USD/IDR, Cuma günü Asya seansında sert yükseldi ve 17.185-17.190 gibi rekor bölgeye ulaştı. Parite haftayı güçlü artışla kapatmaya hazırlanıyor ve yön hâlâ yukarı.
Endonezya rupisi, Orta Doğu çatışmasına bağlı ekonomik riskler nedeniyle zayıfladı. Endonezya net petrol ithalatçısı (üretiminden fazla petrol alan ülke) olduğu için enerji fiyatlarındaki artış ithalat maliyetlerini ve devletin enerji sübvansiyonu (devlet desteği) faturasını yükseltti.
Jeopolitik Riskler ve Rupi Üzerindeki Baskı
Jeopolitik gerilim, Endonezya’nın tahvil ve hisse (equity) piyasalarından güvenli liman (riskli dönemlerde tercih edilen varlıklar) varlıklara, özellikle ABD dolarına, sermaye çıkışını (yabancı yatırımcının piyasadan para çekmesi) tetikledi. Bu da son bir ayda USD/IDR’deki yükselişi destekledi.
ABD Dolar Endeksi (DXY: doların başlıca para birimleri karşısındaki gücünü gösteren endeks), Hürmüz Boğazı’na ilişkin belirsizlik nedeniyle Şubat sonundan bu yana görülen en düşük seviyeden toparlanmayı sürdürmeye çalıştı. Ayrı olarak, İsrail ile Lübnan arasındaki 10 günlük ateşkes, olası bir ABD-İran barış anlaşması beklentisini artırdı.
Bu tablo risk iştahını (yatırımcıların risk alma eğilimi) destekledi ve ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz artırma ihtimalinin azalmasıyla doların daha fazla güçlenmesini sınırladı. Bu durum, kısa vadede USD/IDR’de yukarı hareketi de sınırlayabilir.
USD/IDR kurunun 17.180 seviyesini aşarak yeni tarihi zirveye çıktığını görüyoruz; bu, rupi üzerinde güçlü baskıya işaret ediyor. Yatırımcılar için bu sert yükseliş ivmesi, rupide beklenen ek zayıflamadan yararlanmak amacıyla USD/IDR alım opsiyonunun (call option: belirli fiyattan alma hakkı veren sözleşme) alınmasını daha mantıklı kılabilir. Bu tablo, paritenin 16.800 eşiğini ilk aştığı 2025’te yaşanan hızlı değer kaybına benziyor.
Strateji Riskleri ve Merkez Bankası Takibi
Ana itici güç petrol fiyatlarının yüksekliği. Endonezya net ithalatçı olduğu için bu, ekonomi üzerinde ciddi yük oluşturuyor. Geçen yılki veriler, petrol ve doğal gaz dış ticaret açığının (ithalatın ihracatı aşması) 18 milyar doları aştığını gösterdi; bu da rupiyi jeopolitik kaynaklı kalıcı enerji fiyat şoklarına karşı daha hassas hâle getiriyor. Bu temel zayıflık, mevcut trendin sürebileceği görüşünü destekliyor.
Küresel yatırımcıların ABD dolarını tercih etmesiyle yerel piyasalardan belirgin sermaye çıkışı da görülüyor. Endonezya’nın 10 yıllık devlet tahvili faizi (getiri/yield: tahvilin yatırımcıya sağladığı yıllık getiri) bu ay %7,8’in üzerine çıktı. Bu, yabancıların tahvil satıp gelirini rupiden çıkararak başka para birimlerine dönmesiyle ilişkilendiriliyor. Bu çıkış, ABD dolarına sürekli talep yaratıp kuru yukarı itiyor.
Ancak yükselişi sınırlayabilecek unsurlar da var: Orta Doğu’da tansiyonun düşmesi beklentisi ve Fed’in yeni faiz artırımlarına gitme olasılığının azalması. Bu nedenle ana strateji USD/IDR’de uzun pozisyon (fiyat artışına oynama) olsa da yatırımcılar boğa alım spreadi (bull call spread: bir alım opsiyonu alıp daha yukarı kullanım fiyatlı başka bir alım opsiyonu satmak; kazancı ve zararı sınırlar) kullanmayı düşünebilir. Böylece yükseliş sürerse kazanç hedeflenirken, ralli aniden durursa zarar sınırlanır.
Son olarak, Endonezya Merkez Bankası’nın (Bank Indonesia/BI) olası müdahalesi izlenmeli. BI geçmişte kuru dengelemek için piyasaya müdahale etti. BI’nın döviz rezervleri (merkez bankasının elindeki yabancı para stoku) yıl başından bu yana 5 milyar doların üzerinde azaldı; bu, rupiyi desteklemek için piyasada dolar satıldığını gösteriyor. Merkez bankasından daha sert adımlar gelirse, USD/IDR’de keskin fakat muhtemelen geçici bir geri çekilme görülebilir.
