Hollanda imalat üretimi yükseliyor; Nevi Hollanda İmalat PMI (Satın Alma Yöneticileri Endeksi—imalat sektöründe büyüme/daralma eğilimini gösteren anket endeksi) 2022’den bu yana en yüksek seviyesine çıktı. Şirketler, Orta Doğu kaynaklı arz kesintilerine (mal tedarikinde aksama), Hürmüz Boğazı’ndan (Basra Körfezi çıkışındaki kritik enerji ve yük rotası) geçen sevkiyatın azalması dahil, stok yaparak (ihtiyaçtan fazla ürün/hammadde biriktirerek) yanıt veriyor.
Hollanda menşeli sanayi ürünlerine talep, yaklaşık iki yılın en hızlı artışını kaydediyor. Dış talep (yurt dışından gelen siparişler) ise sınırlı artıyor; büyüme daha çok yerel stok birikimiyle bağlantılı.
Üretimde Artış ve İşletme Sermayesi
Daha güçlü iç talep, yükselen fiyatlar ve büyüyen stoklar (depolar) üretimi yukarı itiyor. Bu eğilimler, üreticilerin işletme sermayesi ihtiyacını da artırıyor (işletmenin günlük faaliyetlerini çevirmek için gereken nakit; hammadde, maaş, enerji ve stok finansmanı).
Önümüzdeki 12 ay için üretim beklentileri yalnızca sınırlı iyileşti. Jeopolitik riskler ve 2026’ya uzanan enerji koşullarına dair belirsizlik nedeniyle temkinli duruş sürüyor.
Hollanda imalatının, Almanya imalatından daha hızlı büyüdüğü bildiriliyor; bu değerlendirme kısmen S&P Global’in “flash” PMI verisine (ayın ön verisi/öncü okuma) dayanıyor. Haberde, bir yapay zekâ aracıyla hazırlandığı ve bir editör tarafından incelendiği belirtiliyor.
Hollanda İmalat PMI’ın 54,8’e yükselmesi kısa vadede güçlü bir “yukarı yönlü” sinyal. Bunun ana nedeni şirketlerin stok yapması. Bunu, son bir ayda %3’ten fazla yükselen AEX endeksi (Hollanda borsasının ana endeksi) üzerinde alım opsiyonlarına (call option: belirli tarihe kadar belirli fiyattan alma hakkı) bakmak için kısa vadeli bir fırsat olarak görüyoruz. Bu ivme, tedarik zinciri endişeleri (ürünlerin üretimden teslimata akışındaki aksama riski) ortamında stok artırma yarışına bağlı.
AEX ile DAX Ayrışması
Aynı zamanda Almanya ile belirgin bir ayrışma görülüyor; Almanya’nın imalat PMI’ı 45,2 ile hâlâ daralma bölgesinde (50’nin altı küçülmeye işaret eder). AEX, yılbaşından bu yana Alman DAX (Almanya’nın ana endeksi) karşısında yaklaşık %8 daha iyi performans gösterdi; bu eğilimin sürmesini bekliyoruz. Bu da “pair trade” (ikili işlem: bir varlık/ülke long, diğeri short) yaklaşımını destekliyor: Hollanda sanayi hisselerinde long (yükseliş yönlü pozisyon), Alman benzerlerinde short (düşüş yönlü pozisyon).
Bu tablonun ana nedeni olan Hürmüz Boğazı’ndaki aksama, en büyük oynaklık (fiyatların sert dalgalanması) kaynağı olmaya devam ediyor. 2025 sonlarında ilk deniz olaylarının ardından navlun sigortası primlerinin üçe katlandığını (taşıma sigortası maliyeti) ve bu maliyetin hâlâ fiyatlara yansıdığını hatırlıyoruz. ABD ile İran arasındaki geçici ateşkes, deniz taşımacılığı veya enerji piyasalarını belirgin biçimde sakinleştirmedi; oynaklığın süreceğine işaret ediyor.
Ancak bu stok kaynaklı destek geçici; dış talepte kalıcı bir sıçramaya dayanmıyor. İş dünyası güveni zayıf seyrettiği için Orta Doğu’da ani bir normalleşme yeni siparişlerde sert düşüşe yol açabilir. Bu nedenle, 3. çeyrek için AEX üzerinde satım opsiyonlarıyla (put option: belirli tarihe kadar belirli fiyattan satma hakkı) yükseliş pozisyonlarını korumayı (hedging: risk azaltma amaçlı karşı pozisyon) değerlendirmek gerekir.
2025’te başlayan enerji krizi, 2026 toparlanması üzerinde risk yaratmayı sürdürüyor. Geçen kış Brent petrol vadeli işlemlerinin (futures: ileri tarihli fiyattan alım-satım sözleşmesi) varil başına 120 dolara yaklaştığını gördük; jeopolitik gerilim yüksek kaldıkça yeni bir sıçrama olasılığı da güçlü. Petrol vadeli işlemleri opsiyonları (futures option: vadeli sözleşme üzerine opsiyon) veya enerji hisseleri, bu belirsizliğe doğrudan pozisyon almak için kullanılabilir.
