Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), tarihteki en büyük enerji arz güvenliği tehdidi konusunda uyardı. Uyarı, İran çatışmasının yarattığı arz kesintisi ve Hürmüz Boğazı’nın kapanmasıyla ilişkilendirildi. İran’la görüşmelerin tıkandığı, boğazın ise büyük ölçüde kapalı olduğu belirtildi.
Hürmüz’den geçen gemi trafiği, bir önceki güne göre üçten ikiye düştü. İran’a ait silahlı sürat teknelerinin ticari gemilere ateş açtığına dair haberler de yer aldı. ABD, Hint Okyanusu’nda iki petrol tankerini durdurdu ve üçüncü bir tankere refakat etti. Reuters, Sri Lanka ve Malezya yakınlarındaki Asya sularında üç durdurma daha olduğunu bildirdi.
Piyasa Sinyalleri ve Arz Şoku
Piyasa hareketleri arasında benzin ve motorinde “crack spread”lerin (rafinerilerin ham petrolü akaryakıta çevirirken elde ettiği kâr marjını gösteren fark) yükselmesi ve Haziran–Temmuz için Brent “put” işlemlerinin (fiyat düşüşüne karşı koruma sağlayan opsiyon) artması öne çıktı. Haziran–Temmuz “backwardation” (yakın vadeli kontratın daha pahalı olması; piyasada acil arz sıkışıklığına işaret eder) gece saatlerinde 6,50 dolara ulaştı.
Günlük yaklaşık 13 milyon varil petrol arzının devre dışı kaldığı, güzergâhın çift yönlü bir abluka altında olduğu aktarıldı. Boğazdan daha önce günlük ortalama 20 milyon varil akış olduğu hatırlatıldı.
Kesintinin küresel büyümeyi baskılaması, enflasyonu artırması ve yakıt kıtlığı riskini yükseltmesi bekleniyor. Avrupa’da birkaç hafta içinde jet yakıtında (uçak yakıtı) arz sıkışması görülebileceği belirtildi. Acil stok satışlarının (devletlerin acil durum rezervlerinden piyasaya petrol vermesi) geçici bir destek olduğu, boğazın yeniden açılmasının gerekli olduğu; aksi halde arzı çeşitlendirme ve talebi düşürme seçeneklerinin gündemde olduğu kaydedildi.
VT Markets canlı hesabınızı oluşturun ve işlem yapmaya başlayın.
