Rabobank stratejisti Michael Every, ABD dolar\u0131n\u0131n k\u00fcresel rol\u00fcne ili\u015fkin birbiriyle yar\u0131\u015fan anlat\u0131lar\u0131 ortaya koyuyor. Every, Financial Times\u2019ta Adam Tooze\u2019un USD\u2019nin art\u0131k k\u00fcresel bir rezerv d\u00f6viz olmad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne at\u0131f yaparak dolar\u0131, y\u00fckselen varl\u0131k fiyatlar\u0131 taraf\u0131ndan desteklenen bir \u201ck\u00e2r dolar\u0131\u201d olarak tan\u0131ml\u0131yor. Notta tart\u0131\u015fma ayr\u0131ca realpolitik \u00e7er\u00e7evesinde ele al\u0131n\u0131yor; finansalla\u015fma \u00fcretimle kar\u015f\u0131tlan\u0131rken, dolar pozisyonlar\u0131n\u0131n azalt\u0131l\u0131p azalt\u0131lmamas\u0131 tart\u0131\u015fmalar\u0131nda alternatif bir \u00e7er\u00e7evenin yoklu\u011funa dikkat \u00e7ekiliyor.<\/p>\n
Every ayr\u0131ca, Mohamed El-Erian\u2019\u0131n New York Times\u2019taki bir g\u00f6r\u00fc\u015f yaz\u0131s\u0131na i\u015faret ediyor: \u201cAmerika oyuna getiriliyordu. Bessent Doktrini, o g\u00fcnlerin bitti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor\u201d ve ekonomik devlet akl\u0131n\u0131n \u015firket ve ekonomi sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 yeniden \u015fekillendirdi\u011fi savunuluyor. Bu anlat\u0131da ulusal g\u00fcvenlik, i\u00e7 politika ve jeopolitik art\u0131k geleneksel i\u015f d\u00fcnyas\u0131 \u00e7\u0131karlar\u0131na tabi de\u011fil; s\u00f6z konusu \u00e7\u0131karlar geri plana itiliyor. Ard\u0131ndan dikkat yakla\u015fan Fed tutanaklar\u0131na \u00e7evriliyor; Warsh Doktrini\u2019ne bir g\u00f6nderme yap\u0131l\u0131yor ve tutanaklar\u0131n ne kadar k\u0131sa olabilece\u011fi sorgulan\u0131yor.<\/p>\n
ABD dolar\u0131n\u0131 belirleyen dinamiklerde temel bir de\u011fi\u015fim g\u00f6r\u00fcyoruz; salt finansal getiri odakl\u0131 \u00e7er\u00e7eveden ulusal \u00e7\u0131kar ve jeopolitik zeminine do\u011fru bir ge\u00e7i\u015f s\u00f6z konusu. Dolar\u0131n, y\u00fckselen varl\u0131klarca desteklenen bir \u201ck\u00e2r dolar\u0131\u201d oldu\u011fu fikri giderek demode hale geliyor. Ekonomik devlet akl\u0131 ve ulusal g\u00fcvenlik unsurlar\u0131n\u0131 art\u0131k birincil piyasa hareket ettiricileri olarak fiyatlamam\u0131z gerekiyor.<\/p>\n
Bu sadece teori de\u011fil; 2026\u2019n\u0131n ikinci \u00e7eyre\u011fi verilerinde bunu g\u00f6r\u00fcyoruz. ABD ile jeostratejik rakipler aras\u0131ndaki ticaret hacimleri y\u0131ll\u0131k bazda yakla\u015f\u0131k %12 gerilerken, m\u00fcttefik \u00fclkelerle ticaret art\u0131\u015f g\u00f6sterdi. Politika kaynakl\u0131 bu sermaye ve mal ak\u0131\u015f\u0131 kaymas\u0131, s\u00f6zde \u201cBessent Doktrini\u201dnin yerle\u015fmeye ba\u015flamas\u0131n\u0131n do\u011frudan bir sonucu.<\/p>\n
