ABD Başkanı Donald Trump, Tahran’ın bir anlaşma imzalamaması halinde ABD’nin İran’a “çok sert saldıracağını” söyledi. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise altyapıya yönelik tehditleri reddederek ülkenin baskı karşısında “sarsılmaz” kalacağını belirtti. Gerilimin yükselmesiyle piyasalar hızlı tepki verdi; altın yaklaşık %3,50 düşüşle 4.116 dolara inerken, ABD Dolar Endeksi (DXY) 99,97 ile yatay seyretti. ABD ham petrol göstergesi WTI, gün içi kayıplarını tersine çevirerek %2,80’in üzerinde yükseldi ve yeniden varil başına 91,00 doların üzerine çıktı.
Riskli varlıklar satıldı. S&P 500 %1’in üzerinde, Nasdaq ise %1,6’dan fazla geriledi. Ayrı bir döviz performans tablosu, ABD dolarının Avustralya doları karşısında en güçlü para birimi olduğunu gösterirken, eşlik eden ısı haritası seçilen baz ve karşıt dövizlere göre majör pariteler arasındaki göreli hareketleri ortaya koydu. Kaynak ayrıca standart “risk-on” ve “risk-off” tanımlarını vererek bunları hisse senetleri, emtialar, tahviller ve güvenli liman para birimlerindeki kaymalarla ilişkilendirdi; risk-on dönemlerinde AUD, CAD, NZD, RUB ve ZAR’a, risk-off dönemlerinde ise USD, JPY ve CHF’ye atıfta bulundu.
ABD-İran Geriliminin Tırmanması ve Piyasa Tepkisi
ABD ile İran arasındaki tehditlerin tırmanması göz önüne alındığında, önümüzdeki haftalar için riskten kaçış (risk-off) stratejisine geçiyoruz. Hisselerde düşüş ve petrol fiyatlarında sıçrama ile görülen mevcut piyasa tepkisi, yatırımcıların güvenli limana yönelmesinin klasik bir göstergesi. Tüm varlık sınıflarında artan oynaklığa hazırlıklı olmalıyız.
WTI ham petrolde %2,8’lik sıçramayı en doğrudan ve öngörülebilir piyasa hareketi olarak görüyoruz. Zira dünya günlük petrol arzının yaklaşık %21’i İran yakınındaki Hürmüz Boğazı’ndan geçiyor; olası bir çatışma arzı ciddi biçimde sekteye uğratarak fiyatları çok daha yukarı taşıyabilir. WTI ya da Brent vadeli işlemleri üzerinde alım opsiyonları (call) gibi ham petrol türevlerinde uzun pozisyonlar değerlendirilmelidir.
Jeopolitik Risk Ortamında Stratejik Konumlanma
Belirsizlik arttıkça hisse piyasaları büyük olasılıkla baskı altında kalacaktır. S&P 500 ve Nasdaq zaten gerilemişken, portföylerimizi daha fazla düşüşe karşı hedge etmeliyiz. Bu çerçevede, majör endekslerde satım opsiyonu (put) almak veya E-mini S&P 500 vadeli kontratlarında kısa pozisyon açmak temkinli bir savunma stratejisidir.
Genel piyasa oynaklığında keskin bir artış bekliyoruz; bu da CBOE Volatilite Endeksi (VIX) üzerinde uzun pozisyonları cazip kılıyor. Tarihsel olarak jeopolitik şoklar VIX’te sıçramaya yol açar; örneğin geçmişte Orta Doğu kaynaklı gerilimlerde tek bir günde %12’nin üzerinde yükseldiği görülmüştür. VIX alım opsiyonları veya vadeli kontratlar, yaygın piyasa korkusuna karşı doğrudan bir koruma sağlayabilir.
Döviz piyasalarında ABD doları ve Japon yeni gibi klasik güvenli liman para birimlerini tercih ediyoruz. Avustralya doları/ABD doları (AUD/USD) gibi risk duyarlı paritelerde kısa pozisyon arayışında olmalıyız. 2020 başındaki piyasa çalkantısı gibi geçmiş küresel şoklarda AUD/USD paritesi yalnızca birkaç hafta içinde %10’un üzerinde gerilemişti.
Altındaki ilk etapta dikkat çeken düşüşe rağmen, bunu potansiyel bir alım fırsatı olarak değerlendiriyoruz. Jeopolitik gerilim ve daha yüksek petrol fiyatlarının yaratacağı enflasyonist baskı, altını uzun vadeli değer saklama aracı olarak temelden destekler. Piyasanın güvenli liman işlevini yeniden fiyatlamasıyla olası bir toparlanmaya pozisyon almak için altın vadeli işlemleri üzerinde alım opsiyonları kullanılabilir.
