MUFG analistleri, yurt içi siyaset ve enerji kaynaklı ticaret haddeleri şoku (ülkenin ihracat fiyatları ile ithalat fiyatları arasındaki oran; enerji ithalatı pahalanınca dış denge bozulur) Türkiye’nin dış dengesini zayıflatırken Türk lirasının ABD doları karşısında aşağı yönlü risklerinin arttığını görüyor. Analistler, sınırlı döviz rezervi kapasitesine ve artan jeopolitik belirsizliğe dikkat çekerek risk dengesinin, TRY’de daha hızlı bir düşüşe ya da tek seferlik daha büyük bir devalüasyona (paranın resmi/ani biçimde değer kaybetmesi) kaydığını belirtiyor.
Son aylarda, İran ile ABD arasında şubat sonu başlayan askeri gerilimin ardından değer kaybının hızlandığına işaret ediyorlar. Marttaki sert rezerv erimesinin ardından rezervler geçen ay daha yatay seyrederken, geçen haftaki olumsuz siyasi gelişmelerle tablo yeniden bozuldu. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) TRY’yi savunmak için daha az “rezerv cephanesi” (piyasaya döviz satıp kuru baskılama imkânı) olduğu düşünülüyor. MUFG’ye göre baskı, yurt içi siyasetle birlikte Orta Doğu’da çatışmanın tırmanması ve enerji fiyat şoku riski altında sürerse, rezerv kaybı satışları büyütebilir ve USD/TRY’yi yıl sonuna doğru 50.500’e taşıyabilir.
Lira Üzerinde Artan Ekonomik ve Siyasi Baskı
Önümüzdeki haftalarda Türk lirasının ABD doları karşısında zayıflama riskinin arttığını görüyoruz. Yurt içi siyasi belirsizlik ile enerji ithalatının yüksek maliyeti ülkenin mali dengesini zorluyor. USD/TRY şu anda 46,20 civarında işlem görüyor; ancak yukarı yönlü baskı artıyor.
Ülkenin döviz rezervleri temel risk unsuru. Bu durum, TCMB’nin kuru savunma gücünü sınırlıyor. Son veriler, net döviz rezervlerinin eksi 65 milyar dolara gerilediğini gösteriyor. Bu, tarihsel olarak çok düşük bir seviye ve piyasaya anlamlı müdahale kapasitesini kısıtlıyor. Böyle bir “tampon” (şokları karşılayacak güvenlik payı) zayıf olunca, olası bir şok TL’de sert harekete yol açabilir.
Ayrıca yüksek enflasyon (fiyatların genel seviyesindeki artış) güveni aşındırıyor. Nisan 2026 verisinde yıllık enflasyon %78 oldu. Küresel petrol fiyatlarının varil başına 95 dolar civarında kalmasıyla Türkiye’nin yüksek enerji ithalat faturası cari açığı (dış ticaret ve gelir-gider dengesinin açığı) büyütüyor. Bu da yapısal biçimde dolar talebi yaratıyor ve TL üzerinde baskı kuruyor.
Yükselen Oynaklıkta Stratejik Konumlanma
Yatırımcılar için, türev ürünler (dayanak varlığa bağlı sözleşmeler) üzerinden TL’de daha fazla zayıflamaya pozisyon almak en doğrudan yöntem olarak öne çıkıyor. USD/TRY alım opsiyonu (call option: belirli vadede belirli fiyattan dolar alma hakkı) almak, TL’de sert değer kaybından faydalanmak için riski sınırlı bir yol sunar. Böylece kur yükselirse kazanç potansiyeli oluşur; azami zarar ise opsiyon primiyle (opsiyon için peşin ödenen bedel) sınırlıdır.
USD/TRY opsiyonlarında ima edilen oynaklık (implied volatility: opsiyon fiyatlarının işaret ettiği beklenen dalgalanma) yükseliyor; bu da piyasanın endişesini yansıtıyor. Primler artsa da, ani ve sert bir devalüasyon riski nedeniyle bu opsiyonlara sahip olmayı, beklenen istikrarsızlığa karşı daha temkinli bir konumlanma olarak görüyoruz. Benzer örnekler geçmişte de görüldü; 2023 seçimleri çevresindeki oynaklık sıçramaları büyük kur hareketlerinin öncesinde yaşanmıştı.
Bu etkenlerle birlikte USD/TRY’nin yıl sonuna kadar 50.500 seviyesine doğru hızlanma riski belirgin biçimde arttı. Bu hareketi yakalamak için 3-6 ay vadeli (expiry: sözleşmenin bitiş tarihi) opsiyonlar değerlendirilebilir. Koşullar, ya hızlı bir değer kaybına ya da tek seferlik daha sert bir devalüasyona elverişli.
