkgelegenheid naar inflatie. Na een zwakker dan verwacht banenrapport buiten de landbouw (Nonfarm Payrolls, NFP: het maandelijkse cijfer voor de banengroei in de VS exclusief de landbouw), richten handelaren zich op twee belangrijke publicaties: de Consumentenprijsindex (CPI) op 14 oktober en de Producentenprijsindex (PPI) op 15 oktober.
Beide cijfers kunnen de verwachtingen voor de volgende rentezet van de Federal Reserve (de Amerikaanse centrale bank, vaak “Fed” genoemd) beïnvloeden en voor flinke koersschommelingen zorgen op de goudmarkt, bij de Amerikaanse dollar en bij Amerikaanse staatsobligaties (Treasuries: schuldpapier van de Amerikaanse overheid).
Nu de banengroei afzwakt maar de inflatie hoog blijft, draait het om de vraag of de prijsstijgingen voldoende afnemen zodat de Fed pauze kan nemen met verdere renteverhogingen.
Zwak NFP zet vraagtekens bij de Amerikaanse economie
Het meest recente Amerikaanse banenrapport, gepubliceerd op 2 oktober, liet zien dat de economie er in september slechts 29.000 banen bij kreeg. Dat lag ruim onder de marktverwachting van ongeveer 90.000. Volgens het Amerikaanse statistiekbureau steeg de werkloosheid naar 4,2% (van 4,1%), terwijl de gemiddelde uurlonen maand op maand slechts 0,1% toenamen. Daarbovenop werden de cijfers voor juli en augustus samen met 60.000 banen neerwaarts bijgesteld, een extra aanwijzing dat de arbeidsmarkt afkoelt.
Toch wijst dit niet per se op een diepe terugval. Het aantal nieuwe aanvragen voor een werkloosheidsuitkering blijft relatief laag. Dat suggereert dat bedrijven vooral terughoudender worden met nieuw personeel, in plaats van massaal mensen te ontslaan. Zo’n arbeidsmarkt met weinig aannemen én weinig ontslaan betekent dat de economie vaart verliest zonder dat er al sprake is van brede ontslagrondes.
Voor de Fed is dit lastig. Als de rente te lang hoog blijft (een restrictief renteniveau: bedoeld om de vraag af te remmen), kan dat banen en bestedingen verder verzwakken. Maar te vroeg versoepelen (ruimer beleid) kan de inflatie weer aanjagen. De komende inflatiecijfers zijn daarom cruciaal om te beoordelen of beleidsmakers ruimte zien om minder hard op de rem te trappen. Lees ter achtergrond hoe je als beginner in valuta kunt handelen (forex) (forex: handel in wisselkoersen) en veelgemaakte fouten bij forex en hoe je ze voorkomt.
Waarom CPI extra belangrijk is na zwakke werkgelegenheidscijfers
Tijdens de vergadering van 16 september verhoogde de Fed de rente met 25 basispunten (een basispunt is 0,01 procentpunt), waardoor de bandbreedte uitkwam op 3,75%–4,00%.
Ondanks de afkoelende arbeidsmarkt blijft de inflatie een zorg, vooral door energieprijzen en diensten (zoals vervoer, zorg en horeca).
Het CPI-cijfer voor september, gepland voor 14 oktober om 8:30 uur Eastern Time (VS-tijd), geeft een nieuwe stand van de inflatie voor consumenten.
In augustus was te zien:
| Inflatie-indicator | Augustus |
| CPI totaal (jaar op jaar) | 3,40% |
| CPI totaal (maand op maand) | 0,40% |
| CPI kern (jaar op jaar) | 2,40% |
| CPI kern (maand op maand) | 0,30% |
Economen rekenen erop dat de totale inflatie in september oploopt naar ongeveer 3,6% op jaarbasis, met mogelijk 0,6% stijging op maandbasis, vooral door duurdere energie.
De kerninflatie (inflatie zonder voedsel en energie) zou op maandbasis juist kunnen afkoelen richting 0,2%.
Dat zorgt voor een opvallend beeld: de totale inflatie kan oplopen, terwijl de onderliggende prijsdruk afneemt. Voor een bredere uitleg: complete gids over de Consumentenprijsindex (CPI).
Drie CPI-onderdelen om op te letten
- CPI totaal
Meet de totale prijsstijging voor consumenten, inclusief voedsel en energie. Hogere olieprijzen kunnen dit cijfer omhoog duwen, ook als andere prijzen rustiger worden.
- CPI kern
Laat voedsel en energie buiten beschouwing, zodat je beter ziet of inflatie breed in de economie blijft hangen.
- Wonen en diensten
Woonkosten, vervoer, zorg en andere diensten zijn belangrijk omdat prijsstijgingen daar vaak langzaam teruglopen.
Een lagere kerninflatie terwijl de totale inflatie stijgt, kan betekenen dat energie het cijfer opdrijft.
Als zowel totale als kerninflatie boven verwachting uitkomen, kan de markt rekenen op een strenger Fed-beleid (havikachtig: focus op inflatiebestrijding, dus eerder hogere rente).
