Aralık, küresel piyasalar için zorlu geçen yılın kapanışı oldu. Uzun süredir beklenen ABD Merkez Bankası (Fed) toplantısı, piyasada net bir dönüm noktası yarattı.
Yıl; zayıf büyüme, kolay düşmeyen enflasyon baskısı (fiyat artışlarının kalıcı olması) ve süregelen jeopolitik risklerle şekillendi. Fed, uzun süre “sıkı” para politikasının (faizleri yüksek tutarak talebi soğutma) ardından üst üste üçüncü kez faiz indirdi.
Riskli varlıklar (hisse gibi iniş-çıkışı yüksek yatırım araçları) ilk aşamada kararı olumlu karşıladı, ancak Fed’in mesajı temkinli kaldı.
Enflasyon baskısı hafifliyor. Buna karşın Fed, sonraki adımların “veriye bağlı” olacağını (açıklanan enflasyon, istihdam, büyüme verilerine göre karar verileceğini) açıkça vurguladı.
Hizmet enflasyonunun kalıcı seyretmesi (özellikle kira, sağlık, eğitim gibi kalemlerde fiyatların kolay gerilememesi) ve dayanıklı iş gücü piyasası (istihdamın güçlü kalması) 2026’da hızlı bir gevşemenin (faizleri hızlı indirme) alanını daraltıyor. Bu da sürecin bir anda değil, adım adım ilerleyebileceği görüşünü güçlendiriyor.
Politika Ayrışması Ana Tema Olmayı Sürdürüyor
İngiltere Merkez Bankası (BoE) da faiz indirimine gitti. İç talepte (ülke içi harcamalar) zayıflama ve enflasyondaki yavaşlama, karar vericilere hareket alanı sağladı.
Ancak BoE, politika yolunu zorlaştıran yapısal rüzgârlara da dikkat çekti: sınırlı iş gücü arzı (çalışan bulmanın zorlaşması) ve yüksek ücret artışı.
Bu tablo, 2025’in ana temasını güçlendirdi: Küresel merkez bankaları, ekonomilerin toparlanma hızları ve riskleri farklılaştıkça para politikasını farklı hızlarda ayarlıyor.
Riskli Varlıklar 2025’i Güçlü Kapattı
Süren olumsuzluklara rağmen hisse piyasaları yılı güçlü bitirdi. Fed’in Aralık hamlesi, 2026’da finansal koşulların kademeli şekilde gevşeyeceği beklentisini destekledi. (Finansal koşullar: krediye erişim, faiz seviyesi ve piyasa likiditesi gibi unsurların genel durumu.)
S&P 500 ve Nasdaq rekor bölgesine yaklaştı; Dow Jones yeni zirveler gördü. Faiz kararına piyasa tepkisi sınırlı kaldı. Bu da faiz indirimi beklentisinin büyük ölçüde önceden fiyatlara yansıdığını (piyasada “fiyatlanmış olduğunu”) gösterdi.
Yükseliş, büyümeye duyarlı sektörlerde yoğunlaştı. Özellikle teknoloji ve yapay zekâ (AI) bağlantılı alanlar yıl boyunca endeks performansını taşıdı. (Büyümeye duyarlı: ekonomi canlandığında daha hızlı yükselen sektörler.)
Altın, Güvenli Liman Rolünü Pekiştirdi
Altın Aralık’ta güçlü seyrini sürdürdü ve yılı yüzde 60’ın üzerinde yükselişle tamamladı. Gümüş ise yüzde 100’ün üzerinde artışla daha da sert yükseldi.
Düşük reel getiri (enflasyondan arındırılmış faiz/gelir), merkez bankalarının rezerv çeşitlendirmesi (tek para birimine bağımlılığı azaltmak) ve jeopolitik gerilim, iki metalde de talebi artırdı.
Fed’in faiz indirimi, reel getirilerde zirvenin görülmüş olabileceğine işaret etti. Bu durum, altın gibi faiz geliri olmayan varlıkları (kupon/faiz ödemeyen) elde tutmanın “fırsat maliyetini” düşürdü. (Fırsat maliyeti: başka bir yatırımın getirisine kıyasla vazgeçilen kazanç.)
Doğu Avrupa ve Orta Doğu’daki gerilimlerin sürmesi, gümrük vergileri (tarife) konusundaki belirsizlik ve merkez bankalarının devam eden alımları, altının stratejik koruma aracı (hedge: portföyü riske karşı dengeleme) rolünü güçlendirdi.
Gümüş de; elektrifikasyon (enerjide elektriğin payının artması), yapay zekâ odaklı altyapı yatırımları ve yenilenebilir enerji büyümesiyle bağlantılı yapısal talep eğilimlerinden destek buldu.
