Geçen ay da belirtildiği gibi, temmuz ve ağustos genelde finansal piyasalarda daha sakin geçer; işlem yapanlar (trader) izin kullanır. Ancak düşük işlem hacmine (hacim: piyasada alım-satım miktarı) rağmen, jeopolitik gelişmeler, merkez bankaları arasındaki politika ayrışması ve önemli yasama adımları yatırımcıları tetikte tutuyor.
Bu ay Jackson Hole Sempozyumu öne çıktı. Fed Başkanı Jerome Powell, işgücü piyasasında (işsizlik/istihdam görünümü) gevşeme sinyallerini kabul ederken enflasyonla mücadele kararlılığını yineleyerek dengeli bir mesaj verdi. Powell eylülde faiz indirimi (faiz indirimi: politika faizinin düşürülmesi) için net söz vermese de, piyasalar açıklamaları “güvercin” (güvercin: daha düşük faiz yanlısı) olarak okudu. Bu da eylülde ve yılın ilerleyen döneminde ek indirim olasılığını artırdı; hisse senetlerini destekledi ve kısa vadede doların (USD) zayıflamasına yol açtı. Buna karşılık ECB’nin “şahin” (şahin: yüksek faiz/ sıkı para politikası yanlısı) duruşu ve BoJ’un temkinli “normalleşmesi” (normalleşme: aşırı gevşek politikalardan kademeli çıkış), büyük merkez bankaları arasında para politikası farkının büyüdüğünü gösteriyor.
Bu arada ABD borsaları, yapay zekâ (AI) teması ve güçlü 2. çeyrek bilançoların etkisiyle rekor tazelemeyi sürdürüyor. Ancak özellikle çok büyük teknoloji hisselerinde (mega-cap: piyasa değeri çok yüksek şirketler) pahalı değerlemeler, dot-com balonuna (2000’ler başı teknoloji hissesi balonu) benzetmeleri artırıyor.
Kripto piyasasında, Ripple’ın SEC (ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu) ile 15 Ağustos’taki duruşması Ripple’ı destekledi. Tarafların karşılıklı temyiz (itiraz) başvurularını geri çekmesiyle, XRP’nin bazı durumlarda “menkul kıymet” (security: hisse/tahvil benzeri, düzenlemeye tabi yatırım ürünü) sayılıp sayılmadığına ilişkin 5 yıllık hukuki süreç fiilen kapanmış oldu. Bu gelişme, kurumsal benimsemeyi (kurumsal yatırımcıların ilgisi) güçlendirdi ve düzenleyici netliği artırdı.
Jeopolitik tarafta, Trump’ın ticaret gündemi küresel ekonomik zemini etkilemeyi sürdürüyor. Yeni ticaret anlaşmaları devreye girdi; en dikkat çekeni Japonya ile yapılan anlaşma ve AB ile imzalanan kritik mutabakat oldu. AB, 1,3 trilyon doların üzerinde yatırım ve alım taahhüdü verdi; bunun karşılığında daha sert %30 gümrük vergilerinden (tarife: ithalata uygulanan vergi) kaçınıp %15’lik daha ılımlı oran ve ABD pazarına daha geniş erişim sağladı.
Forex:
Genel olarak ağustos, döviz (FX/Forex: ülkelerin para birimlerinin alınıp satıldığı piyasa) için kritik bir ay oldu. İşlem yapanlar ABD’de politika faizinin (merkez bankasının belirlediği temel faiz) zirveye yaklaştığını fiyatlarken, jeopolitik gelişmeler oynaklığı (volatilite: fiyatların hızlı ve sert dalgalanması) artırdı. “Carry trade” (faiz farkı işlemi: düşük faizli para biriminden borçlanıp yüksek faizli para birimine yatırım) pozisyonlarının kapanmasıyla USDJPY paritesi (parite: iki para biriminin kur ilişkisi) izlenmesi gereken ana başlıklardan biri olmaya devam ediyor.
USD, Powell’ın Jackson Hole konuşmasının ardından belirgin zayıfladı. Faiz indirimi beklentileri güçlenince DXY (Dolar Endeksi: doların başlıca para birimleri karşısındaki gücünü ölçen endeks) geri çekildi ve dolar, majör (en çok işlem gören) paritelerde baskı altında kaldı.
En büyük odak USDJPY idi ve parite son zirvelerinden sert geriledi. Hareketin temel nedeni, jeopolitik gerilim ve faiz beklentilerindeki değişimin yen (JPY) carry trade’lerinin çözülmesini hızlandırmasıydı; yatırımcılar yüksek getirili (high-yield: faizi daha yüksek) pozisyonlardan çıktı. Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) tondaki küçük değişimi de yeni güçlenmesini destekledi ve kısa vadeli spekülatörleri (kısa vadeli fiyat hareketine oynayan yatırımcı) hazırlıksız yakaladı.