Waarom PPI het verhaal op de markt kan kantelen
De CPI zorgt meestal voor de snelste marktreactie, maar het PPI-cijfer van 15 oktober kan net zo belangrijk zijn voor inflatieverwachtingen. Waar CPI de prijzen meet die consumenten betalen, volgt PPI de prijzen die binnenlandse producenten ontvangen. Dat geeft inzicht in prijsdruk eerder in de keten.
Als bedrijven te maken krijgen met hogere kosten, kunnen ze die eerst zelf opvangen om concurrerend te blijven. Maar als de druk aanhoudt, verhogen bedrijven vaak alsnog hun verkoopprijzen, wat de inflatie breder kan aanwakkeren. PPI helpt ook bij het inschatten van de favoriete inflatiemaatstaf van de Fed: de PCE-prijsindex (Personal Consumption Expenditures: inflatiemeter op basis van consumentenbestedingen).
De timing maakt de combinatie belangrijk. Valt CPI lager uit én wijst PPI ook op afnemende prijsdruk, dan groeit de overtuiging dat inflatie echt afkoelt. Maar als consumentenprijzen afzwakken terwijl producentenprijzen oplopen, kan de markt twijfelen of de verbetering standhoudt. Dat vergroot de onzekerheid over de volgende rentezet.
Drie marktscenario’s om rekening mee te houden
Inflatieverrassingen kunnen de rente op Treasuries, de dollar en goud flink bewegen. Werk met strak risicobeheer, zoals bescherming tegen een negatief saldo (je kunt niet meer verliezen dan je storting) en uitleg over een margin call (oproep om extra geld te storten als je positie te veel verlies maakt).
| Scenario | Amerikaanse dollar | Goud |
| Lagere CPI en PPI | Mogelijke verzwakking | Mogelijke steun |
| Hogere CPI en PPI | Mogelijke versterking | Mogelijke druk omlaag |
| Gemengde inflatiecijfers | Schommelend/onzeker | Schommelend/onzeker |
Scenario 1: Lagere CPI en PPI
Als beide cijfers lager uitvallen dan verwacht, kan de markt dit zien als bewijs dat inflatie afkoelt terwijl de arbeidsmarkt ook minder sterk is.
Dat kan de kans op extra renteverhogingen verkleinen, waardoor de rente op Treasuries en de dollar kunnen dalen.
Goud kan daarvan profiteren, omdat lagere reële rentes (rente minus inflatie) het nadeel verkleinen van een bezit zonder rente-inkomsten. Meer achtergrond: beginnersgids goudhandel.
Scenario 2: Hogere CPI en PPI
Hogere inflatie dan verwacht betekent dat prijsdruk hardnekkig blijft, ondanks de afkoelende arbeidsmarkt.
Dat kan de verwachting van verder verkrappend beleid versterken (monetaire verkrapping: beleid dat lenen duurder maakt), wat de marktrente en de dollar kan steunen.
Goud kan dan onder druk komen, omdat beleggingen met rente relatief aantrekkelijker worden. Meer duiding: uitleg over XAU/USD (goud tegenover de dollar).
Geopolitieke spanningen en vraag naar veilige havens kunnen het beeld wel vertroebelen.
Scenario 3: Gemengde inflatiesignalen
Als CPI en PPI elkaar tegenspreken, kan de markt moeilijk richting kiezen.
Bijvoorbeeld: een lagere CPI kan goud eerst steunen, waarna een hogere PPI de beweging een dag later weer omdraait.
Dat kan zorgen voor scherpe draaiingen binnen één handelsdag, doordat handelaren hun verwachtingen voor het Fed-beleid telkens bijstellen.
Wat CPI en PPI betekenen voor goud en de Amerikaanse dollar
Goud (XAU/USD: de goudprijs uitgedrukt in dollars) en de US Dollar Index (DXY) (maatstaf voor de dollar tegenover een mandje grote valuta) reageren sterk op veranderende renteverwachtingen. Goud doet het vaak beter als de reële rente daalt, terwijl de dollar kan aantrekken als hogere Amerikaanse rentes worden verwacht dan in andere grote economieën.
Op 12 oktober noteerde goud rond $4.172 per troy ounce (een troy ounce is circa 31,1 gram), terwijl de dollar volgens Reuters rond het hoogste niveau in ongeveer achttien maanden bleef. De sterke dollar en hogere obligatierentes zetten edelmetalen onder druk in aanloop naar de inflatiecijfers.
De relatie tussen inflatie, rente en goud is niet altijd simpel. Geopolitieke spanningen en hoge energieprijzen kunnen de vraag naar veilige havens vergroten, wat goud kan steunen, zelfs bij hoge rentes. In plaats van alleen op het eerste headline-cijfer te reageren, is het verstandiger om te kijken of de beweging in Treasuries en DXY de richting van goud bevestigt. Meer achtergrond: Bitcoin versus goud als waardeopslag (waardeopslag: bezit dat zijn koopkracht redelijk behoudt) en is goud een bescherming tegen inflatie? (bescherming/hedge: bedoeld om risico te dempen).
