Standard Chartered ekonomistleri Dan Pan ve Steve Englander, petrol fiyatlarındaki son yükselişin ABD’de 1970’ler tarzı **stagflasyona** (yüksek enflasyonla birlikte büyümenin zayıflaması) yol açmasının düşük ihtimal olduğunu söylüyor. Manşet enflasyonda (enerji ve gıda gibi oynak kalemleri içeren genel enflasyon) tek seferlik bir artış bekliyorlar; **çekirdek enflasyon** (enerji ve gıda hariç daha kalıcı fiyat artışı) ve **GSYH** (ekonominin toplam üretimi) üzerindeki etkinin ise daha sınırlı olacağını, işgücü piyasası soğurken ABD Merkez Bankası’nın (Fed) para politikasını değiştirmeyeceğini öngörüyorlar.
Ekonomistler, ABD’nin enerji tüketiminin 2000’lerin sonundan bu yana yatay seyrettiğini, enerji harcamalarının hanehalkı ve şirket bütçelerinde daha küçük pay tuttuğunu belirtiyor. Son iki yılda daha zayıf bir işgücü piyasasına da işaret ederek, ücret artış baskısının azaldığını vurguluyorlar.
2022’ye kıyasla daha geniş bir **üretim açığı** (ekonominin kapasitesinin altında çalışması) olduğunu, bu nedenle şokun daha çok enflasyon yerine **reel ücretlerde** (enflasyondan arındırılmış ücret) düşüş olarak görülebileceğini söylüyorlar. Baz senaryolarında, Fed’in **FRBUS modeli** (Fed’in ekonomiyi tahmin etmekte kullandığı makro model) ile manşet **PCE**’nin (kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi; Fed’in yakından izlediği enflasyon göstergesi) 2. çeyrekte %3,1’e çıkabileceğini belirtiyorlar.
Çekirdek enflasyonun yakın vadede yıllık bazda %3,0 civarında takılı kalabileceğini, ardından 4. çeyrekte yataya dönebileceğini tahmin ediyorlar. İşsizliğin %4,5’in biraz üzerine çıkabileceğini, büyüme üzerinde ise sınırlı ölçüde negatif etki olacağını ekliyorlar.
Piyasaların yıl için beklenen Fed faiz indirimlerini 50 baz puandan (bps; yüzde puanın yüzde biri) fazla geri aldığını ve artık küçük bir faiz artışı ihtimalini de fiyatladığını aktarıyorlar. Modele göre, kısa vadeli enflasyon riskini daha zayıf büyümenin dengelediğini; bu nedenle karar vericilerin daha net kanıt bekleyeceğini düşünüyorlar.
Son petrol fiyat sıçraması, bazılarınca korkulan stagflasyon şoku görünümü vermiyor. Geçen yılın sonlarında varil başına 110 doların üzerine çıkan Brent petrol, daha sonra 95 dolar civarında bir bantta dengelendi. Enerjinin tüketici harcamalarındaki payı yaklaşık %4’e gerilemiş durumda; bu oran 1970’lerdeki şoklarda %8’in üzerindeydi. Bu da ABD ekonomisinin daha dayanıklı olduğuna işaret ediyor.
Bu artışın manşet enflasyona daha çok tek seferlik bir darbe vurması, diğer fiyatlara sınırlı yansıması bekleniyor. Şubat ayı manşet PCE verisi bu tabloyu destekledi: yıllık enflasyon %2,9’a yükselirken çekirdek PCE %2,8’de kaldı. Bu görünüm, 2025’ten bu yana işgücü piyasasında görülen yumuşamanın temel fiyat baskılarını sınırlamasını yansıtıyor.
Bu ortam, Fed’in geçen haftaki toplantıda yaptığı gibi faizleri sabit tutacağını düşündürüyor. Piyasa 2025’te beklenen sert faiz indirimleri senaryosundan uzaklaşsa da yeni bir faiz artırımı dönemi de şu aşamada düşük ihtimal görülüyor. Bu da **faiz oynaklığını satma** (faizlerin sert dalgalanmayacağı beklentisiyle, faize bağlı dalgalanma ürünlerinde kısa pozisyon alma) stratejisine işaret ediyor; Fed’in bir sonraki adımı sinyali vermeden önce daha fazla veri beklemeyi tercih ettiği değerlendiriliyor.
Hemen işlem yapmaya başlayın – Gerçek VT Markets hesabınızı oluşturmak için buraya tıklayın
