WTI (ABD tipi ham petrol) fiyatı gün içi zirvelerden geri çekildi ancak Pazartesi Asya işlemlerinde varil başına 98,10 dolar civarında kaldı. Bunun nedeni, Orta Doğu’daki arz (piyasaya petrol tedariki) risklerinin sürmesi. Haberlere göre ABD Başkanı Donald Trump, İran’a Hürmüz Boğazı’nı (Basra Körfezi’nden dünya piyasalarına petrol çıkışının kritik geçiş noktası) yeniden açması için 48 saat süre verdi; aksi halde enerji tesislerine yönelik olası saldırılar gündeme gelebilir.
Diğer haberlere göre Washington, İran’ın petrol ihracat merkezi olan Hark Adası’nı (Kharg Island) kontrol altına almak için kara harekâtını (karadan askeri operasyon) değerlendiriyor. İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD’nin adım atması hâlinde boğazı kapatacağını söyledi; Tahran ise bölgede ABD ve İsrail varlıklarını (askeri unsurlar ve tesisler) hedef alabileceğini belirtti.
Reuters, Suudi Aramco’nun Nisan’da Asya’daki alıcılara ham petrol sevkiyatını ikinci ay üst üste azalttığını bildirdi. Aksamaların Hürmüz Boğazı üzerinden geçen akışlarla bağlantılı olduğu belirtiliyor. Arz, Kızıldeniz’deki Yanbu limanından gelen Arab Light (Suudi Arabistan’ın “hafif” kalite ham petrolü) ile sınırlı kaldı. Bu durum, Asya’daki rafinerilerin girdi ham petrolünü (feedstock: rafinerinin işlediği ham madde) sıkılaştırdı ve üretimi sınırladı.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, olası acil durum stok satışları (devletlerin piyasaya acil petrol sürmesi) için hükümetlerle görüştüğünü söyledi. Birol, gerilimi azaltmanın ana yolunun Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması olduğunu vurguladı ve aksamaların 1970’lerdeki petrol şoklarının toplamından daha büyük olabileceği uyarısında bulundu.
WTI 98 dolar civarında ve ABD’nin İran’a verdiği 48 saatlik süre devam ederken, zımni oynaklıkta (implied volatility: opsiyon fiyatlarının işaret ettiği beklenen fiyat dalgalanması) güçlü artış görülüyor. Yatırımcılar, Mayıs ve Haziran vadeli kontratlarında 100 doların belirgin üzerinde kullanım fiyatlı (strike: opsiyonun alım/satım hakkını verdiği fiyat) alım opsiyonlarını (call: fiyat yükselişine oynayan opsiyon) 105 veya 110 dolar gibi seviyelerden değerlendirebilir. Bu yapı, Hürmüz Boğazı kapanırsa fiyat sıçramasına maruz kalmayı sağlar; Ukrayna savaşının başladığı 2022 başında fiyatların 120 doların üzerine çıkmasına benzer bir hareket görülebilir.
Belirsizlik çok yüksek olduğu için diplomatik çözüm hâlinde fiyatlar sert düşebilir. Her iki yönde de büyük hareketten faydalanmak için uzun straddle (aynı vadede hem alım hem satım opsiyonu almak; büyük hareket beklenir, yön belirsizdir) uygulanabilir. CBOE Ham Petrol Oynaklık Endeksi (OVX: ham petrol opsiyonlarına göre beklenen oynaklığı izleyen gösterge) muhtemelen yükseldi. 2022’deki arz şokunda 40’lı seviyelerden 90’ın üzerine çıkmıştı; bu da oynaklık üzerinden pozisyon almanın potansiyelini gösterir.
Hürmüz Boğazı’ndaki aksamalar, uluslararası Brent referansını WTI’ya göre daha doğrudan etkiler. Bu nedenle Brent-WTI farkının (spread: iki fiyat arasındaki fark) büyümesi beklenebilir. Çift işlem (pair trade: iki ilgili enstrümanda zıt yönlü pozisyon) olarak Brent vadeli kontratında uzun, WTI vadeli kontratında kısa pozisyon almak ayrışmadan faydalanabilir. Asya rafinerilerinin şimdiden arz kesintisi görmesi, kâr marjlarını ve ürün üretimini baskılayacağı için bu görüşü destekliyor.
Suudi Aramco Asya’ya sevkiyatı sınırladığı için benzin ve motorin gibi rafine ürünlerde (ham petrolden üretilen ürünler) sıkılaşma ham petrolden daha hızlı olabilir. RBOB benzini (ABD benzin vadeli sözleşmesi için kullanılan standart karışım) gibi rafine ürün vadeli kontratlarını alıp WTI ham petrol vadeli kontratlarını satmak, “uzun crack spread” (rafineri marjı işlemi: ürünler güçlü, ham petrol zayıf varsayımı) olarak bilinen pozisyondur. Geçen yıl Güney Çin Denizi’ndeki deniz tatbikatları sırasında Asya crack spread’lerinin birkaç haftada yaklaşık üç katına çıkması, bu alandaki potansiyeli gösteriyor.
Hemen işlem yapmaya başlayın – Gerçek VT Markets hesabınızı oluşturmak için buraya tıklayın
