WTI tipi ham petrol, sınırlı yükselişlerin ardından Salı günü Asya işlemlerinde varil başına 85,40 dolar civarında geriledi. Yakın vadeli arz endişeleri azalınca fiyatlar gevşedi. İran’ın, ateşkes süresi dolmadan önce ABD ile ikinci tur görüşmeler için İslamabad’a bir heyet göndereceğine dair haberler etkili oldu.
Bloomberg’e göre ABD Başkanı Donald Trump, Başkan Yardımcısı JD Vance’in müzakereleri yeniden başlatmak üzere Pakistan’a “salı gecesi ya da çarşamba sabahı” gideceğini söyledi. Trump ayrıca bu hafta anlaşma çıkmazsa ateşkesin uzatılmasının olası olmadığını, anlaşma sağlanana kadar Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalacağını ifade etti.
Hürmüz Boğazı’nda Sevkiyat Aksamaları
Hafta sonu yaşanan gerilimin ardından pazartesi günü Hürmüz Boğazı’ndan gemi geçişleri yavaşladı. İran’ın gemilere uyarı amaçlı ateş açtığı, ABD ordusunun da İran’a ait bir yük gemisine el koyduğu bildirildi. Reuters’ın gemi takip verilerine dayandırdığı habere göre 12 saat içinde Körfez’den bir gemi çıktı, iki gemi giriş yaptı. Normalde günlük akış yaklaşık 130 gemi.
Reuters, Citi’ye (Citigroup) dayandırarak, aksamaların bir ay daha sürmesi halinde kaybın yaklaşık 1,3 milyar varile ulaşabileceğini ve 2026’nın 2. çeyreğinde fiyatların 110 dolara yaklaşabileceğini yazdı. Bloomberg, Kuveyt’in abluka nedeniyle petrol sevkiyatlarında “force majeure” (mücbir sebep: kontrol dışı olağanüstü durum nedeniyle sözleşmesel yükümlülüklerin geçici olarak askıya alınması) ilan ettiğini aktardı. Societe Generale ise talebin şimdiden yaklaşık %3 düştüğünü tahmin etti.
Piyasa Senaryoları ve Korunma Yaklaşımları
Hürmüz Boğazı, küresel petrol tüketiminin yaklaşık %20’sini taşıyor; bu da günde yaklaşık 21 milyon varile denk geliyor. Uzun süreli kapanma, bu arzın piyasadan çekilmesi anlamına gelir ve 110 dolar senaryosunu gerçekçi hale getirir; Kuveyt’in mücbir sebep ilanı da bu riskin büyüklüğünü yansıtıyor.
Buna karşılık, diplomatik bir sonuç çıkması halinde “jeopolitik risk primi” (siyasi/askeri gerilim nedeniyle fiyata eklenen fazladan bedel) hızla silinebilir ve fiyatlar düşük 80 dolar seviyelerine geri çekilebilir. Piyasada yükseliş yönlü pozisyon taşıyanlar, fiyat düşüşüne karşı “put opsiyonu” (belirli fiyattan satma hakkı veren sözleşme) alarak korunabilir. Talepte bildirilen %3’lük düşüş, olası arz krizinin baskısının şimdiden hissedildiğini gösteriyor.
