BNY’ye göre Güney Afrika Merkez Bankası (SARB), daha önceki gevşemeyi (faiz indirimlerini) tersine çevirerek repo faizini yeniden %7,0’ye çıkarıp gelişen piyasalar (EM: yükselen ekonomiler) genelinde bir “sıkılaşma döngüsüne” (faiz artırımı sürecine) öncülük etmeye hazırlanıyor. Değerlendirme, ABD tahvil faizlerindeki yükseliş ve ABD Merkez Bankası’nın (Fed) politikalarının EM merkez bankaları için “eşiği” (hareket alanını) yukarı çektiği bir döneme işaret ediyor. Asya’daki son sürpriz faiz artışları, “kur savunması” (sermaye çıkışını azaltmak için para birimini destekleme) olarak görülüyor. Türkiye de rezervler üzerindeki artan baskı nedeniyle olası adım atabilecek ülkeler arasında sayılırken, Güney Afrika daha yakın vadeli aday olarak öne çıkarılıyor. Amaç, politika güvenilirliğini desteklemek ve Güney Afrika devlet tahvillerini (SAGB) istikrara kavuşturmak.
Rapor, daha önce daha düşük bir enflasyon hedefi ve değerli metallerdeki (altın, platin gibi) fiyat artışına bağlı “dış ticaret şartları” (ihraç ürünleri fiyatlarının ithal ürünleri fiyatlarına göre avantajı) desteğine yaslanan yaklaşımın terk edildiğini belirtiyor. Çekirdek enflasyonun (gıda ve enerji gibi oynak kalemler çıkarılarak hesaplanan enflasyon) yıllık bazda yeniden %3,5’in üzerine çıktığına, manşet enflasyonun (genel enflasyon) da %4,0 seviyesine döndüğüne dikkat çekiliyor; bu da beklentileri “çapalama” (enflasyon beklentilerinin kontrolden çıkmasını önleme) ihtiyacını artırıyor. Notta atıf yapılan veriler, politika güveninin tamamen bozulmadığını; yılbaşından bu yana sermaye girişlerinin iyileştiğini gösteriyor. Madencilik ve temel malzeme hisselerine (emtia odaklı şirket hisseleri) yönelik akımlar, daha güçlü “reel faiz tamponu” (enflasyon sonrası faiz avantajı) ile birlikte randı (ZAR) destekliyor.
Güney Afrika Merkez Bankası Faiz Artışlarında Öne Çıkıyor
Küresel faiz ortamının, Fed’in politikalarıyla yeniden şekillendiğini görüyoruz. Bu durum, gelişen piyasa merkez bankalarını adım atmaya zorluyor ve Güney Afrika Merkez Bankası’nın (SARB) bu sürecin başını çektiğini düşünüyoruz. SARB’nin önümüzdeki haftalarda yeni faiz artırımı sürecini sürdürerek repo faizini mevcut %6,5 seviyesinden yeniden %7,0’ye doğru taşıması bekleniyor.
Bu daha şahin duruş (enflasyonu kontrol için daha yüksek faiz eğilimi), enflasyondaki yükselişe doğrudan bir yanıt. Son veriler enflasyonun nisan ayında %4,2’ye çıktığını gösterdi. Kur’u (para birimini) korumak ve enflasyon beklentilerini sabitlemek için SARB’nin faizleri net biçimde artırması gerekiyor. Bunun, Güney Afrika randı (ZAR) için dolar karşısında daha istikrarlı bir zemin oluşturacağı değerlendiriliyor.
Türev işlemlerle (vadeli işlemler, opsiyonlar gibi fiyatı başka bir varlığa bağlı ürünler) işlem yapanların, faiz farkının (iki ülkenin faiz oranları arasındaki fark) açılmasıyla randın daha cazip hale gelebileceğini dikkate alması öneriliyor. İlk çeyrek verileri bu eğilimi doğruladı ve ülkeye 15 milyar ZAR’ı aşan net portföy girişi (hisse/tahvil yatırımlarındaki net giriş) olduğunu gösterdi. Platin gibi önemli madencilik ihracat ürünlerinde fiyatların istikrarlı seyretmesi de para birimine ek destek sağlıyor.
Tahvil Piyasası Etkileri ve Küresel Riskler
Tahvil piyasasında bu faiz artışlarının hedefi, Güney Afrika devlet tahvillerini (SAGB) istikrara kavuşturmak. SARB’nin hızlı hareket etmesi, reel faiz tamponunu yeniden güçlendirerek (enflasyonun üstünde getiri sunma kapasitesini artırarak) bu tahvilleri getiri arayan uluslararası yatırımcılar için daha çekici hale getiriyor. Getiri eğrisinin yataylaşması (kısa ve uzun vadeli tahvil faizleri arasındaki farkın azalması) bekleniyor; buna yönelik olarak faiz swapları (tarafların sabit ve değişken faiz ödemelerini takas ettiği sözleşmeler) izleniyor.
Bu görüş için temel risk ABD olmaya devam ediyor; çünkü küresel faiz çıtasını nihai olarak Fed belirliyor. 2013’teki “taper tantrum” (Fed’in tahvil alımlarını azaltacağı sinyaliyle piyasalarda yaşanan sert satış) örneği, Fed beklentiden daha agresif olursa gelişen piyasa varlıklarının ne kadar hızlı satılabildiğini gösteriyor. ABD 10 yıllık tahvil faizinin %4,0’ın üzerine kalıcı biçimde çıkacağına dair her işaret, gelişen piyasa merkez bankalarını daha sert adımlar atmaya zorlayabilir.
