Orta ve Doğu Avrupa para birimleri; Macar forinti (HUF) ve Polonya zlotisi (PLN) gibi, çatışmanın dördüncü haftasına girilirken görece dirençli kaldı. Bunu destekleyen ana unsurlar yüksek **reel faiz** (enflasyondan arındırılmış faiz; yaklaşık olarak politika faizi eksi enflasyon) ve **likidite** (piyasada kolay alınıp satılabilme, işlem derinliği) oldu. Ancak zayıflayan ekonomik temeller, enerji ve işgücü maliyeti baskıları ve Batı Avrupa’da beklenen faiz artışları, Orta ve Doğu Avrupa (CEE) merkez bankalarını daha hızlı politika değişikliklerine zorlayabilir. Macaristan Merkez Bankası’nın (MNB) kararı, yüksek faiz veren para birimleri için bir sınav olarak görülüyor. Metin, çatışmanın başındaki ilk çıkışların ardından son bir haftada HUF’a yönelik para girişlerinin (flow: yatırımcıların alım-satım yönlü para hareketleri) sağlam seyrettiğini belirtiyor. HUF, farklı yatırım araçları arasında EMEA (Avrupa, Orta Doğu ve Afrika) bölgesinde en iyi performans gösterenlerden biri olarak tanımlanıyor; ayrıca Macaristan’ın enerji fiyatı garantilerine bağlı **politika riski** (hükümet/merkez bankası kararlarının kur ve piyasa üzerinde olumsuz etkisi) vurgulanıyor. MNB’nin faizleri sabit tutması bekleniyor. Daha önce atıf yapılan 300–400 baz puanlık (bp; 1 baz puan = %0,01) **reel faiz tamponunun** (kur çıkışlarını sınırlayabilecek güvenlik payı) kısa vadeli TÜFE (CPI; tüketici enflasyonu) önceki tahminlerle uyumlu kalırsa çıkışları sınırlamaya yetebileceği ifade ediliyor. Bunun alt sınır olabileceği de not ediliyor; çünkü daha yüksek enerji ve işgücü maliyetleri reel faizi hızla aşağı çekebilir. PLN ve HUF’un likidite ve reel faiz sunduğu, ancak politika risklerinin arttığı belirtiliyor. RON (Romen leyi) ve CZK (Çek korunası) ise zayıf performans gösterenler arasında sayılıyor. RON, düşük reel faiz nedeniyle iFlow’da (piyasa akımlarını izleyen bir gösterge/anket seti) en zayıflardan biri olarak listeleniyor ve yatırımcıların bu para birimini belirgin biçimde az tuttuğu (underheld: portföylerde düşük ağırlık) bir konuma kaydığı söyleniyor. Orta ve Doğu Avrupa para birimlerinin, forint ve zloty dahil, dayanıklılığı ciddi bir sınavdan geçiyor. Bu para birimlerini yıllardır koruyan yüksek reel faiz tamponları, enflasyon inatçı kalırken merkez bankaları faiz indirimlerine başladığında küçülüyor. Bu durum yatırımcıları tedirgin ediyor; çünkü bu varlıkları elde tutmanın temel gerekçesi zayıflıyor. 2025’e bakıldığında Macaristan gibi ülkelerde 300–400 baz puanlık rahat bir reel faiz alanı hatırlanıyor. Bugün MNB’nin politika faizi %6,0 iken enflasyonun %4,5 civarında kalmasıyla bu tamponun yaklaşık 150 baz puana indiği belirtiliyor. Bu, forinti taşımaya (elde tutmaya) dair risk-getiri hesabını belirgin biçimde değiştiriyor. Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) politika faizini beklenenden yüksek olan %3,5 seviyesinde sabit tutması ek baskı yaratıyor. Zlotiyi öne çıkaran **getiri avantajı** (diğer para birimlerine göre daha yüksek faiz geliri) artık daha az cazip. Bu nedenle yatırımcıların, koruma olmadan bu para birimlerinde “uzun” (long: yükseliş beklentisiyle elde tutma) pozisyon taşırken temkinli olması gerektiği değerlendirilüyor. Romen leyi ve Çek korunası baskıyı en net gösterenler arasında; bunun 2025’te başlayan eğilimin sürdüğü ifade ediliyor. Romanya’da enflasyon %5,0 iken politika faizinin %6,5 olması, reel getiriyi daha düşük riskli varlıklarla kıyaslandığında sınırlı kılıyor. Koruna ise hiçbir zaman güçlü bir **carry trade** (faizi yüksek para birimini alıp faiz geliri elde etmeye dayalı strateji) aracı olmadığından, getiri arayan yatırımcıların radarında kalmıyor. Almanya sanayi üretiminde sürpriz bir daralma gösteren son veriler, ihracata dayalı ekonomiler için uyarı sinyali veriyor. Bu tabloda yatırımcıların EUR/HUF ve EUR/PLN gibi paritelerde **put opsiyonu** (kur düşüşüne karşı koruma sağlayan, belirli fiyattan satma hakkı veren türev ürün) ile aşağı yönlü koruma almayı değerlendirmesi öneriliyor. Bu strateji, temel göstergeler daha da bozulursa olası ani kur düşüşüne karşı **hedge** (korunma: zararı sınırlama) imkânı sunuyor. Şimdilik pozitif reel faizler, Polonya’nın son mali paketi gibi (fiscal package: bütçe/vergiler-harcamalar yoluyla ekonomiye müdahale paketi) riskleri dengelemeye yetiyor; bu paket bütçe açığına dair endişeleri artırdı. ECB’nin “daha uzun süre yüksek” kalacağına dair her işaretin, CEE para birimi pozisyonlarından hızlı çıkışa yol açabileceği belirtiliyor. Euro Bölgesi’ne karşı reel faiz farklarındaki günlük değişimleri izlemek artık daha kritik görülüyor.

Hemen işlem yapmaya başlayın – Gerçek VT Markets hesabınızı oluşturmak için buraya tıklayın