Commerzbank analisti Dr Henry Hao, Orta Doğu’daki gerilimler ve Hürmüz Boğazı (Basra Körfezi’nden dünya pazarlarına petrol çıkışının geçtiği dar deniz geçidi) kaynaklı enerji arzı aksaklıklarını Çin’in birçok Asya ekonomisine göre daha kolay yönetebileceğini söylüyor. Notta, Çin’in ham petrol ithalatını (rafine edilmemiş petrol alımı) farklı ülkelere yayması, büyük stratejik petrol stokları ve GSYH (ülkenin toplam üretim değeri) başına daha düşük fosil yakıt kullanımı öne çıkarılıyor.

Asya genelinde ülkeler stratejik petrol rezervlerini (devletin acil durum için tuttuğu petrol stokları) kullanıyor, ancak sonuçlar karışık. Japonya, Güney Kore ve Tayvan’ın güçlü kamu stokları varken; Hindistan, Tayland ve Filipinler’in stokları sınırlı ve uzun süren bir arz kesintisine (tedarikte uzun süreli aksama) daha açık.

Çin’de Politika Tamponu

Çin’in, kısa vadeli fiyat ve arz şoklarını (ani fiyat artışı ve tedarik sorunu) yumuşatmak için rezervleri ve politika adımlarını kullandığı belirtiliyor. Devam eden jeopolitik oynaklığın (siyasi risk kaynaklı dalgalanma) bu kısa vadeli korumayı zorladığı ifade ediliyor.

Çin, tedariki çeşitlendirerek Orta Doğu ham petrolüne bağımlılığını azalttı; bu payın büyük Asya ekonomileri arasında en düşük olduğu söyleniyor. Rapora göre Çin’in ham petrol tedarikinde Orta Doğu’nun payı 2022’den beri düşüyor.

Rapora göre Çin’in enerji karışımı (farklı enerji kaynaklarının toplam içindeki payı) da değişiyor: yenilenebilir enerji (güneş, rüzgâr gibi) artarken, GSYH başına fosil yakıt tüketimi azalıyor. Etkilerin sektöre göre değişebileceği; oynaklık sürerse ulaştırma ve kimya sektörlerinin daha çok zorlanabileceği not ediliyor.

Doğrudan Petrol Koruması

Boğazdan kaynaklanabilecek bir arz şokuna karşı doğrudan korunma (hedge: riske karşı pozisyon alma) için Brent ham petrol vadeli kontratlarında (gelecekte belirli fiyattan alım-satım anlaşması) net uzun pozisyon veya alım opsiyonları (call: belirli fiyattan alma hakkı) da kullanılabilir. 2024 ve 2025’te bölgesel gerilimlerin fiyatları ne kadar hızlı etkilediği görüldü; Hürmüz’den günlük yaklaşık 21 milyon varil geçişte yaşanacak bir kesinti, küresel ölçekte anında etki yaratır. Bu, bölgedeki çatışma riskine karşı en doğrudan yöntem olarak öne çıkıyor.

Çin’in yapısal dayanıklılığı, komşularında olmayan bir koruma sağlıyor ve piyasalarını görece “güvenli liman” (riskli dönemlerde daha az sarsılan varlık/piyasa) konumuna getiriyor. Geçen hafta Çin Ulusal Gıda ve Stratejik Rezervler İdaresi, rezervlerin net ithalatın 90 gününü aştığını doğruladı; bu, fiyat şoklarına karşı güçlü kısa vadeli koruma anlamına geliyor. Buna ek olarak, Şubat 2026’ya kadar yenilenebilir elektrik üretiminin yıllık bazda (yıldan yıla) %25 arttığı bilgisi, Çin’in görece ekonomik istikrarı tezini güçlendiriyor.

Ancak etkinin Çin ekonomisi içinde eşit olmayabileceği de belirtiliyor. Analiz, enerji maliyetlerine çok duyarlı olan ulaştırma ve kimya sektörlerinde zayıflığa işaret ediyor. Bu görüş, Çin sanayi kimyasallarına odaklanan ETF’lerde (borsada işlem gören fon: hisse gibi alınıp satılan fon) kısa pozisyon alarak ya da Şanghay veya Hong Kong’da işlem gören büyük havayolu ve deniz taşımacılığı şirketlerinde satım opsiyonu (put: belirli fiyattan satma hakkı) alarak ifade edilebilir.

Son olarak, piyasa dalgalanmasının artacağı beklentisi, volatilite (fiyat oynaklığı) almayı gündeme getiriyor. FTSE China A50 ve Hang Seng endeks opsiyonlarında ima edilen volatilite (opsiyon fiyatlarına yansıyan beklenen oynaklık) risklere göre hâlâ düşük. Straddle veya strangle (aynı vadede farklı kullanım fiyatlarıyla opsiyon kombinasyonu; büyük hareketten faydalanmayı hedefler) ile uzun vega (volatilite yükseldikçe değer kazanan pozisyon) kurmak, yön ne olursa olsun olası sert hareketlerden kazanç sağlayabilir.