Çarşamba, 6 Mayıs’ta piyasalar; Orta Doğu haber akışı ve Japon Yeni’nde şüpheli döviz müdahalesi (merkez bankası ya da kamu kurumlarının kurdaki aşırı hareketi sınırlamak için piyasaya alım/satım yapması) sonrası hareketleri izlerken dalgalanma arttı. ABD gündeminde daha sonra, nisan ayına ait özel sektör istihdam verisi (resmi tarım dışı istihdamdan ayrı, özel şirketlerden derlenen işe alım göstergesi) yer alıyor.
ABD Başkanı Donald Trump, İran’la kalıcı bir barış anlaşmasına doğru “büyük ilerleme” kaydedildiğini söyleyerek “Project Freedom”u durdurdu. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise ABD’nin “azami baskı politikası” izlediğini ve İran’ın tek taraflı ABD taleplerine boyun eğmesinin “imkânsız” olduğunu söyledi.
Piyasalar Jeopolitik ve Kur Hareketlerine Tepki Veriyor
WTI ham petrolü (ABD tipi ham petrol göstergesi) 96 dolar civarında işlem gördü; gün içinde yaklaşık %4 geriledi. ABD Dolar Endeksi (DXY – doların başlıca para birimlerine karşı gücünü ölçen sepet endeks) %0,5 düşerek 98,00 seviyesine yakınladı. ABD hisse endeksi vadeli işlemleri (future – ileri tarihli alım-satım sözleşmesi) Avrupa seansında %0,3 ile %0,8 arası yükseldi.
USD/JPY, bir saatten kısa sürede 158,00 civarından 155,00’e geriledi; ardından 156,20 seviyesinde işlem gördü ve gün içinde %1,1 düşüş kaydetti. EUR/USD yaklaşık %0,4 artışla 1,1730’a yaklaştı; GBP/USD 1,3600 civarına yükseldi.
AUD/USD %0,7’nin üzerinde yükselerek 0,7230’un üstüne çıktı; bu seviye Haziran 2022’den bu yana en yükseği. Altın %2,5’ten fazla artarak 4.700 dolara doğru yükseldi.
İstihdam koşulları para birimlerini; harcama, büyüme, enflasyon ve merkez bankası politikası üzerinden etkiler. Ücret artışı (wage growth – maaşların artış hızı), kalıcı enflasyonun kaynağı olabildiği için yakından izlenir. Fed (ABD Merkez Bankası) ve ECB (Avrupa Merkez Bankası) dahil merkez bankaları, politika kararlarında işgücü verilerini dikkate alır.
Önemli Dalgalanma ve Opsiyon Etkileri
Japon Yeni’ndeki şüpheli müdahaleye yakından bakmak gerekir; bu, karar alıcıların belirli bir seviyeyi savunmaya istekli olduğuna işaret eder. Geçmişte 2024’te benzer sert hareketler görülmüş, Japon yetkililer para birimini desteklemek için yaklaşık 60 milyar dolar harcamıştı. Bu geçmiş, yen opsiyonlarında ima edilen oynaklığın (implied volatility – opsiyon fiyatlarının ima ettiği beklenen dalgalanma) artabileceğini düşündürür. Bu durumda, büyük fiyat hareketlerinden kazanç hedefleyen “uzun straddle” gibi stratejiler (long straddle – aynı vadede aynı kullanım fiyatlı alım ve satım opsiyonunu birlikte almak; sert yukarı/aşağı hareketten yararlanmak) opsiyon satmaya göre daha öne çıkabilir.
ABD dolarındaki zayıflık, açıklanacak özel sektör istihdam raporuna bağlı; çünkü bu veri Fed’in bir sonraki adımına ilişkin beklentileri şekillendirir. Beklentilerin altında bir sonuç, 2023 sonundaki yavaşlamalara benzer şekilde daha erken faiz indirimi fiyatlanmasını güçlendirip doları daha da aşağı çekebilir. Türev ürün (derivative – değeri başka bir varlığa bağlı sözleşme) işlemcileri bu nedenle DXY’de aşağı yön riskine göre konum alabilir; korunma ya da beklenti amaçlı satım opsiyonları (put option – belirli fiyattan satma hakkı) kullanılabilir.
WTI’da görülen %4’lük düşüş, jeopolitik risk priminin (risk premium – belirsizlik nedeniyle fiyata eklenen ekstra pay) ne kadar hızlı silinebileceğini gösteriyor. Orta Doğu’da tansiyonun düşmesi, petrol oynaklığını azaltabilir. Geçmişte OVX’in (oil volatility index – petrol piyasasındaki beklenen oynaklığı ölçen endeks) gerilimin azalması sonrası bir haftada çift haneli oranlarda düştüğü dönemler görüldü. Bu durum, olası ek düşüşlere karşı satım opsiyonu alarak korunmayı mantıklı kılar; ancak oynaklık daha önce yükseldiyse maliyet artmış olabilir.
Piyasa havasındaki olumlu değişimle, ABD’nin büyük hisse endekslerinde alım opsiyonları (call option – belirli fiyattan alma hakkı) daha cazip hale gelebilir. VIX’in (S&P 500 için beklenen oynaklık endeksi) son zirvelerden geri çekilmesi beklenebilir; 2024 başındaki risk iştahı artışlarında benzer şekilde 15’in altında kaldığı görülmüştü. Daha düşük VIX, bu alım opsiyonlarının maliyetini düşürerek yükselişe daha düşük maliyetle katılma imkânı verebilir.
Avustralya Doları’nın 2022 ortasından bu yana en yüksek seviyeye tırmanması, risk iştahı ve ABD dolarındaki zayıflığın etkili olduğu güçlü bir hareket. 0,7230 üzerindeki kırılma (breakout – belirgin direncin aşılması), yükseliş eğiliminin sürdüğüne işaret edebilir. Bu momentumdan yararlanırken riski sınırlamak için “call spread” (iki farklı kullanım fiyatlı alım opsiyonu alıp satarak maliyeti ve riski sınırlayan strateji) düşünülebilir.
Altın, esas olarak doların düşüşünden destek buluyor; bu sayede risk iştahının yüksek olduğu ortamda bile yükselebiliyor. Son yıllarda altın ile Dolar Endeksi arasındaki negatif ilişki (negative correlation – biri yükselirken diğerinin düşme eğilimi) -0,5’ten daha güçlü seyretti; bu da altını dolar hareketlerine karşı bir araç haline getiriyor. Bu nedenle önümüzdeki haftalarda ABD dolarında düşüş beklentisini ifade etmek için altın vadeli işlemleri veya opsiyonları (futures/options – ileri tarihli sözleşmeler ve alım-satım hakkı veren sözleşmeler) kullanılabilir.
