WTI (West Texas Intermediate – ABD ham petrol göstergesi), Perşembe günü Asya’nın erken saatlerinde 89,35 dolar civarında işlem gördü ve ABD-İran geriliminin yeniden tırmanması sonrası toparlandı. Piyasalar, günün ilerleyen saatlerinde açıklanacak Enerji Enformasyon İdaresi (EIA – ABD’nin resmi enerji istatistik kurumu) raporuna odaklandı. ABD’nin İran’daki yeni saldırıları, ABD ordusunun ABD güçleri ve deniz trafiği için tehdit olarak gördüğü bir noktayı hedef aldığını ve çok sayıda İran İHA’sını (insansız hava aracı) düşürdüğünü açıklamasının ardından, Hürmüz Boğazı üzerinden ticari sevkiyatta aksama olabileceği endişelerini artırdı.
ABD stok verileri, ham petrol stoklarında düşüşün sürdüğüne işaret etti. Amerikan Petrol Enstitüsü (API – sektörün yayımladığı haftalık stok verisi), 22 Mayıs’ta biten haftada ABD ham petrol stoklarının 2,8 milyon varil azaldığını bildirdi; önceki hafta 9,1 milyon varillik düşüş kaydedilmişti. 28 Mayıs 01:50 GMT’de yayımlanan düzeltme, 2,8 milyon varillik verinin EIA’dan değil API raporundan geldiğini netleştirdi.
Jeopolitik Gerilimler ve Piyasa Tepkisi
West Texas Intermediate (WTI) ham petrol bu sabah 88,50 dolar civarında güçlü seyrini koruyor. Dalgalı geçen haftanın ardından bu dayanıklılığın ana nedeni, Orta Doğu’da artan jeopolitik gerilim ve özellikle Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyat hatlarına yönelik riskler. Yatırımcılar, bu gerilimler nedeniyle fiyatlara daha yüksek bir “risk primi” (belirsizlik ve risk için talep edilen ek fiyat) ekliyor.
Bu tablo, 2019 ve 2022’de Hürmüz Boğazı’na yönelik tehditlerin birkaç gün içinde %5’in üzerinde kısa süreli fiyat sıçramaları yarattığı dönemleri hatırlatıyor. Son deniz gerilimleri ve duraksayan diplomatik temaslar, dünya petrol arzının yaklaşık beşte birinin düzenli akışı konusunda belirsizlik oluşturuyor. Bu belirsizlik genelde opsiyon piyasasında “örtük oynaklığı” (opsiyon fiyatlarına yansıyan beklenen dalgalanma) yükseltir; böylece türev ürünlerin maliyeti artar.
Stok Sürprizleri, Türev Stratejileri ve Piyasa Yapısı
Yükseliş eğilimine ek olarak, dün yayımlanan EIA raporu ABD ham petrol stoklarında sürpriz bir düşüş gösterdi. Stoklar 3,1 milyon varil geriledi; piyasanın yaygın beklentisi 1,5 milyon varillik düşüştü. Beklentinin üzerindeki bu azalma, ABD’de yaz aylarında artan araç kullanımı dönemine (talebin mevsimsel olarak yükseldiği periodo) girilirken talebin güçlü olduğuna işaret ediyor.
Bu koşullar altında, önümüzdeki haftalarda petrol fiyatlarında yukarı yönün daha olası olduğu değerlendiriliyor. Türev ürün işlemi yapanlar için bu, yükselişten yararlanmak amacıyla yakın vadeli alım opsiyonları (call – belirli fiyattan alma hakkı veren sözleşme) alarak pozisyon almak anlamına gelebilir. Örneğin temmuz vadeli sözleşmeler tercih edilebilir. Bu yaklaşım, gerilim artarsa güçlü kazanç potansiyeli sunarken, kaybı opsiyon için ödenen primle (opsiyonun bedeli) sınırlar.
Vadeli işlem eğrisi (farklı vadelerdeki fiyatların dizilimi) de izleniyor. Piyasa “backwardation”a (yakın vadenin, daha uzun vadelerden daha pahalı olduğu yapı) daha belirgin şekilde kaymış durumda. Bu yapı, fiziki piyasada arzın sıkı olduğuna işaret eder ve kısa vadede yükseliş beklentisini destekler. Bu nedenle fiyat geri çekilmeleri, piyasa aktörleri tarafından alım fırsatı olarak görülebilir.
