İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, cuma günü X’te yaptığı paylaşımda, taraflar arasında üzerinde anlaşılan iki adımın müzakereler başlamadan önce atılması gerektiğini yazdı. Kalibaf, bunların Lübnan’da ateşkes ve İran’ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması olduğunu söyledi.
Kalibaf, her iki adımın da henüz uygulanmadığını belirtti. Müzakerelerin başlamasından önce bu koşulların yerine getirilmesi gerektiğini ifade etti.
Piyasa Tepkisi ve Hassasiyet
ABD Dolar Endeksi (DXY) gün içinde 98,60’a doğru geriledi. Haberin endekste belirgin bir değişime yol açmadığı bildirildi.
Geçmişte bu tür açıklamalar piyasaları neredeyse hiç oynatmazdı; DXY 98,60 civarında seyrederken benzer söylemler sınırlı etki yaratıyordu. Ancak bugün gerilim çok daha yüksek ve bölgeden gelen benzer söylemler artık petrol fiyatları üzerinde daha fazla etkili oluyor. Bu nedenle yatırımcıların, manşetlere bağlı ani fiyat dalgalanmalarına hazırlıklı olması gerekiyor.
Yenilenen jeopolitik risk (siyasi/askerî gerilimden doğan piyasa riski) nedeniyle, ham petrol vadeli işlemleri (ileride teslim edilecek petrol için bugünden yapılan sözleşme) üzerinde alım opsiyonu (call: belirli fiyattan alma hakkı) alınması öne çıkıyor. Brent petrol son bir ayda %8’in üzerinde yükselerek varil başına 95 doların üzerine çıktı; Hürmüz Boğazı’nda (küresel petrol sevkiyatında kritik geçiş noktası) yaşanacak bir aksama fiyatı daha da yukarı taşıyabilir. Petrol opsiyonlarında ima edilen oynaklık (implied volatility: opsiyon fiyatlarına yansıyan beklenen dalgalanma) altı ayın zirvesine çıktı; bu da piyasanın sert hareket olasılığını daha fazla fiyatladığını gösteriyor.
Oynaklık ve Güvenli Limanlarla Korunma
Bu yalnızca petrol hikâyesi değil; genel piyasa tedirginliğiyle ilgili. Bu yüzden oynaklığın kendisine de bakmak gerekiyor. VIX endeksi (piyasa korkusunu ölçen, S&P 500 için beklenen oynaklık göstergesi) geçen ay 14 seviyesinden bu hafta 19,5’in üzerine çıktı; bu, yatırımcıların aktif biçimde koruma (hedge: zarar riskini azaltma amaçlı pozisyon) aldığını gösteriyor. VIX alım opsiyonları ya da SPDR S&P 500 ETF (SPY) üzerinde satım opsiyonları (put: belirli fiyattan satma hakkı) daha geniş bir piyasa düşüşüne karşı koruma sağlayabilir.
Geçmişten farklı olarak ABD doları farklı bir konumda; merkez bankası politikalarındaki ayrışma (faiz ve para politikası farkları) nedeniyle DXY şu anda 105,5 civarında güçlü. Dolar geleneksel bir güvenli liman olsa da altına da güçlü girişler görülüyor; altın son dönemde ons başına 2.450 doların üzerine çıktı. Altın vadeli işlemlerinde uzun pozisyon (fiyat artışına oynama) ya da altın ETF’lerinde alım opsiyonu, bu jeopolitik riske karşı daha doğrudan bir koruma sunabilir.
Yüksek oynaklık ortamında maliyeti yönetmek için, opsiyonu doğrudan almak yerine türev “spread” stratejileri (aynı varlıkta farklı kullanım fiyatlarına sahip opsiyonları birlikte alıp satarak maliyeti ve riski sınırlama) kullanılabilir. Örneğin bir petrol ETF’si üzerinde “bull call spread” (daha düşük kullanım fiyatlı call alıp daha yüksek kullanım fiyatlı call satma; yükseliş beklentisiyle maliyeti ve potansiyel kazancı sınırlama) fiyat artışına oynarken hem olası kârı hem de başlangıç maliyetini sınırlar. Önümüzdeki haftalardaki belirsizliği yakalamak için Mayıs sonu ve Haziran 2026 vadeli (vade/sona erme tarihi: opsiyonun geçerliliğinin bittiği tarih) opsiyonlar izleniyor.