Waar beleggers op letten richting de volgende Fed-vergadering
De Fed vergadert op 27–28 oktober. De inflatiecijfers van deze week kunnen de verwachtingen voor de komende rentebesluiten verschuiven.
Op 12 oktober wezen futures (termijncontracten: prijzen die de markt nu vastlegt voor later) op ongeveer 19% kans op een renteverhoging in oktober en 87% kans op een verhoging tegen december.
Die kansen kunnen na belangrijke cijfers snel veranderen.
Let op vier signalen:
- Renteverwachtingen voor de Fed: CME FedWatch laat zien hoe de markt rentebesluiten inprijst (inprijs: verwerken in de koers).
- Rentes op Amerikaanse staatsleningen: de tweejaarsrente weerspiegelt vooral de korte termijn en Fed-verwachtingen; de tienjaarsrente zegt meer over groei- en inflatiezorgen op langere termijn.
- DXY: de dollarbeweging helpt te duiden of de markt de inflatiecijfers als streng (havikachtig) of juist soepeler (duifachtig: meer ruimte voor lagere rente) interpreteert.
- Goud (XAU/USD): de reactie van goud in combinatie met rentes en DXY geeft aan of de eerste marktbeweging standhoudt.
De eerste beweging na een publicatie wordt vaak gedreven door snelle herpositionering en tijdelijke liquiditeit (hoe makkelijk je kunt kopen of verkopen zonder grote koerssprong).
Slotbeschouwing
Het zwakke banenrapport voor september vergroot de druk op de Fed: de economie koelt af, maar de inflatie blijft hardnekkig. Lagere CPI- en PPI-cijfers kunnen de verwachting van een rentepauze versterken, wat rentes en dollar kan drukken en goud kan steunen. Hogere inflatie kan juist de kans op extra renteverhogingen vergroten, terwijl gemengde cijfers de onzekerheid op financiële markten kunnen aanwakkeren.
Handel in goud-CFD’s met VT Markets
Goud blijft een van de meest gevolgde markten, omdat handelaren hun inflatieverwachtingen, rentevooruitzichten en risicobereidheid wereldwijd bijstellen.
Via VT Markets kunnen handelaren de koers van XAUUSD volgen naast USDX, forex (valutahandel), indices (aandelenindices: mandjes van grote aandelen) en andere wereldwijde CFD-markten (CFD’s: contracten waarbij je speculeert op koersverschillen zonder het onderliggende product te bezitten).
Het platform biedt hulpmiddelen om koersbewegingen te volgen, grafieken te analyseren en belangrijke technische niveaus in de gaten te houden terwijl de markt verandert.
Frequently Asked Questions
- Waarom is CPI extra belangrijk na zwakke NFP-cijfers?
CPI wordt extra belangrijk na zwakke arbeidsmarktcijfers omdat het laat zien hoeveel ruimte de Fed heeft om te reageren op een afkoelende economie. Lagere inflatie in combinatie met minder banengroei kan een rentepauze waarschijnlijker maken. Blijft de inflatie echter hoog, dan kan de Fed de rente langer hoog houden ondanks zwakkere groei.
- Wat is het verschil tussen CPI en PPI?
CPI meet prijsveranderingen die consumenten betalen. PPI meet prijsveranderingen die producenten ontvangen. CPI gaat dus over inflatie aan de consumentenkant, PPI over prijsdruk bij bedrijven eerder in de keten. Samen laten ze beter zien of inflatie afneemt of juist hardnekkig blijft.
- Hoe beïnvloedt inflatie de goudprijs?
Inflatie werkt op goud vooral via renteverwachtingen voor de Fed, obligatierentes, reële rente en de dollar. Lagere inflatie kan de verwachting van minder renteverhogingen vergroten en goud steunen. Hogere inflatie kan het omgekeerde effect hebben. Ook geopolitieke onzekerheid en vraag naar veilige havens spelen mee.
- Kunnen zwakke NFP-cijfers de Fed tegenhouden om de rente te verhogen?
Zwakke NFP-cijfers kunnen de kans op extra renteverhogingen verlagen omdat ze wijzen op afkoelende banengroei. Maar ze sluiten renteverhogingen niet uit. Als de inflatie te hoog blijft, kan de Fed verdere stappen nodig vinden om prijsstabiliteit te herstellen (prijsstabiliteit: lage en voorspelbare inflatie).
- Welke signalen moeten valutahandelaren volgen na CPI?
Valutahandelaren kunnen letten op renteverwachtingen voor de Fed, de twee- en tienjaarsrente op Treasuries, DXY, de goudprijs en het daaropvolgende PPI-cijfer. Door te kijken hoe die samen bewegen, kun je beter onderscheiden wat kortstondige onrust is en wat een echte verschuiving in renteverwachtingen betekent.
Begin nu met handelen — klik hier om je echte VT Markets-account aan te maken.
