Japonya Maliye Bakanı Satsuki Katayama, petrol fiyatlarındaki sert dalgalanmaların döviz piyasalarını etkilediğini söyledi. Katayama, finansal piyasalarda kısa vadeli al-sat amaçlı (spekülatif) hareketler gördüğünü de ifade etti.
Katayama, Fransa’da düzenlenen G7 Maliye Bakanları toplantısının ilk gününün ardından konuştu. Japonya’nın piyasaları yakından izleyeceğini ve döviz kurlarındaki aşırı oynaklığa (hızlı ve sert fiyat hareketlerine) karşı uygun adımlar atacağını belirtti.
Küresel Dengesizlikler ve Finansal İstikrar
Katayama, G7 ortaklarına küresel dengesizlikleri düzeltmek için adım atılması gerektiğini söyledi. Ayrıca “Mythos” ile bağlantılı risklerin ele alınması gerektiğini, G7’nin gelecek ayki zirve öncesinde atılacak adımları görüşeceğini ifade etti.
Katayama, G7’nin Çin’in kritik minerallerdeki ihracat kısıtlamalarına (bazı ürünlerin dış satımını sınırlayan kurallar) karşı ortak duruş sergilemesi gerektiğini söyledi. G7 bildirisinde (toplantı sonunda yayımlanan ortak metin) kritik minerallerin fiyatlandırılmasına ilişkin bir ifadeye yer verilmesinin muhtemel olduğunu belirtti.
Katayama, G7’nin tahvil piyasalarındaki satış dalgasına karşı “eşgüdümlü” (birlikte) bir adımı gündemine almadığını söyledi. Her ülkenin kendi piyasa koşullarından sorumlu olduğunu ifade etti.
Katayama, Başbakan Takaichi’nin planlanan ek bütçenin nasıl finanse edileceği ve risklerin nasıl azaltılacağı konusunda değerlendirme yapmasını istediğini söyledi. Rakam ya da takvim paylaşmadı.
Petrol Oynaklığı ve Yen Piyasasında Baskı
Petrol ve döviz piyasaları arasında belirgin bir gerilim işareti görülüyor. WTI ham petrol vadeli işlemleri (ileride teslim edilmek üzere şimdiden yapılan alım-satım sözleşmeleri) bu çeyrekte 15 dolarlık geniş bir bantta dalgalandı ve son olarak 98 dolara kadar çıktı. Bu oynaklık, USD/JPY gibi döviz paritelerine de yansıyor. USD/JPY’de 30 günlük gerçekleşen oynaklık (son 30 günde fiilen görülen dalgalanma) %14’e yükseldi; bu seviye 2024’teki “müdahale” kaygılarından (merkez bankası/otoritenin kura doğrudan alım-satım yaparak müdahale edebileceği beklentisi) bu yana görülmemişti.
Dövizde aşırı oynaklığa karşı adım atılabileceğine dair uyarılar ciddiye alınmalı. Ancak hükümetin yeni bir bütçeyi finanse etme ihtiyacı da var. Bu durum bir çelişki yaratıyor: Yen’i güçlendirmek için müdahale mümkün olsa bile, olası yükseliş kısa sürebilir. Opsiyon yatırımcıları, USD/JPY’de “straddle” (aynı vadede hem alım hem satım opsiyonu alarak fiyatın hangi yöne giderse gitsin büyük hareketten kazanç hedefleme) düşünebilir.
G7’nin tahvil piyasalarını destekleme konusunda ortak bir çizgide olmaması, para politikası ayrışmasının (ülkelerin faiz ve likidite politikalarının farklı yönlere gitmesi) süreceğine işaret ediyor. 10 yıllık ABD Hazine tahvilleri ile Japon devlet tahvilleri arasındaki getiri farkı (faiz farkı) 400 baz puanın (1 baz puan = %0,01) üzerine çıkarak son 20 yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Bu ortam, dolar karşısında yen satmayı “carry trade” açısından cazip kılıyor (düşük faizli para biriminde borçlanıp yüksek faizli para birimine geçerek faiz farkından getiri arama stratejisi).
Piyasalardaki belirsizlik, jeopolitik ve sistemik risklerle (tüm finansal sistemi etkileyebilecek riskler) artıyor. VIX endeksi (S&P 500 için “korku endeksi” olarak bilinen oynaklık göstergesi) “Mythos” riski ve Çin’in mineraller üzerindeki kontrolüne dair endişelerle 22’nin üzerinde kalmaya devam etti. Yatırımcılar, ani bir düşüşe karşı korunma amacıyla (hedge) VIX alım opsiyonları (call) veya ana endekslerde satım opsiyonları (put) gibi sigorta işlevi gören araçlara yönelebilir.
Çin’in ihracat kısıtlamalarına odaklanılması, sanayi metalleri ve ilgili hisseleri doğrudan etkiliyor. Galyum ve germanyum fiyatları, Pekin’in Şubat 2026’daki son açıklamasından bu yana %35 arttı. Bu durum, bu girdilere çok bağımlı olan yarı iletken ve elektrikli araç (EV) üreticilerinde düşüş yönlü pozisyonları (ayı yönlü beklenti, negatif senaryo) gündeme getirebilir.
