Filipinler’de manşet (genel) TÜFE (tüketici fiyat endeksi) enflasyonu Nisan’da yıllık %7,2’ye yükseldi. Beklenti %5,2 idi. Mart’taki yıllık %4,1’e göre de 3 puanın üzerinde artış var. Yükselişin, gıda ve yakıtta geniş tabanlı (birçok kaleme yayılan) fiyat baskılarından kaynaklandığı, enflasyonun çekirdek göstergelere de yayıldığı görüldü. Çekirdek enflasyon, gıda ve enerji gibi çok oynak (hızlı değişen) kalemler dışarıda bırakılarak fiyat trendini daha net göstermek için kullanılan ölçümdür.
Brent petrolün 2Ç’de (ikinci çeyrek) ortalama varil başına yaklaşık 104 ABD doları seviyesinde olması bekleniyor. Arz kesintilerinin (üretim/tedarikte aksama) belirgin şekilde ancak 3Ç’de (üçüncü çeyrek) hafifleyeceği öngörülüyor. TÜFE enflasyonunun daha da yükselerek 2Ç’de ortalama %8’in üzerine çıkacağı tahmin ediliyor; bu da yıl geneli enflasyon tahminini yıllık %6’ya çıkarıyor.
Politika Sıkılaşması Riskleri Artıyor
Veriler, Bangko Sentral ng Pilipinas’ın (Filipinler Merkez Bankası) daha büyük ve daha hızlı politika sıkılaşmasına (faiz artırımı ve daha sıkı para politikası) gitme riskini artırıyor. Haziran’da 25 baz puanlık faiz artışı neredeyse kesin görülürken, 50 baz puanlık adım da mümkün. Baz puan, faizde yüzde puanın yüzde biri olup 25 baz puan = 0,25 yüzde puandır.
Son enflasyon verileri önemli bir uyarı niteliğinde. Nisan TÜFE’si %5,9’a sıçrayarak tahminleri aştı ve Mart’ta görülen %3,8’den belirgin hızlandı. Bu artış, küresel petrol fiyatlarındaki yükselişin etkisiyle gıda ve ulaştırma maliyetlerinde yeniden güçlenen baskıdan kaynaklanıyor.
Bunu daha önce de gördük: 2025’te TÜFE’nin %7’yi aştığı enflasyon şokunda Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP), enflasyon beklentilerini sabitlemek için (hanehalkı ve şirketlerin gelecekteki fiyat artışı beklentilerini kontrol altında tutmak amacıyla) hızlı ve sert sıkılaşmaya gitmişti. Bu geçmiş tepki, merkez bankasının bu kez de kararlı davranabileceğine işaret ediyor.
Küresel enerji piyasaları baskıyı artırıyor; Brent petrol varil başına 95 doların üzerinde kalıyor. Önemli üretici bölgelerde arz tarafına ilişkin endişeler sürdüğü için, önümüzdeki çeyrekte belirgin bir fiyat rahatlaması beklenmiyor. Bu kalıcı maliyet baskısı yerel enflasyon verilerine doğrudan yansımaya devam edecek.
Piyasa Pozisyonlanması ve Peso Etkileri
Bu görünüm altında, kısa vadeli faizlerin yükselişine yönelik pozisyon almak öne çıkıyor. BSP’nin Haziran toplantısı kritik; 25 baz puanlık artış asgari senaryo olarak görülmeli. Risk, özellikle pesonun dolar karşısında 58,50 seviyesinin üzerine zayıflamasıyla, 50 baz puanlık daha büyük bir artışa doğru kayıyor.
Kur tarafında tablo daha karmaşık. Faiz artışları genelde pesoyu desteklese de, kalıcı yüksek enflasyon piyasa algısını bozabilir. Yatırımcılar, PHP’de (Filipin pesosu) oynaklığın (kısa sürede sert iniş-çıkış) sürmesine karşı opsiyonlarla korunmayı değerlendirmeli. Opsiyon, belirli bir tarihe kadar belirli bir fiyattan alım/satım hakkı veren sözleşmedir; kur riskine karşı “sigorta” gibi kullanılabilir. Şahin merkez bankası politikası, enflasyonun olumsuz manşetleriyle aynı anda etkili olacağından kur iki yönlü baskı altında kalabilir.