The Wall Street Journal (WSJ), pazartesi günü yayımladığı haberde, barış görüşmeleri tıkanınca Beyaz Saray danışmanlarının İran’a yönelik sınırlı ABD saldırılarını değerlendirdiğini yazdı. Haberde, konuya yakın yetkililer ve bilgi sahibi kişilere atıf yapıldı.
WSJ’ye göre masadaki seçenekler arasında, Hürmüz Boğazı’nı hedef alan bir ABD ablukası (boğazdan geçen gemilerin askeri güçle engellenmesi) ile birlikte sınırlı saldırılar da yer alıyor. Haberde bu adımın amacının, müzakerelerdeki çıkmazı kırmak olduğu belirtildi.
Haberde ayrıca, Başkan Donald Trump’ın kapsamlı bir bombardıman kampanyasını (uzun süreli ve geniş alanı hedefleyen yoğun hava saldırıları) yeniden başlatabileceği, ancak bunun daha düşük olasılık olarak görüldüğü ifade edildi. Yetkililer, bölgenin istikrarsızlaşması riskine ve Trump’ın uzun süren çatışmalara karşı olduğunu söylemesine dikkat çekti.
Bir diğer seçenek ise kısa süreli bir abluka ve ABD’nin müttefiklerini boğazdan geçişlerde daha uzun süreli “refakat/eskort” görevine (ticari gemilerin askeri unsurlarla korunarak geçirilmesi) ikna etmeye çalışması. WSJ, herhangi bir karar için takvim paylaşmadı.
Hürmüz Boğazı çevresinde artan gerilim, enerji piyasalarında kısa vadede ciddi risk yaratıyor. Deniz yoluyla taşınan küresel petrolün yaklaşık %25’i bu “dar boğazdan” (geçişin zorunlu olduğu stratejik güzergâh) geçiyor. Bu nedenle olası bir abluka veya askeri hareket, WTI ve Brent ham petrol vadeli işlemlerinde (ilerideki bir tarihte belirli fiyattan alım-satım sözleşmesi) alım opsiyonu (call: fiyat yükselirse kazandıran hak) almayı gündeme getiriyor. Arz kesintisi olasılığı (piyasaya petrol akışının düşmesi) mevcut fiyatlara tam yansımış görünmüyor.
Bu tablo, geçmişteki şokları hatırlatıyor. Örneğin 2019’da Suudi petrol tesislerine yönelik saldırılar Brent vadeli fiyatlarını bir günde yaklaşık %20 yükseltmişti. Boğazın ablukası ise küresel arz üzerinde çok daha büyük ve kalıcı etki yaratabilir. Bu nedenle sert fiyat artışından kazanç sağlayan türev ürünler (fiyata bağlı finansal araçlar) öne çıkıyor.
Bu çerçevede piyasa oynaklığında sıçrama bekleniyor. Oynaklık göstergesi VIX (S&P 500 için “korku endeksi”; beklenen dalgalanmayı ölçer) erken 2022’deki jeopolitik çalkantıda 30’un üzerine çıkmıştı; benzer bir hareket olası. Yatırımcılar VIX’te alım opsiyonu düşünebilir veya S&P 500 gibi geniş endekslerde satım opsiyonu (put: fiyat düşerse kazandıran hak) kullanarak portföylerini olası sert düşüşe karşı koruyabilir (hedge: sigortalama).
Belirsizlik dönemlerinde para “güvenli liman” varlıklara yönelir. Altın şu sıralar ons başına 2.450 dolar civarında güçlü duruyor; saldırıların başlaması halinde yeni zirveler ihtimal dahilinde. Altın vadeli işlemleri veya altına dayalı borsa yatırım fonlarında (ETF: borsada hisse gibi alınıp satılan fon) opsiyonlar üzerinden yükseliş yönlü pozisyonlar, bu güvenli liman arayışından faydalanabilir.