Diğer yandan EUR ve GBP, dolar zayıflığının desteğiyle sınırlı yükseldi. Ancak büyüme farkları ve merkez bankalarının temkinli görünümü kazançları kısıtladı. Gelişen ülke para birimleri de ABD tahvil faizleri (yield: tahvil getirisi) gerileyince rahatladı; finansman baskısı azaldı.
Şekil 1: Jackson Hole sonrası zirvelerden sert geri çekilmeyi gösteren 4 saatlik USDJPY grafiği
Altın:
Ağustosta zaman zaman kısa vadeli dalgalanma görülse de altın, geniş bantta yatay seyrini (range-bound: belirli bir destek-direncin içinde gidip gelme) koruyor.
Ayın başında altın, zayıf ABD istihdam verileri ve tarife endişelerinin “güvenli liman” (risk artınca tercih edilen varlık) talebini artırmasıyla yükseldi. Jackson Hole sonrası da eylülde faiz indirimi beklentilerinin güçlenmesi altını (bullion: fiziki altın/altın fiyatı) destekledi; daha zayıf USD bu hareketi güçlendirdi.
Şekil 2: Nisan başından bu yana yatay bandı gösteren günlük altın grafiği; genel görünüm yukarı yönlü (bullish: yükseliş eğilimi) kalıyor
Petrol:
Petrol, ağustosta zayıfladı. Ay ortasında fiyatlar 65 dolar civarındaki kritik seviyenin altına indi. Rusya-Ukrayna barış görüşmelerinde ilerleme ihtimali arz endişelerini (arz: piyasaya gelen üretim) azaltınca düşüş hızlandı. Ay sonuna doğru ise jeopolitik risk yeniden artarak fiyatları bir miktar yukarı çekti; Ukrayna’nın dron saldırılarının Rus rafinerilerini hedef alması üretimi aksattı ve petrol fiyatlarında sınırlı bir sıçrama yarattı.
IEA (Uluslararası Enerji Ajansı), 2025 ve 2026 için güçlü küresel talep artışı öngördü; ancak OPEC+ kaynaklı arz artışının (OPEC+ : OPEC ülkeleri ve bazı üretici ülkelerin üretim grubu) stok birikimini (envanter: depolardaki petrol miktarı) artırabileceğine de dikkat çekti.
Bu tablo, petrol görünümünü belirsiz bırakıyor; fiyat yönü jeopolitik gerilim ile üretici ülkelerin arz yönetimi kararları arasında denge arıyor.
Şekil 3: 65 dolar bölgesinin altına sarkmayı gösteren 4 saatlik petrol grafiği
Endeksler
Ağustos, ABD hisse senetleri için yine güçlü bir ay oldu; ana endeksler yeniden rekor seviyelere çıktı. 22 Ağustos’ta Powell’ın Jackson Hole’daki güvercin mesajları sonrası ABD endeksleri yükseldi: Dow Jones Industrial Average yaklaşık %1,9, S&P 500 %1,5 ve Nasdaq %1,9 arttı .
Güçlü bilanço sezonu bu iyimserliği destekledi. S&P 500 şirketlerinin %90’dan fazlası beklentileri aştı; kâr artışı (earnings growth: şirket kârlarının yıllık artışı) yıllık bazda yaklaşık %11 oldu. Finans ve teknoloji hisseleri, güçlü şirket kârlılığı ve yapay zekâ temasıyla yükselişe öncülük etti.
Şekil 4: Güçlü bilançolar ve Jackson Hole mesajlarıyla süren performansı gösteren S&P 500 günlük grafiği
Kripto:
Ağustosta kripto piyasasında öne çıkan gelişmeler oldu. SEC ve Ripple’ın 15 Ağustos’ta temyiz başvurularını birlikte geri çekmesi, Ripple’ın daha önce davayı 125 milyon dolarlık ceza ile kapattığını teyit etti. Bu sonuç, yıllardır süren belirsizliği azalttı; XRP’ye ilgiyi artırdı ve düzenleyici çerçeveye (regülasyon: resmi kurallar) dair daha net bir tablo verdi.
Ayrıca web3 (web3: internet uygulamalarında blokzincir tabanlı, merkeziyetsiz yapı) tarafındaki fonlama arttı; bu da merkeziyetsiz altyapıya (decentralised infrastructure: tek bir merkeze bağlı olmayan sistemler) kurumsal ilginin büyüdüğünü gösterdi.
Bitcoin de ağustos ortasında 124.000 doların üzerine çıkarak yeni zirveler gördü. Hareket; spekülatif talep ve ETF’lere (borsa yatırım fonu: borsada işlem gören, sepet varlık içeren fon) ve kurumsal yatırımcılardan gelen rekor girişlerle desteklendi. Ay sonuna doğru BTC geri çekilse de genel ivme (momentum: fiyat hareketinin gücü) yukarı yönlü kaldı.
