ABD Başkanı Donald Trump, CNBC’ye yaptığı açıklamada ABD’nin İran’la “güçlü bir pazarlık konumunda” olduğunu söyledi ve Washington’un Tahran’la “çok iyi bir anlaşmaya” varabileceğini belirtti. Görüşmelerin “çok başarılı” yürütüldüğünü, kalıcı bir ateşkese ulaşmak için çok az zaman kaldığını ifade etti.
Trump, mevcut ateşkesi uzatmak istemediğini söyledi. İran’a uygulanan ablukayı (ülkenin dış ticaret ve para akışını kısıtlayan baskı) savunarak bunun şimdiden sonuç verdiğini dile getirdi.
Jeopolitik Risk ve Piyasa Belirsizliği
Trump, müzakereler başarısız olursa ABD’nin “askeri olarak hazır” olduğunu da söyledi. Bu açıklama, jeopolitik belirsizliği (ülkeler arası gerilimlerin yarattığı risk) yeniden gündemde tuttu.
Çin konusunda Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile bir anlayışa vardığına inandığını söyledi. ABD Dolar Endeksi (doların başlıca para birimleri karşısındaki değerini gösteren gösterge) %0,15 yükselerek 98,20’ye çıktı.
Bu tür söylemler piyasada tedirginliği artırır. Diplomatik temasla birlikte askeri tehdit mesajı, belirsizliği büyütür ve piyasa oynaklığı (fiyatların sert ve hızlı hareket etme ihtimali) beklentisini yükseltir.
İran’la gerilimin en hızlı etkisi enerji piyasalarında görülür. Örneğin 2019 ortasında Umman Körfezi’ndeki petrol tankerlerine saldırılar Brent petrolü bir günde %4 yükseltmişti. Bu nedenle yatırımcılar, gerilim artarsa ani fiyat sıçramasından yararlanabilecek WTI veya Brent vadeli kontratlarında alım opsiyonu (call: fiyat yükselirse kazanç sağlayan hak) almayı düşünebilir.
Portföy Koruması ve Opsiyon Stratejileri
Belirsizlik, oynaklığa bağlı türev ürünlere (fiyatı oynaklığa bağlı finansal sözleşmeler) ilgiyi artırır. “Askeri olarak hazırız” gibi bir açıklama, VIX’in (S&P 500 için beklenen oynaklığı ölçen, “korku endeksi” diye bilinen gösterge) 14 gibi düşük seviyelerden hızla yükselmesine neden olabilir. VIX’te alım opsiyonu almak, jeopolitik şoklar nedeniyle genel piyasada düşüş olmasına karşı portföyü korumanın (hedge: riski azaltma) doğrudan yollarındandır.
Bu tür ortamda sık görülen bir davranış, güvenli liman varlıklara yöneliştir (risk artınca daha güvenli görülen varlıklara geçiş). ABD-İran gerilimi yükseldiğinde 2020 başında altın ons fiyatı 1.600 doların üzerine tırmanmıştı. Merkez bankalarının son dönemdeki alımları altın için 2.450 dolar civarında güçlü bir taban oluştururken, altın vadeli kontratları veya ETF’lerinde (borsada işlem gören fon) alım opsiyonu almak temkinli bir strateji olmaya devam ediyor.
Hisse senedi ağırlığı yüksek yatırımcılar için piyasa düşüşüne karşı korunma kritik. S&P 500 endeksi bu yıl %8 yükselerek 5.900’e geldiği için olumsuz sürprizlere daha açık olabilir. S&P 500 gibi büyük endekslerde satım opsiyonu (put: fiyat düşerse kazanç sağlayan hak) almak, müzakereler bozulur ve askeri adım gündeme gelirse sert satışlara karşı sigorta işlevi görür.
