Brent petrolü, Başkan Trump’ın İran’a yönelik planlanan geniş çaplı saldırıyı müzakerelere fırsat vermek için durdurmasının ardından Asya işlemlerinin erken saatlerinde yaklaşık %2 düşerek varil başına 109,8 dolara geriledi. İran, son ABD teklifine yeni yanıtını Pakistan üzerinden iletti. Arabulucular ise ateşkesin “pamuk ipliğine bağlı” olduğunu söyledi.
Trump, görüşmeler başarısız olursa ABD’nin harekete geçmeye hazır olduğunu belirtti. Piyasadaki tepki, fiyatlarda yakın dönemde görülen geri çekilmenin ardından geldi.
Piyasa Hareketleri ve Diplomatik Sinyaller
Washington, Rusya menşeli deniz yoluyla taşınan ham petrol için ABD’nin yaptırım muafiyetini (normalde yaptırımlara takılacak işlemlere geçici izin) uzattı; bu adım fiziki arzı (piyasaya gerçekten teslim edilen petrol akışını) destekledi. ABD’de rezervlerin rekor düzeyde azalması stokları iki yılın en düşük seviyesine itti; bu da petrol fiyatlarını İran’ı içeren olası her yeni gerilime karşı daha hassas hale getirdi.
Piyasanın temel sıkılığı (arzın talebi zor karşılaması) artık daha belirgin. Geçen haftaki EIA raporu (ABD Enerji Enformasyon İdaresi’nin resmi haftalık verisi), ABD ticari ham petrol stoklarının beklenmedik şekilde 4,2 milyon varil azaldığını gösterdi. Stoklar yılın bu dönemi için beş yıllık ortalamanın yaklaşık %5 altına indi. Stratejik Petrol Rezervi (SPR: ABD’nin acil durum için tuttuğu devlet petrol stoğu) 1983’ten bu yana en düşük seviyede; bu da olası bir arz şokunu (arzın kesileceği korkusu ya da kesintinin kendisi) karşılayacak tamponun zayıf olduğu anlamına geliyor.
Bu kadar düşük stok ortamında, çatışmanın yeniden alevlenmesi geçen yıla göre çok daha sert bir fiyat sıçraması yaratabilir. Yatırımcılar dalgalanma ihtimaline karşı yakın vadeli alım opsiyonlarını (call: belirli fiyattan alma hakkı) değerlendirebilir. Örneğin Brent 118 dolar civarındayken, kullanım fiyatı 125 dolar olan call opsiyonları, görüşmelerin tamamen çökmesi halinde önemli yükseliş potansiyeli sunabilir.
Her İki Senaryo İçin Risk Yönetimi
Öte yandan, müzakere haberiyle görülebilecek ani düşüş riskine karşı korunmak (hedging: fiyat hareketlerine karşı zarar sınırlama) da kritik. İran’la sürpriz bir anlaşma fiyatları yeniden 110 dolara doğru itebilir. Bu riski yönetmek için yatırımcılar put spread kullanabilir: satım opsiyonlarını (put: belirli fiyattan satma hakkı) farklı kullanım fiyatlarıyla birlikte alıp satarak maliyeti düşüren ve aşağı yönlü riske karşı koruma sağlayan strateji.
Rusya’nın deniz yoluyla ham petrolüne yönelik yaptırım muafiyetinin uzatılması, arzı istikrarlı tutmaya yardım etti. Ancak bu muafiyetin gelecek ay yenilenmesi daha belirsiz görünüyor. Mevcut jeopolitik gerilim, muafiyetin uzatılmaması ihtimalini artırıyor; bu da piyasadan günde 1 milyon varilin üzerinde arzın çekilmesine yol açabilir. Bu unsur, önümüzdeki haftalar için stratejilerde ek bir yukarı yönlü baskı riski olarak dikkate alınmalı.
