Temmuz Ayı Piyasa Özeti

Temmuz, küresel finans piyasaları için dalgalı geçti. ABD ile İran arasında yeniden yükselen jeopolitik gerilim, gündemi yeniden enerji arz güvenliği, enflasyon (fiyat artışı) riski ve merkez bankalarının para politikası kararlarına çevirdi. Arzın bozulabileceği endişesiyle petrol fiyatları sert yükselirken, özellikle teknoloji hisselerinde kâr satışları ve yüksek değerlemeler (hisselerin pahalı görünmesi) nedeniyle borsalarda baskı oluştu.

Aynı dönemde enflasyon verilerinin bir miktar daha düşük gelmesi karar vericilere nefes aldırdı. Ancak enerji fiyatlarındaki artış, enflasyon görünümüne (enflasyonun nereye gideceğine) dair yeni belirsizlik yarattı. ABD Merkez Bankası (Fed) temkinli duruşunu korudu. Başkan Kevin Warsh, kararların “veriye bağlı” (gelen veriye göre) alınacağını vurgularken, piyasalar faizlerin seyrini (faizlerin yönünü) tartmaya devam etti.

Öne çıkan başlıklar:

• Jeopolitik gerilim enerji arzı endişelerini yeniden gündeme taşıdı.
  ABD ile İran arasındaki saldırıların yeniden başlaması ve Bab el-Mandeb Boğazı yakınındaki saldırılar, küresel deniz taşımacılığı hatları ve enerji arz güvenliğine dair endişeleri artırdı. Petrol fiyatları ayın en dalgalı varlıklarından biri oldu. Orta-uzun vadeli etkinin büyüklüğü, kesintilerin yayılıp yayılmayacağına bağlı.
  
• Fed’in sabırlı duruşu, odağı enflasyon risklerinde tuttu.
  Enflasyon verilerinde iyileşme sinyali görülse de petrol fiyatlarındaki yükseliş, ilerlemenin yavaşlayabileceği kaygısını artırdı. Fed temkinli kaldı. Warsh, kararların tahminlere değil, açıklanan yeni ekonomik verilere göre şekilleneceğini belirtti.
  
• Yapay zekâ (AI) yatırımı, piyasa baskısına rağmen uzun vadeli büyüme teması olmaya devam ediyor. Teknoloji hisseleri, yatırımcıların kâr alması ve değerlemeleri yeniden gözden geçirmesiyle düzeltme yaşadı (hızlı yükseliş sonrası geri çekilme). Buna karşın AI altyapısına (yapay zekâ sistemlerini çalıştıran bulut, veri merkezi ve donanım yatırımları), yarı iletkenlere (çipler) ve veri merkezlerine yönelik yatırımlar, sektörün uzun vadeli büyüme görünümünü destekledi.

Genel olarak Temmuz, piyasaların zıt güçler arasında denge aradığı bir dönemi gösterdi. Jeopolitik riskler ve yüksek enerji fiyatları emtiaları (petrol, altın gibi ham maddeler) ve “güvenli liman” talebini (risk artınca tercih edilen varlıklar) desteklerken; güçlü ABD verileri ve Fed’in temkinli duruşu, faize duyarlı varlıklarda baskıyı sürdürdü. Kısa vadeli dalgalanmaya rağmen AI yatırımı ve dijital altyapı gibi kalıcı temalar yatırımcıların ilgisini çekmeye devam etti.

Dolar, Faizler ve Risk İştahıyla Desteklendi

Döviz piyasaları Temmuz’da dengeli seyretti. ABD doları, jeopolitik belirsizlik, enflasyon endişeleri ve Fed’in ilerideki adımlarına dair beklentilerden gelen zıt etkilerle yön aradı.

ABD-İran geriliminin artması ve kritik deniz taşımacılığı hatlarına dair risklerin yükselmesi, güvenli liman para birimlerine talebi artırdı. Aynı zamanda yükselen petrol fiyatları, enflasyonun uzun süre yüksek kalabileceği endişesini güçlendirdi ve Fed’in hızlı faiz indirimleri yapacağı beklentisini azalttı.

