Reuters, ECB\u2019nin Asgari Zorunlu Kar\u015f\u0131l\u0131k Oran\u0131\u2019n\u0131 (Minimum Reserve Requirement – MRR) muhtemelen sonbaharda art\u0131rmay\u0131 de\u011ferlendirdi\u011fini bildirdi. Bu ad\u0131m, daha fazla banka rezervini faiz \u00f6denmeyen bir kaleme kayd\u0131racak. Bu durum, h\u00e2lihaz\u0131rda %2,25 getiri sa\u011flayan ECB mevduat kolayl\u0131\u011f\u0131na (deposit facility) yat\u0131r\u0131lan fonlarla tezat olu\u015fturuyor. ING\u2019ye g\u00f6re MRR\u2019nin iki kat\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131, ECB\u2019nin zarar\u0131n\u0131 y\u0131ll\u0131k yakla\u015f\u0131k 4 milyar avro azaltabilir; politika faizleri y\u00fckselirse tasarruf daha da artabilir. Fazla likiditenin 2,2 trilyon avro seviyesinde oldu\u011fu bir ortamda ima edilen 174 milyar avroluk tek seferlik fazla rezerv azalmas\u0131 m\u00fctevaz\u0131 g\u00f6r\u00fcnebilir; ancak bu, fonlama faizlerinin daha duyarl\u0131 h\u00e2le geldi\u011fi bir b\u00f6lgeye ko\u015fullar\u0131 yakla\u015ft\u0131rabilir. Piyasa fiyatlamas\u0131 da bunu yans\u0131tt\u0131; haber ba\u015fl\u0131klar\u0131 sonras\u0131 Euribor\/OIS spread\u2019leri s\u0131n\u0131rl\u0131 y\u00fckseldi.<\/p>\n
Likidite etkisi Eurosystem genelinde e\u015fit da\u011f\u0131lmayacak. \u0130talya, \u0130spanya ve Portekiz\u2019in fazla likiditesi MRR\u2019nin yakla\u015f\u0131k 3 ila 6 kat\u0131 d\u00fczeyindeyken, Fransa ve Almanya\u2019da bu oran 15 kata daha yak\u0131n; bu da baz\u0131 yarg\u0131 alanlar\u0131nda daha belirgin bir s\u0131k\u0131\u015fma anlam\u0131na geliyor. Da\u011f\u0131l\u0131m bankalar baz\u0131nda da asimetrik: fazla likiditeyi tutan baz\u0131 kurumlar, MRR hesaplamas\u0131nda kullan\u0131lan mevduatlar\u0131 ta\u015f\u0131yanlar de\u011fil; buna kar\u015f\u0131l\u0131k mevduat taban\u0131 orant\u0131s\u0131z b\u00fcy\u00fck olan daha k\u00fc\u00e7\u00fck bankalar daha y\u00fcksek kar\u015f\u0131l\u0131k gereksinimiyle kar\u015f\u0131la\u015facak. Daha geni\u015f politika patikas\u0131 ise daha d\u00fc\u015f\u00fck fazla rezerve ge\u00e7i\u015fi, ECB likidite operasyonlar\u0131na daha fazla ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve uzun vadeli operasyonlar ile daha k\u00fc\u00e7\u00fck bir tahvil portf\u00f6y\u00fcn\u00fcn deste\u011fiyle k\u0131sa vadeli fonlama faizlerinin MRO\u2019ya (ana refinansman operasyonu faizi) daha fazla yakla\u015fmas\u0131n\u0131 i\u015faret ediyor.<\/p>\n
Avrupa Merkez Bankas\u0131\u2019n\u0131n bankalar\u0131n tutmak zorunda oldu\u011fu rezerv miktar\u0131n\u0131 muhtemelen bu sonbaharda art\u0131rabilece\u011fine ili\u015fkin haberleri izliyoruz. Bu ad\u0131m, bankalara faiz \u00f6demeyecek; fiilen finansal ko\u015fullar\u0131 s\u0131k\u0131la\u015ft\u0131rarak sistemdeki fazla likiditeyi azaltacak. Toplam azal\u0131\u015f, 2,2 trilyon avroluk fazla likiditeye k\u0131yasla k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00f6r\u00fcnse de ECB\u2019nin gidece\u011fi y\u00f6n a\u00e7\u0131s\u0131ndan net bir sinyal veriyor.<\/p>\n
