ABD Başkanı Donald Trump, Oval Ofis’te düzenlediği basın toplantısında Başkan Yardımcısı JD Vance’in İran dosyasındaki çalışmalarını övdü ve “İran konusunda çok iyi iş çıkardı” dedi. Trump, ABD’nin bu sabah İran konusunda “doğru kişiler” tarafından arandığını, karşı tarafın “anlaşma istediğini” söyledi.
Trump, İran’ın nükleer silaha sahip olmamayı kabul etmediğini belirterek ABD’nin “nükleer malzemeyi geri alacağını” ifade etti. Ayrıca Hürmüz Boğazı’na yönelik ABD ablukasının başladığını yineledi.
Piyasa Tepkisi Ve İlk Sinyaller
Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in (Xi) durumun bitmesini istediğini söyledi. Trump ayrıca, İran konusu bittiğinde ABD’nin Küba’ya uğrayabileceğini dile getirdi.
Altın fiyatı yaklaşık 4.730 dolardan 4.741 dolara yükseldikten sonra 4.734 dolara geri çekildi. Dow Jones Sanayi Endeksi (ABD’nin büyük şirket hisselerini izleyen endeks) önceki kayıplarını azalttı ve 47.926 seviyesinde yatay kaldı. ABD Dolar Endeksi (DXY: doların başlıca para birimleri karşısındaki gücünü ölçer) %0,09 düşerek 98,61’e indi.
Abluka ile olası anlaşma mesajlarının çelişmesi nedeniyle önümüzdeki haftalarda sert dalgalanma beklenmeli. CBOE Volatilite Endeksi (VIX: piyasadaki beklenen oynaklığı ölçen “korku endeksi”), geçen hafta %30’dan fazla yükselerek 28 seviyesine yaklaştı. Bu belirsizliğe karşı VIX’te alım (call) opsiyonu değerlendirilebilir; alım opsiyonu, fiyat yükselirse kazanç sağlayan bir türev üründür ve bu tür sert hareketlerde değerlenebilir.
Hürmüz Boğazı ablukası enerji piyasası için kritik, çünkü dünyanın günlük petrol arzının neredeyse beşte biri bu geçitten geçiyor. Arz şoku (piyasaya gelen petrol miktarının aniden düşmesi) riskine karşı WTI ve Brent gibi ham petrol vadeli işlemlerinde uzun vadeli alım opsiyonları düşünülebilir. “Vadeli işlem”, ileri bir tarihte belirli fiyattan alım-satım sözleşmesidir; uzun vadeli opsiyon ise daha uzun süreli koruma veya pozisyon alma sağlar. Ablukanın sürmesi Brent petrolü 2025’te kısa süre görülen varil başına 150 doların oldukça üzerine taşıyabilir.
Benzer bir örnek 2019’da Suudi tesislerine yönelik drone (insansız hava aracı) saldırılarında görülmüştü; küresel arzın %5’i geçici olarak devre dışı kalmış, petrol bir günde yaklaşık %20 sıçramıştı. Mevcut tablo daha ağır göründüğü için, olası tırmanma fiyatlar üzerinde daha güçlü ve daha kalıcı etki yaratabilir. Bu geçmiş örnek, piyasanın ne kadar hızlı hareket edebileceğini gösteriyor.
Tırmanma Riskine Karşı Portföy Konumlandırma
Enerji maliyetlerindeki artış küresel ekonomi üzerinde ek yük yaratır ve büyük hisse endekslerini aşağı çekebilir. Dow’un yatay kalması, ablukayı değil anlaşma ihtimalini fiyatlayan iyimser bir okuma olabilir. Piyasa düşüşüne karşı korunma (hedge: riski azaltmak için yapılan pozisyon) amacıyla S&P 500 ve Dow Jones üzerinde satım (put) opsiyonları değerlendirilebilir; satım opsiyonu, fiyat düşerse kazanç sağlayan türev üründür.
Ablukadan en hızlı olumsuz etkilenecek alanların başında küresel deniz taşımacılığı ve lojistik şirketleri, özellikle petrol tanker operatörleri gelir. Bu tablo, büyük deniz taşımacılığı hisselerinde satım opsiyonlarını gündeme getirebilir. Sigorta primlerinin yükselmesi ve daha uzun alternatif rotalara ihtiyaç duyulması maliyetleri artırır, kârlılığı doğrudan baskılar.
Altın bu ortamda temel güvenli liman (risk artınca yatırımcının yöneldiği varlık) olmayı sürdürüyor; ilk yükseliş de bu krize duyarlılığını gösterdi. Merkez bankaları 2025’te 800 tonun üzerinde alım yaparak fiyata destek sağladı. Jeopolitik risklerin artması ihtimaline karşı altın vadeli işlemlerinde pozisyon artırmak veya altın ETF’lerinde (borsada işlem gören fon) alım opsiyonu düşünmek koruma sağlayabilir.
