Dow Jones vadeli işlemleri (borsa açılmadan önce endeksin yönünü gösteren kontratlar) Pazartesi Avrupa saatlerinde, ABD piyasaları açılmadan önce %0,62 düşerek 49.350 seviyesinin altına indi. S&P 500 vadeli işlemleri %0,49 gerileyerek 7.120 civarına, Nasdaq 100 vadeli işlemleri ise %0,47 düşerek yaklaşık 26.700’e indi.
ABD hisse senedi vadeli işlemleri, ABD–İran geriliminin yeniden tırmanmasıyla riskten kaçış (yatırımcıların daha güvenli varlıklara yönelmesi) arttığı için geriledi. İran devlet haber ajansı IRNA, Tahran’ın “gerçekçi olmayan beklenteler” ve diğer kaygıları gerekçe göstererek ABD’li yetkililerle görüşmelere yeniden başlamayı reddettiğini bildirdi.
Piyasa Gerilimi Riskten Kaçışı Tetikliyor
İran, kısa süreli yeniden açılışın ardından Hürmüz Boğazı’nı (Basra Körfezi’nden dünya piyasalarına petrol taşınan kritik geçiş noktası) tekrar kapattı. Bu adım, ABD Başkanı Trump’ın liman ablukalarını (limanlara erişimi kısıtlayan önlemler) kaldırmayı reddetmesinin ardından geldi.
Trump, Truth Social’da ABD temsilcilerinin Pazartesi İslamabad’a İran’la müzakere için gideceğini yazdı. Ayrıca İran’ın boğazı yeniden kapatma kararını eleştirdi ve elektrik santralleri ile köprüler dahil İran altyapısını hedef alma tehditlerini yineledi.
Orta Doğu gerilimi nedeniyle enerji fiyatları yüksek seyrederken enflasyonun (genel fiyat artışı) kalıcı kalması, Fed’in faiz indirimi beklentilerini zayıflattı. Geçen hafta Dow Jones %3,19 yükselirken S&P 500 ve Nasdaq 100 sırasıyla %4,54 ve %6,84 arttı; iki endeks de yeni rekor seviyelere çıktı.
Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller, işgücü piyasasında başa baş seviyesinin (ek istihdam baskısı yaratmadan dengede görülen seviye) muhtemelen sıfıra yakın olduğunu söyledi. San Francisco Fed Başkanı Mary Daly ise yükselen petrol fiyatlarının mal ve hizmet enflasyonuna (ürün ve hizmetlerdeki genel fiyat artışı) yayılıp yayılmadığını değerlendirdi.
Kısa Vadeli Dalgalanmaya Hazırlık
Vadeli işlemler sert düşüşe işaret ederken, geçen haftaki yükselişin ardından uzun (yükseliş beklentisiyle taşınan) hisse pozisyonlarını korumak için riskten korunma (zararı sınırlamaya yönelik işlem) gündeme gelebilir. S&P 500 ve Nasdaq 100’de put opsiyonu (belirli fiyattan satma hakkı; düşüşe karşı koruma) almak, önümüzdeki günlerde olası gerilemeye karşı doğrudan koruma sağlar.
Piyasada dalgalanmanın (fiyatların sert iniş-çıkışı) artmasına uygun klasik bir tablo oluşuyor. Jeopolitik şoklar, geçmiş çatışmaların başında görüldüğü gibi, VIX’in (piyasa korku endeksi; oynaklık göstergesi) sakin seviyelerden hızlı yükselmesine yol açabiliyor. VIX call opsiyonu (belirli fiyattan alma hakkı; yükseliş beklentisi) ya da oynaklık ETF’leri (endeks gibi işlem gören fonlar) üzerindeki opsiyonlar değerlendirilebilir.
Hürmüz Boğazı’nın yeniden kapanması, dünyanın günlük petrol arzının yaklaşık beşte birini doğrudan riske atarak enerji fiyatlarında yukarı yönlü riski artırıyor. Ham petrol vadeli işlemlerinin (ileride teslim/uzlaşma için fiyatı bugünden sabitleyen kontratlar) yükselmesi beklenebilir; 2022 başında fiyatların birkaç ayda %30’dan fazla sıçramasına benzer bir hareket görülebilir. Enerji sektörü ETF’leri üzerindeki call opsiyonları bu ortamda öne çıkabilir.
Yüksek enerji maliyetlerinin enflasyonu besleme riski, Fed’in “uzun süre yüksek faiz” yaklaşımını güçlendiriyor. Bu tablo 2022 ve 2023’teki gibi, inatçı enflasyonun Fed’in yön değişimini (politika pivotu; sıkı duruştan gevşemeye dönüş) geciktirdiği dönemi hatırlatıyor. Bu nedenle teknoloji gibi büyüme odaklı sektörler, yüksek faiz ortamında daha belirgin baskı (headwind; olumsuz etki) görebilir.
Washington ile Tahran arasındaki söylem sertleşmesi, yatırımların savunma sektörüne yönelmesini hızlandırabilir. Bu gerilimli ortamda büyük savunma şirketlerinin hisseleri, genel piyasaya kıyasla daha iyi performans gösterebilir. Savunma odaklı ETF’ler ya da belirli savunma hisseleri üzerinde call opsiyonları, bu temaya hedefli maruz kalma sağlayabilir.
Düşüş bekleyip başlangıç maliyetini sınırlamak isteyenler için, SPX gibi endekslerde ayı put spread’i (düşüşe oynayan iki put opsiyonunun birlikte kullanıldığı strateji; risk ve getiriyi sınırlar) daha temkinli bir seçenek olabilir. Bu yöntem, aşağı yönlü hareketten faydalanırken riski en baştan netleştirir; geçen hafta rekor tazeleyen bir piyasaya ölçülü bir yaklaşımdır.
Canlı VT Markets hesabınızı oluşturun ve hemen işlem yapmaya başlayın.
