ABD doları, Başkan Trump’ın hafta sonu başarısız olan barış görüşmelerinin ardından İran limanlarına 10ET itibarıyla abluka (liman giriş-çıkışlarının engellenmesi) ilan etmesiyle güçlendi. Piyasalarda ayrıca hisse senedi ve tahviller zayıflarken, petrol fiyatları yükseldi.
ABD Dolar Endeksi (DXY – doların başlıca para birimlerine karşı gücünü gösteren endeks), Asya seansındaki erken zirvesinden geri çekildi. Bu zirve 99,2’nin sadece biraz üzerine çıktı; bu seviye, salı günkü ateşkes açıklamasının ardından çarşamba günü görülen gün içi en yüksek seviyeydi.
Dolar Eğilimi Hâlâ Baskı Altında
Dolar daha güçlü olsa da DXY’deki toparlanma şimdilik sınırlı kaldı. Son fiyat hareketi, geçen haftaki sert düşüşün ardından hâlâ düşüş yönlü bir eğilime (ayı eğilimi – fiyatların gerileme eğilimi) işaret ediyor.
Piyasa hareketleri görece sınırlı kaldı; bu da yatırımcıların ablukaya dair kapsam ve büyümeye etkisi konusunda ayrıntıları beklediğini gösteriyor. Rapora göre, petrol fiyatlarının uzun süre çok yüksek kalması küresel büyümeyi zayıflatabilir; Körfez’den arz (piyasaya gelen petrol miktarı) azalırsa Asya ülkeleri en fazla risk altında.
Enerji tarafı en sert hareketi gördü: Brent petrolü varil başına 115 doların üzerine çıkarak iki yılı aşkın süredir görülmeyen seviyelere yükseldi. Bu durum, CBOE Ham Petrol Oynaklık Endeksi’nin (OVX – petrol fiyatlarında beklenen dalgalanmayı ölçen gösterge) %30’un üzerine sıçramasına yol açtı ve opsiyon işlemlerini (belirli bir fiyattan alım/satım hakkı veren sözleşmeler) daha pahalı hale getirdi. Yatırımcılar, abluka sürdükçe petrolde alım opsiyonlarına (call – fiyat yükselirse kazandıran opsiyon) talebin güçlü kalmasını beklemeli.
Yatırımcılar İçin Başlıca Riskler
Dolar ilk etapta güçlense de Dolar Endeksi (DXY), 100 seviyesindeki önemli direnç noktasını (fiyatın aşmakta zorlandığı seviye) geçmekte zorlanıyor ve 99,5 civarında seyrediyor. Bu zayıf devam hareketi, doların genel eğiliminin hâlâ düşüş yönlü olduğu görüşünü destekliyor. Bu nedenle tansiyonun düşmesi, dolarda hızlı bir geri dönüşü tetikleyebilir; dolarda aşırı alım yönlü pozisyon (uzun pozisyon – yükseliş beklentisiyle yapılan işlem) taşımak riskli.
Hisse senedi piyasaları belirgin şekilde tedirgin; bu, S&P 500 haberle gerilerken VIX’in (korku endeksi – piyasadaki beklenen dalgalanmayı ölçen gösterge) 18’den 24’ün üzerine sıçramasında görülüyor. Bu ortamda, uzun portföyleri endeks satım opsiyonlarıyla (put – fiyat düşerse kazandıran opsiyon) korumak öncelik olmalı. Oynaklığı satmak (volatilite satışı – dalgalanma düşer beklentisiyle prim toplama) amacıyla kısa straddle gibi stratejiler (aynı vadede put ve call satışı) gerilim belirgin şekilde azalana kadar çok tehlikeli.
Benzer bir tablo 2022’de de görülmüştü: Jeopolitik gelişmeler Brent petrolünü 140 dolara yaklaştırmış, bunun sonucunda enflasyon hızlanmış ve merkez bankaları sert önlemler (faiz artışları gibi) almıştı. Bu dönem, kalıcı bir petrol şokunun (ani ve güçlü fiyat yükselişi) şirket kârlarını baskılayıp küresel büyümeyi birkaç çeyrek yavaşlatabileceğini hatırlatıyor. Ablukanın uzaması halinde mevcut durum da aynı yola girebilir.
Küresel büyümedeki zarar, Körfez’den enerji ithalatına bağımlılık nedeniyle muhtemelen Asya ekonomilerini daha sert vuracak. Bu nedenle petrol ithal eden gelişen piyasalarda zayıflığa yönelik pozisyon almak düşünülebilir. Bu, ilgili ülke ETF’lerinde satım opsiyonu almak (ETF – borsada işlem gören fon) veya Hindistan Rupisi ve Tayland Bahtı gibi para birimlerinde satış yönlü pozisyon almak (short – düşüş beklentisiyle işlem) anlamına gelebilir.
