ABD ile İran arasındaki görüşmeler, çatışmada iki haftalık ateşkesin ardından anlaşma olmadan sona erdi. ABD, Hürmüz Boğazı’nın tamamen ablukaya alınabileceğini (gemilerin geçişinin askeri güçle engellenmesi) açıkladı.
Bir abluka, boğazdan şu anda izin verilen sınırlı deniz taşımacılığını bile durdurmayı hedefler. Bu durum, kısa vadede küresel petrol ve doğal gaz arzındaki (piyasaya sunulan miktar) sıkışıklığı artırabilir.
Market Reaction And Key Levels
Piyasa tepkisi şimdilik sınırlı. Brent petrol varil başına 100 doların biraz üzerinde işlem görürken, EUR/USD 1,17’nin altına geriledi.
Bu seviyeler, çatışmanın önceki dönemlerinde görülen aşırı uçlardan uzak. EUR/USD “örtük oynaklığı” (opsiyon fiyatlarından hesaplanan, piyasanın beklediği kur dalgalanması) görece düşük kalmayı sürdürüyor.
Önümüzdeki aylarda savaşın yeniden şiddetlenmesi halinde para birimleri üzerindeki etkiler artabilir.
ABD-İran müzakerelerinin sonuçsuz kalmasına rağmen piyasada bir kopukluk var. Küresel petrol tüketiminin yaklaşık %20’sinin geçtiği bir geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı’nda abluka tehdidi, fiyatlara tam yansımıyor. Brent petrol şu anda varil başına 104 dolar civarında tutunuyor; bu seviye, 2022’deki ilk enerji şokunda görülen 130 dolar bandının oldukça altında.
Options And Volatility Positioning
Bu sakinlik, yatırımcıların hâlâ diplomatik bir çözüm beklediğine ve “risk priminin” (belirsizlik ve risk için talep edilen ek getiri) olağandışı biçimde düşük kaldığına işaret ediyor. Örneğin EUR/USD’de bir aylık örtük oynaklık yaklaşık %6,5 seviyesinde; bu, 2025’te gerilim başlamadan önce görülen düzeylere yakın. Bu ortam, olası bir şok bekleyenler için “koruma” (zararı sınırlamak için opsiyonla sigorta) maliyetini düşük tutuyor.
Enerji arzında yaşanabilecek kesintinin büyüklüğü dikkate alındığında, önümüzdeki aylar için Brent petrolde “out-of-the-money alım opsiyonu” (mevcut fiyattan daha yüksek kullanım fiyatlı, fiyat sert yükselirse kazandıran opsiyon) almak daha temkinli bir yaklaşım olabilir. Bu opsiyonlar şu an görece ucuz ve Hürmüz’de durum bozulursa sert yükselişe karşı pozisyon alma imkânı sağlar. Benzer şekilde, döviz piyasasındaki düşük oynaklık EUR “satım opsiyonu” (euro düşerse kazandıran opsiyon) alımının daha düşük maliyetle yapılabilmesine kapı aralıyor.
2025 sonundaki ilk ateşkeste piyasa hızlı şekilde en iyi senaryoyu fiyatlamıştı; şimdi benzer bir tablo görülüyor. Ancak Umman Körfezi yakınında deniz kuvvetleri varlığının arttığına işaret eden uydu verileri, temel riskin büyüdüğünü gösteriyor. Bu da mevcut opsiyon fiyatlarının, doların “güvenli liman” olarak tercih edilmesiyle (risk artınca yatırımcıların dolara yönelmesi) yaşanabilecek ani harekete yeterince işaret etmeyebileceği anlamına geliyor.
Piyasa açısından temel risk, bu düşük seviyelerden oynaklığın sert biçimde yeniden fiyatlanmasıdır. Ani bir tırmanma, aşırı rahat pozisyonların hızlı kapanmasına yol açarak hem enerji hem de döviz piyasasında çok büyük hareketler yaratabilir. Bu nedenle “uzun oynaklık” taşıyanlar (oynaklık artarsa kazanan strateji/pozisyon) piyasadaki gerilimin azalacağı beklentisi boşa çıkarsa avantaj sağlayabilir.