Buna karşılık, beklentiden düşük gelen enflasyon verileri bir miktar rahatlama sağladı. ABD ekonomisinin güçlü görünümü de dolara güveni destekledi. Dayanıklı istihdam piyasası, tüketim ve yatırımlar, Fed’in veriye bağlı yaklaşımını sürdüreceği beklentisini güçlendirdi.

USDJPY, Temmuz’daki en güçlü döviz temalarından biriydi. ABD ile Japonya arasındaki faiz farkının açılması, taşıma işlemi (carry trade) talebini destekledi. ABD tahvil getirilerinin (yields: tahvilin sağladığı faiz oranı) yüksek seyretmesi ve Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) destekleyici politikası (faizleri düşük tutma eğilimi) doları öne çıkardı.

USDJPY, Fed beklentilerindeki değişimlere, BoJ’dan gelecek sinyallere ve küresel risk iştahındaki (yatırımcıların risk alma isteği) dalgalanmalara duyarlı kalabilir.

Altın, Güvenli Liman Talebi ile Dolar Baskısı Arasında Denge Aradı

Altın, Temmuz’da düzeltme bandında (geri çekilmelerin görüldüğü fiyat aralığı) kaldı. Yatırımcılar jeopolitik belirsizlik ile faizlerin uzun süre yüksek kalabileceği beklentisi arasında denge kurmaya çalıştı.

ABD ile İran arasındaki çatışmanın yeniden alevlenmesi korunma amaçlı varlıklara talebi artırdı. Küresel enerji arzına dair kaygılar da altına ek destek verdi. Ancak güçlü dolar ve enflasyon baskısı sürerse Fed’in sıkı para politikasını (faizi yüksek tutma) koruyabileceği beklentisi, yükselişi sınırladı.

Önceki güvenli liman rallilerinden (riske karşı hızlı yükseliş) farklı olarak, bu kez altındaki yükseliş daha sınırlı kaldı; çünkü yatırımcılar jeopolitik riskleri, yüksek faiz ve güçlü dolarla birlikte değerlendirdi.

Gümüş de korunma talebinden destek buldu. Ayrıca sanayide kullanımının (elektronik, güneş panelleri gibi) getirdiği ilave talep etkili oldu.

Bu arada bakır, AI altyapısı, elektrifikasyon ve veri merkezi yatırımlarına ilişkin iyimserlikle güçlü performans gösterdi. Bu alanlar, bakıra yönelik uzun vadeli talep beklentisini yukarı çekti.

Altında bir sonraki yön; enflasyon eğilimine, Fed beklentilerine ve enerji fiyat artışlarının genel fiyatlara (geniş tabanlı enflasyon) yansıyıp yansımayacağına bağlı olacak. Altını, ‘XAUUSD247‘ koduyla 7/24 izleyebilirsiniz.

Petrol, Arz Endişeleriyle Yükseldi

Petrol, Temmuz’un en dalgalı piyasalarından biri oldu. Orta Doğu’da çatışmaların yeniden tırmanması, arz risklerini yeniden öne çıkardı.

ABD-İran arasındaki saldırıların yeniden başlaması ve stratejik öneme sahip Bab el-Mandeb Boğazı yakınındaki saldırılar, ana deniz taşımacılığı rotalarının kesintiye uğrayabileceği endişesini artırdı. Bab el-Mandeb ve Hürmüz Boğazı üzerindeki olası baskı, ay boyunca sert fiyat hareketlerine yol açtı.

Küresel petrol stokları (envanter: depolardaki mevcut petrol miktarı) görece istikrarlı kalsa da, taşımacılıkta aksama riski yüksek oynaklığı korumaya yetti. Yükselen enerji fiyatları, enflasyon görünümünü de zorlaştırdı. Birçok büyük ekonomide enflasyon verileri iyileşme gösterse de petrolün güçlü kalması, düşüş sürecini yavaşlatabilir ve merkez bankaları için işleri zorlaştırabilir.

Piyasalar jeopolitik gelişmeleri yakından izleyecek. Petrol, arz riski ve bölgesel gerilim başlıklarına çok hızlı tepki veriyor.

AI İyimserliği Test Edildi: Teknoloji Hisselerinde Düzeltme

Küresel hisse piyasaları Temmuz’da baskı altında kaldı. Yatırımcılar teknoloji hisselerindeki değerlemeleri yeniden değerlendirirken, güçlü yükselişin ardından kâr satışları geldi.

