Asya hisse senetleri Pazartesi günü yükseldi; ancak Hürmüz Boğazı’nda çatışmaların yeniden alevlenmesi petrol fiyatlarını sert biçimde yukarı itti. Petrolün pahalanması “enflasyon” (fiyatların genel düzeyinde artış) endişelerini artırdı ve merkez bankalarının “faiz artırımı”na (politika faizini yükseltmesine) devam etme ihtimalini güçlendirdi.
Japonya’da Nikkei 225 yaklaşık %1 artışla 59.050 seviyesine çıktı. Hong Kong’da Hang Seng Endeksi %0,60 yükselerek 26.300’ün üzerine çıktı.
Çin’de SSE Composite %0,59 artarak 4.070’e yaklaştı. Güney Kore’de Kospi %1,30 yükselerek 6.270’e yaklaştı.
Asian Market Moves
Hindistan’ın GIFT Nifty vadeli göstergesi %0,14 artışla 24.450 seviyesine çıktı; bu, Nifty Endeksi için yatay-pozitif bir açılışa işaret ediyor. Piyasadaki belirsizlik sürdüğü için işlem yapanların (kısa vadeli al-sat yapan yatırımcıların) temkinli kalması bekleniyordu.
İran Cuma günü kısa süreliğine boğazın yeniden açılacağını ima etti, ancak Cumartesi günü geri adım attı. Bunun, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran limanlarına yönelik ablukayı kaldırmayı reddetmesinin ardından geldiği belirtildi.
İran ordusu, ABD’nin İran’a ait ticari bir gemiye ateş açarak “ateşkes”i (çatışmaları durdurma anlaşmasını) ihlal ettiğini ve karşılık vereceğini söyledi. Trump ise ABD Donanması’nın Umman Körfezi’nde, dur ihtarına uymadığı gerekçesiyle İran bayraklı bir yük gemisine ateş açtığını ve gemiye el koyduğunu açıkladı.
Geopolitical Risk And Volatility
Trump, Truth Social’da ABD yetkililerinin Pazartesi günü İran’la görüşmeler için İslamabad’a gideceğini söyledi. IRNA ise Tahran’ın “gerçekçi olmayan beklentiler” gerekçesiyle müzakerelere yeniden başlamayı reddettiğini bildirdi.
Petrol fiyatlarındaki sert yükseliş ve ABD-İran görüşmelerinin tıkanması nedeniyle, önümüzdeki haftalarda “volatilite” (fiyat oynaklığı; fiyatların hızlı ve sert dalgalanması) alımının öne çıktığını düşünüyoruz. CBOE Volatilite Endeksi (VIX: S&P 500 için beklenen kısa vadeli oynaklığı gösteren, piyasadaki korku/gerginlik barometresi) bu sabah %30’un üzerinde sıçrayarak 22,5’e çıktı; bu da artan piyasa tedirginliğini yansıtıyor. Umman Körfezi’nde olası yeni bir askeri tırmanış, farklı varlık türlerinde “örtük volatilite”yi (opsiyon fiyatlarına yansıyan beklenen oynaklık) daha da yukarı çekebilir.
En doğrudan işlem, petrolde yükseliş yönlü pozisyon almak. Batı Teksas tipi ham petrol (WTI: ABD’de referans kabul edilen ham petrol türü) vadeli kontratları 98 dolar/varilin üzerine tırmandı. 2025 sonbaharında benzer ama daha küçük bir aksama, iki haftadan kısa sürede petrol fiyatlarında %15’lik sıçramaya yol açmıştı. Küresel petrol arzının %20’sinden fazlası Hürmüz Boğazı’ndan geçtiği için, “alım (call) opsiyonları” (belirli bir vadeye kadar önceden belirlenen fiyattan alma hakkı veren türev ürün) ile fiyatların daha da yükselebileceği senaryosuna pozisyon alıyoruz.
Asya borsalarındaki iyimserliğe karşı dikkatli olunmalı; çünkü enerji fiyatlarının uzun süre yüksek kalması, küresel enflasyon verilerine kaçınılmaz olarak yansır. Bu durum, ABD Merkez Bankası (Fed) dahil merkez bankalarını beklenen faiz indirimlerini ertelemeye, hatta daha “şahin” (enflasyonla mücadele için faizi yüksek tutmaya eğilimli) bir tutum benimsemeye itebilir. S&P 500 gibi geniş piyasa endekslerinde “satım (put) opsiyonları” (belirli bir vadeye kadar önceden belirlenen fiyattan satma hakkı veren türev ürün) olası bir düşüşe karşı makul bir korunma yöntemidir.
Bu tür jeopolitik istikrarsızlık genellikle “güvenli liman”a kaçışı tetikler; bu da ABD dolarını destekler. Dolar endeksi (DXY: doların başlıca para birimleri karşısındaki gücünü ölçen endeks) zaten güçlenme sinyalleri veriyor ve son zirveleri yeniden test edebilir. Bu tablo, hem güçlü dolar hem de artan enerji ithalat maliyetleri nedeniyle genelde baskı gören gelişen ülke para birimlerinde temkinli duruşa işaret eder.