T\u00fcrev piyasas\u0131 i\u015flemcileri a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu, geleneksel ekonomik g\u00f6stergelerin \u00f6ng\u00f6r\u00fc g\u00fcc\u00fcn\u00fc kaybetmesi anlam\u0131na geliyor. Volatiliteyi enflasyon verilerinden ziyade d\u0131\u015f politika duyurular\u0131 veya ticaret k\u0131s\u0131tlamalar\u0131 belirleyecek. VIX endeksi de bunu yans\u0131tt\u0131; son alt\u0131 ayda ortalama 21 seviyesinde kalarak ekonomik b\u00fcy\u00fcme d\u00f6nemlerine ili\u015fkin tarihsel normlar\u0131n belirgin \u015fekilde \u00fczerinde seyretti.<\/p>\n
K\u00fcresel merkez bankalar\u0131n\u0131n 2022\u2019de h\u0131z kazanan bir trendi s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc de not ediyoruz. Geli\u015fen piyasa merkez bankalar\u0131n\u0131n resm\u00ee alt\u0131n al\u0131mlar\u0131 bu y\u0131l\u0131n ilk yar\u0131s\u0131nda ilave %4 artt\u0131; bu, dolar bazl\u0131 varl\u0131klara kar\u015f\u0131 net bir uzun vadeli korunma hamlesi. Bu sessiz \u00e7e\u015fitlendirme, finans\u0131n silahla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131 k\u00fcresel bir tepkiye i\u015faret ediyor.<\/p>\n
Fed\u2019in son d\u00f6nemdeki davran\u0131\u015f\u0131 da belirsizli\u011fin artt\u0131\u011f\u0131 yeni bir d\u00f6neme i\u015faret ediyor; bunu avantaj\u0131m\u0131za \u00e7evirebiliriz. Ge\u00e7en ayki toplant\u0131n\u0131n tutanaklar\u0131 ger\u00e7ekten de daha k\u0131sa ve daha az ayr\u0131nt\u0131 vericiydi; bu, Fed\u2019in politik a\u00e7\u0131dan y\u00fckl\u00fc bir ortamda azami esneklik istedi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcyor. Net bir ileriye d\u00f6n\u00fck y\u00f6nlendirme olmamas\u0131, SOFR vadeli i\u015flemleri \u00fczerine opsiyonlar gibi faiz piyasalar\u0131nda z\u0131mni volatiliteyi muhtemelen y\u00fcksek tutacak.<\/p>\n
\u00d6n\u00fcm\u00fczdeki haftalarda dolar\u0131n, ekonomik takvimden ziyade politika man\u015fetlerine ba\u011fl\u0131 olarak keskin ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclmesi g\u00fc\u00e7 dalgalanmalar g\u00f6stermesini beklemeliyiz. EUR\/USD gibi maj\u00f6r paritelerde uzun straddle gibi artan volatiliteden kazan\u00e7 sa\u011flayan stratejilerin, basit bir y\u00f6n bahsine g\u00f6re daha ihtiyatl\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Piyasalar bu yeni jeopolitik ger\u00e7ekleri fiyatlamakta zorland\u0131k\u00e7a dolar\u0131n izledi\u011fi patika dalgal\u0131 olacak.<\/p>\n
Bu mant\u0131k hisse senetleri ve emtialara da uzan\u0131yor; zira \u015firket sonu\u00e7lar\u0131 art\u0131k a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde jeopolitik de\u011ferlendirmelere ba\u011flanm\u0131\u015f durumda. Yar\u0131 iletkenler ve kritik mineraller gibi ulusal g\u00fcvenlik politikas\u0131na duyarl\u0131 sekt\u00f6rlerde riskleri hedge etmek i\u00e7in opsiyon kullan\u0131m\u0131n\u0131 de\u011ferlendirmeliyiz. Ani bir ticaret karar\u0131, art\u0131k bir \u015firketin \u00e7eyreklik k\u00e2r raporundan daha h\u0131zl\u0131 ve daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir etki yaratabilir.<\/p>\n\n\n\n