Nasdaq kısa süreliğine düzeltme bölgesine girdi; son zirvelerden yüzde 10’dan fazla geriledi. Yüksek değerlemeler, artan enerji fiyatları ve jeopolitik belirsizlik, risk iştahını zayıflattı.

Geri çekilmeye rağmen uzun vadeli AI yatırım teması korunuyor. Microsoft, bulut (cloud: şirketlerin uzaktaki sunuculardan hizmet alması) büyümesi ve AI altyapısı harcamalarıyla güçlü sonuçlar açıkladı. Meta ise AI yatırım planlarının büyüklüğüne dair soru işaretleri nedeniyle baskı gördü.

Yarı iletken (çip) hisseleri de karışık bir tablo çizdi. Bazı şirketlerde talebin zayıflayabileceği endişesi ve kâr satışları etkili olurken, uzun vadede AI kaynaklı fırsatlar güçlü kalmaya devam etti.

Piyasaların ana sorusu şu: AI kaynaklı kâr artışı, mevcut değerlemeleri (pahalı/ucuz tartışması) karşılamaya devam edebilecek mi? Özellikle bulut bilişim, çip talebi ve veri merkezi altyapısı yakından izleniyor.

Kripto, Kurumsal Talebin Desteğiyle Toparlandı

Kripto piyasası Temmuz’da toparlandı. Bitcoin ve genel dijital varlıklar (kripto para ve benzeri ürünler), kurumsal yatırımcı ilgisinin yeniden artmasından faydalandı.

Bitcoin ve Ethereum borsa yatırım ürünlerine (ETP/ETF benzeri: borsada alınıp satılan, fiyatı bu varlıklara bağlı ürünler) güçlü para girişi, kurumsal talebin sürdüğünü gösterdi. Bazı bölgelerde düzenlemelerin (regülasyon: resmi kural ve denetim çerçevesi) daha net hale gelmesi de güveni destekledi.

Daha düşük enflasyon verileri, risk alma isteğini artırarak teknoloji bağlantılı ve büyüme odaklı varlıklara ilgiyi destekledi.

Bitcoin sektörde ana belirleyici olmaya devam etti. Ethereum ve bazı altcoin’ler (Bitcoin dışındaki kripto paralar) ise yatırımcıların daha geniş fırsat arayışıyla daha iyi performans gösterdi. Ancak jeopolitik gelişmeler, para politikası beklentileri ve düzenleme adımları izlenirken, oynaklığın (fiyatların hızlı iniş-çıkışı) sürmesi olası.

Ağustos İçin İlk Sinyaller

Ağustos, yaz dönemi nedeniyle işlem hacminin (likidite: piyasada alım-satım kolaylığı) genelde düştüğü bir ay. Yine de jeopolitik gelişmeler, enflasyon verileri ve şirket bilançoları önemli fiyat hareketleri yaratabilir.

• Makro veriler ve Fed politikası
  Yatırımcılar, enerji fiyatlarındaki artışın genel enflasyona yansıyıp yansımadığını görmek için enflasyon, istihdam ve büyüme verilerini izlemeyi sürdürecek. Ekonominin güçlü kalması veya enflasyon baskısının yeniden artması; doları ve ABD tahvil getirilerini destekleyebilir. Daha zayıf veriler ise Fed’in daha destekleyici bir çizgiye (faiz indirimine daha yakın) gelebileceği beklentisini artırabilir.
  
• Jeopolitik riskler ve enerji piyasaları
  Orta Doğu’daki çatışma, emtialar ve genel piyasa havası açısından ana risk unsuru. İran, İsrail ya da önemli deniz taşımacılığı hatlarını içeren yeni bir tırmanma, petrol oynaklığını artırabilir ve enflasyon beklentilerini etkileyebilir.
  
• AI büyümesi ve bilançolar
  Teknoloji şirketlerinin kârları ana gündem olmaya devam edecek. Yatırımcılar, AI harcamalarının büyümeyi sürükleyip sürüklemediğini izleyecek. Bulut bilişim, çip talebi ve veri merkezi yatırımları, mevcut değerlemelerin haklı olup olmadığını görmek için yakından takip edilecek.