İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi, İran resmi medyası ve Reuters’a göre, cuma günü Avrupa işlemleri sırasında Tahran’ın ABD donanmasının iki İran tankerine yönelik eylemlerini kınadığını söyledi. Araghchi, bu adımları saldırgan eylemler ve ateşkesin (çatışmaları geçici olarak durdurma anlaşması) ihlali olarak niteledi.
Araghchi, diplomatik bir çözüm ortaya konulduğunda ABD’nin askeri seçeneği tercih ettiğini söyledi. Ayrıca İranlıların baskıya boyun eğmeyeceğini ifade etti.
Piyasalar Jeopolitik Sinyalleri Hâlâ Ciddiye Almıyor
Araghchi, İran’ın füze stokları ve fırlatıcı kapasitesinin 28 Şubat’a kıyasla %75 seviyesinde olduğu yönündeki iddiayı reddetti. Doğru rakamın %120 olduğunu söyledi.
Piyasalar, açıklamalara anlık bir tepki vermedi; küresel risk algısında belirgin bir değişim görülmedi.
Piyasa şu an bu açıklamaları “siyasi gürültü” (fiyatlamaya etki etmeyen gündelik siyasi haber akışı) olarak görmezden geliyor. Ancak bu yaklaşım, jeopolitik riskin yanlış fiyatlanmasına işaret ediyor; özellikle tankerler için doğrudan tehdit varken. ABD donanmasından gelecek somut bir hamle, hızlı ve sert bir tırmanmayı tetikleyebilir.
En yakın risk küresel petrol arzında. Çünkü dünyanın günlük petrol tüketiminin yaklaşık %21’i Hürmüz Boğazı’ndan geçiyor. 2022 başında arz endişeleriyle Brent vadeli kontratların (ileride teslim edilecek petrol için bugünden fiyat belirleyen sözleşmeler) birkaç hafta içinde %30’dan fazla yükseldiğini gördük; mevcut durum daha da doğrudan. Önümüzdeki haftalar için Brent veya WTI’da “zarar yazdırma ihtimali düşük” alım opsiyonu (out-of-the-money call: fiyat yükselirse kazandıran, ancak mevcut fiyattan daha yukarı seviyeden hak veren opsiyon) almak, olası bir arz şokuna karşı daha ölçülü bir pozisyon alma yoludur.
Varlıklar Arası Yayılma ve Portföy Koruması
Gerilim tırmanırsa sadece petrol piyasasıyla sınırlı kalmaz. 2025’te geçen yıl Kızıldeniz’deki taşımacılık aksaklıklarının, CBOE Volatilite Endeksi’nde (VIX: piyasadaki beklenen dalgalanmayı ölçen “korku endeksi”) kısa süreli sıçramalara yol açtığını ve küresel hisselerde baskı yarattığını hatırlıyoruz. Uzun (yükseliş yönlü) hisse portföylerini VIX alım opsiyonlarıyla veya endeks satım opsiyonlarıyla (index put: endeks düşerse değer kazanan opsiyon) korumak, ilk ciddi olaydan sonra çok daha pahalı hale gelmeden önce daha uygun maliyetli olabilir.
Füze kapasitesinin %120 olduğu iddiası, sadece söylem değil; niyet ve kapasite sinyali olarak okunmalı. Bu, misilleme eşiğinin düşük olabileceğine işaret ediyor; yani herhangi bir olay piyasaların beklediğinden daha hızlı büyüyebilir. Bu da S&P 500 gibi geniş endekslerde “koruma” (düşüşe karşı sigorta niteliğinde pozisyon) almayı şu aşamada daha cazip kılıyor.
Bu ortamda gerilim artarsa sermaye “güvenli liman” varlıklara kayma eğilimi gösterir. Yatırımcılar risk azaltırken (de-risk: daha oynak varlıklardan çıkarak riski düşürmek) ABD Doları’nın güçlenmesini ve altın fiyatlarında olası bir sıçramayı bekliyoruz. Bu nedenle ABD Dolar Endeksi türevleri (kur hareketlerine dayalı sözleşmeler) veya altın vadeli işlemleri, Orta Doğu’da istikrarsızlığın artmasına karşı etkili bir dengeleyici olabilir.