Bu de\u011fi\u015fim, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki aylarda k\u0131sa vadeli fonlama maliyetlerinde y\u00fckseli\u015f beklememiz gerekti\u011fine i\u015faret ediyor. Bankac\u0131l\u0131k sistemi stresi i\u00e7in kilit bir g\u00f6sterge olan 3 ayl\u0131k Euribor ile gecelik \u20acSTR aras\u0131ndaki fark, ge\u00e7en \u00e7eyrekteki 10 baz puandan 14 baz puana geni\u015fledi. Likidite daha k\u0131t h\u00e2le geldik\u00e7e bu spread\u2019in daha da geni\u015flemesinden faydalanmak i\u00e7in t\u00fcrev pozisyonlar\u0131n ayarlanmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz.<\/p>\n
Tarihsel olarak bunun daha \u00f6nce de ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fck; \u00f6rne\u011fin 2023\u2019te ECB\u2019nin uzun vadeli kredilerinin (TLTRO) h\u0131zland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f geri \u00f6demeleri s\u0131ras\u0131nda likidite \u00e7ekilmi\u015f ve para piyasas\u0131 faizleri y\u00fckselmi\u015fti. O d\u00f6nemde Euribor-\u20acSTR spread\u2019i birka\u00e7 ay i\u00e7inde ikiye katlanm\u0131\u015ft\u0131; bu da \u015fu an i\u00e7in beklenebilecek seyre dair net bir emsal olu\u015fturuyor. Bu ge\u00e7mi\u015f performans, s\u0131n\u0131rl\u0131 bir likidite \u00e7ekilmesinin dahi temel fonlama faizleri \u00fczerinde orant\u0131s\u0131z etki yaratabilece\u011fine i\u015faret ediyor.<\/p>\n
Etki homojen olmayacak ve bu durum g\u00f6reli de\u011fer (relative value) i\u015flemleri i\u00e7in f\u0131rsatlar yaratacak. \u0130talya ve \u0130spanya\u2019daki bankalar\u0131n, Almanya ve Fransa\u2019dakilere k\u0131yasla zorunlu kar\u015f\u0131l\u0131klara g\u00f6re \u00e7ok daha d\u00fc\u015f\u00fck fazla likidite ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 not ediyoruz. Dolay\u0131s\u0131yla \u00e7evre (periphery) bankac\u0131l\u0131k sistemleri \u00fczerinde daha y\u00fcksek fonlama bask\u0131s\u0131 beklenebilir; son veriler de bunu destekliyor: son ayda ECB marjinal bor\u00e7 verme imk\u00e2n\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131nda %3 art\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n
\u00d6n\u00fcm\u00fczdeki haftalarda bu de\u011fi\u015fime pozisyon almak i\u00e7in 2026 sonu ve 2027 ba\u015f\u0131nda vadeli faiz t\u00fcrevlerine odaklanmal\u0131y\u0131z. Bu, daha y\u00fcksek Euribor tespitinden (fixing) fayda sa\u011flayan i\u015flemlere girmeyi i\u00e7erir; \u00f6rne\u011fin faiz swaplar\u0131nda sabit faiz \u00f6demek (pay fixed) veya d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc \u00e7eyrek Euribor vadeli kontratlar\u0131n\u0131 sat\u0131n almak. Bu pozisyonlar, piyasan\u0131n ECB\u2019nin daha az bol likidite ortam\u0131na ge\u00e7i\u015finin etkisini h\u00e2len yeterince fiyatlamad\u0131\u011f\u0131 varsay\u0131m\u0131na dayan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n