Petrol Yılı Baskı Altında Kapattı
Ham petrol 2025’i dalgalı ve genel olarak zayıf bir tabloyla tamamladı. Talep endişeleri sürdü. Özellikle Çin ve Avrupa’nın bazı bölgelerinde büyüme ivmesi (büyümenin hızlanma gücü) zayıflamaya devam etti.
OPEC+ (OPEC ülkeleri ve bazı üretici ortaklar) arzı kontrollü tutsa da, OPEC dışı üreticilerin, özellikle ABD’nin üretim artışı, yükselişin önünü kesti. (Arz disiplini: üretimi kısıtlayarak fiyatı destekleme.)
Fed’in Aralık faiz indirimi sınırlı rahatlama getirdi. Çünkü enerji piyasaları, faizden çok talep göstergelerine (büyüme, sanayi üretimi, stok verileri gibi) duyarlı.
Yıl ortasında İsrail-İran gerilimiyle görülen fiyat sıçraması kısa sürdü. Yılın genelinde petrol, arzın güçlü kalmasının jeopolitik etkileri dengelemesiyle zayıf performans gösterdi.
Kur Piyasaları Faiz İndirimine Uyum Sağladı
Döviz piyasasında ABD doları, Fed’in faiz indirimi sonrası sınırlı zayıfladı. Bu, gelişen ülke para birimlerine kısa süreli nefes aldırdı. Ancak sermaye akımları (yurt dışından gelen/giden yatırım parası) seçici kaldı.
Sterlin ve euroda yükseliş sınırlı oldu. Daha zayıf büyüme görünümü ve süren politika belirsizliği fiyatları baskıladı.
Sterlin, BoE’nin faiz indirimi sonrası geriledi. Piyasalar, İngiltere’yi daha zayıf büyüme görünümüne ve sınırlı mali alana (kamu harcamaları/vergi indirimi için bütçe imkânı) daha açık gördü.
2025 geneline bakıldığında, ABD Dolar Endeksi (USDX: doların başlıca para birimleri karşısındaki gücünü ölçen endeks) yılın ilk yarısında büyümenin yavaşlaması ve Fed indirimlerinin fiyatlara yansımasıyla sert geriledi. İkinci yarıda güvenli liman talebi (risk arttığında dolara yönelim) ve görece dayanıklılık, düşüşü sınırladı. USDX yılı 96,25 ile 100,50 aralığında yatay-bant hareketiyle tamamladı.
Kripto Piyasası Taban Buldu
Kripto piyasası, Kasım’daki sert düzeltmenin (hızlı düşüş sonrası geri çekilme) ardından Aralık’ta sakinleşti. Bitcoin destek buldu ve daha dar bir bantta işlem gördü. Bu, yatırımcı güveninin toparlandığına işaret etti.
Ana eğilim (genel yön) korunurken, Aralık dönemi yön değişiminden çok “konsolidasyon” (fiyatın bir süre belli aralıkta dengelenmesi) olarak öne çıktı.
Fed’in faiz indirimi, risk iştahını (piyasada risk alma isteği) genel olarak destekledi. Düzenlenmiş kripto ürünlerine (yasal çerçevesi net yatırım araçları) kurumsal ilgi de artmaya devam etti.
2025’in Belirleyici Unsurları
Tüm varlık sınıflarında (hisse, tahvil, emtia, döviz gibi) bu yıl piyasayı dört ana makro unsur belirledi: jeopolitik istikrarsızlık, küresel ticaret gerilimleri, merkez bankası politikalarında ayrışma ve koşulları gevşetirken enflasyonu yeniden canlandırmama dengesi.
Aralık, bu başlıkları bir araya getirdi. Altın, hisseler ve bazı para birimleri; karmaşık ama yönü daha netleşen makro ortama göre hareket etti.
Ocak’ta İzlenecek İlk Sinyaller
Takvim 2026’ya dönerken piyasalar, politika değişimlerinin ekonomik verilere nasıl yansıyacağını yakından izleyecek.
İlk TÜFE (CPI: tüketici fiyat endeksi/enflasyon), iş gücü piyasası verileri (istihdam, işsizlik) ve imalat anketleri, gevşeme döngüsünün (faiz indirim sürecinin) enflasyonu yeniden hızlandırmadan etkili olup olmadığını gösterecek.
Hisse senetleri likiditenin (piyasadaki para/kredi bolluğu) desteğiyle güçlü kalabilir. Ancak değerlemeler (fiyatların kâra/beklentilere göre pahalı-ucuz seviyesi) yükseldiği için beklentiler yüksek.
