İran, Pakistanlı arabulucular üzerinden ABD’ye bir anlaşma önerdi. Öneri önce Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına ve savaşın bitirilmesine odaklanıyor. İran’da nükleer konuda taviz verilmesine yönelik iç anlaşmazlıkları önlemek için nükleer görüşmeler daha sonraki bir aşamaya bırakılacak.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi Pakistan ve Umman’da görüşmeler yaptı; Moskova’da da yeni temaslar bekleniyor. ABD henüz öneriye yanıt vermedi.
Piyasa Görünümü ve Diplomatik Takvim
Plana göre önce ABD’nin ablukası kaldırılacak. Bu durum, ABD’nin İran’ın uranyum stokları (nükleer yakıt için kullanılan, zenginleştirilmiş uranyum birikimi) ve zenginleştirmeyi askıya alma (uranyumun enerji ya da silah için daha yoğun hâle getirilmesini geçici olarak durdurma) üzerinden kurduğu pazarlık gücünü azaltabilir.
Enerji arzındaki kesinti sürdükçe petrol fiyat tahminleri yükseliyor. Brent’in (Kuzey Denizi petrolü referans fiyatı) 2026 sonuna kadar varil başına 90 doların üzerinde kalması giderek “piyasa ortak beklentisi” olarak görülüyor.
İran’ın önerisiyle petrol fiyatına eklenen yüksek jeopolitik risk primi (siyasi gerilim nedeniyle fiyata eklenen ekstra bedel) ya kalıcı hâle gelebilir ya da hızlı şekilde geri çekilebilir. ABD’nin yanıt vermemesi belirsizliği büyütüyor. Şimdilik Brent’in 90 doların üzerinde kalacağı beklentisi korunuyor; ancak bu yeni diplomatik kanal fiyatlar için aşağı yönlü risk oluşturuyor.
Haziran vadeli Brent kontratları (vadeli işlem: belirli bir tarihte belirli fiyattan alım-satım sözleşmesi) 92,50 dolar civarında işlem görürken, piyasa 2025’te başlayan ablukadan kaynaklı kesintinin süreceğini fiyatlıyor. Bu kesinti, günlük yaklaşık 20 milyon varilin kolay geçişini fiilen durdurdu; bu “arz şoku” (beklenmedik arz daralması) 2022’de Ukrayna’nın işgalinden sonra görülen sert dalgalanmayı hatırlattı. Bu nedenle, yükseliş beklentisini call opsiyonlarıyla (belirli fiyattan alma hakkı veren opsiyon) taşımak değerlendirilebilir; böylece Trump yönetiminin hızlı anlaşma yerine nükleer pazarlık gücünü öne çıkaracağı varsayımına oynanır.
Buna karşılık, sürpriz bir ABD anlaşması Hürmüz Boğazı açıldığında fiyatların sert düşmesine yol açabilir. Daha düşük olasılıklı ama etkisi büyük bu senaryoya karşı, “out-of-the-money” (kullanım fiyatı piyasanın dışında kalan, bu yüzden daha ucuz) put opsiyonları (belirli fiyattan satma hakkı veren opsiyon) bir korunma (hedge: zararı sınırlamak için yapılan karşı pozisyon) olarak alınabilir. Bu strateji, ABD’nin İran’a yönelik politikasında ani bir “güvercin” dönüşe (daha yumuşak ve uzlaşmacı tutum) karşı portföyü korur.
İşlem Aralığının Kırılmasına Hazırlık
Petrol opsiyonlarında yükselen ima edilen oynaklık (implied volatility: opsiyon fiyatından çıkarılan beklenen dalgalanma) piyasada sert bir fiyat hareketi beklendiğini gösteriyor. Geçen haftaki EIA raporunda (ABD Enerji Enformasyon İdaresi) stokların beklentiden fazla düşmesi (stok çekilişi: depolardaki petrol miktarının azalması) da arz sıkılığını (piyasada petrolün nispeten az bulunması) teyit ediyor. Washington veya Tahran’dan gelecek resmi açıklamalar yakından izlenmeli; petrolün bir sonraki yönünü esas olarak bu açıklamalar belirleyecek. Net bir karar, fiyatı mevcut işlem bandının (fiyatın gidip geldiği aralık) belirgin şekilde dışına taşıyabilir.
