Uluslararası Alüminyum Enstitüsü (International Aluminium Institute) verilerine göre, küresel günlük ortalama birincil alüminyum (ham alüminyum) üretimi nisan ayında 197,4 bin tona geriledi. Aylık toplam üretim bir önceki aya göre %5,3, geçen yılın aynı ayına göre %2 düşerek 5,92 milyon tona indi.
Çin’in alüminyum üretimi nisan ayında aylık bazda %3 azalarak 3,7 milyon tona geriledi. Yılbaşından bu yana üretim 14,7 milyon tona ulaştı; bu seviye yıllık bazda %1,6 artışa işaret etti.
En sert düşüş Körfez bölgesinde görüldü. Üretim aylık bazda %29, yıllık bazda %34,6 düşerek 330 bin tona indi. Bu, Kasım 2013’ten bu yana en düşük seviye oldu.
Gerileme, İran çatışmasına bağlı olarak Körfez’de üretimin kısılmasıyla ilişkilendirildi. Alümina (alüminyum üretiminde ara hammadde) arzı Orta Doğu yerine başka bölgelere yönlendirildi; bu da aksaklığı sınırlayarak Çin’in kısa vadeli üretimini destekledi.
Nisan verileri, küresel alüminyum piyasasında belirgin bir arz şoku (piyasaya gelen ürün miktarında ani düşüş) olduğunu gösteriyor. Bu şokun ana nedeni, Körfez’de çatışma kaynaklı üretim kesintileri. 2013’ten bu yana Körfez’de görülen en sert düşüş, fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturuyor. Bu nedenle önümüzdeki haftalarda daha yüksek alüminyum fiyatlarına hazırlıklı olunması gerekiyor.
Bu iyimser beklenti (fiyatların yükseleceği görüşü) piyasaya da yansıyor. Londra Metal Borsası’nda (LME) alüminyum fiyatları ton başına 2.700 dolara yaklaşırken, bu seviye bir yılı aşkın süredir kalıcı biçimde görülmemişti. Hareket, borsa stoklarının (LME depolarında kayıtlı fiziki stok) çok yıllı düşük seviyelere gerilemesiyle destekleniyor; LME’ye kayıtlı depo stokları 450 bin tonun belirgin şekilde altına indi. Stokların düşük olması, yeni bir arz kesintisini karşılayacak tamponun zayıf olduğu anlamına geliyor.
Jeopolitik etkenler nedeniyle fiyat oynaklığının (kısa sürede sert iniş-çıkış) sürmesi beklenebilir; bu da opsiyon stratejilerini öne çıkarıyor. LME veya COMEX sözleşmelerinde alım opsiyonu (call: belirli fiyattan alma hakkı) almak, fiyat yükselişinden faydalanırken arz sorunu aniden hafiflerse zararı sınırlama imkânı sağlayabilir. Yüksek oynaklık opsiyon primlerini (bu hakkın maliyeti) artırsa da sert fiyat sıçraması ihtimali bu maliyeti anlamlı kılabilir.
Bu tablo, 2018’de büyük bir Rus üreticiye yaptırım uygulanmasının ardından fiyatların günler içinde %30’dan fazla yükseldiği dönemi hatırlatıyor. Koşullar farklı olsa da arz kaynaklı şokların fiyatlara çok hızlı yansıyabileceğini gösteriyor; benzer hızda fiyat hareketlerine hazırlıklı olmak gerekir.
Öte yandan Çin tarafı da izlenmeli. Çin’de üretim görece istikrarlı seyrederken, Çinli izabehaneler (alüminyum eritme ve üretim tesisleri) Orta Doğu’dan yön değiştirilen alüminayı kullanıyor. Bu durum küresel açığı sınırlayabilir ve fiyatların ulaşacağı en yüksek seviyeyi baskılayabilir. Bu da “spread” işlemlerinde (iki piyasa/kontrat arasındaki fiyat farkına oynama) fırsat yaratabilir; örneğin Batı piyasası kontratlarında primin (baz fiyata göre ek fiyat) Şanghay Vadeli İşlem Borsası’na (SHFE) göre daha hızlı artacağı beklentisiyle pozisyon almak gibi.
