Dow Jones vadeli işlemleri, Perşembe günü Avrupa işlemlerinde %0,36 düşüşle yaklaşık 47.950 seviyesine geriledi. S&P 500 ve Nasdaq 100 vadeli işlemleri de sırasıyla %0,38 ve %0,37 düşerek yaklaşık 6.800 ve 25.000 seviyelerine indi.

Piyasalar, İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf’ın ABD’nin İran’ın 10 maddelik önerisindeki üç maddeyi ihlal ettiğini söylediğine ve yeni görüşmeleri “makul olmayan” diye nitelendirdiğine dair haberlerin ardından zayıfladı. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ise bu hafta sonu İran’la doğrudan görüşmeler için ABD heyetine İslamabad’da liderlik ederken, boğazın yeniden açılmaya başlayabileceğini söyledi.

Jeopolitik Risk Piyasalara Darbe Vurdu

Orta Doğu’daki çatışma ikinci ayına girdi; bu durum enerji fiyatlarını yukarı çekerek enflasyon (fiyat artış hızı) riskini artırdı. Bu da küresel merkez bankalarının para politikasını (faiz ve likidite koşulları) daha uzun süre sıkı tutabileceği beklentilerini güçlendirdi.

ABD Merkez Bankası’nın (Fed) Mart toplantı tutanakları, bankanın verileri izleyip bekleme yaklaşımını sürdürdüğünü ve risklerin daha dengeli hale geldiğini gösterdi. Yatırımcıların, Cuma günü açıklanacak Mart ABD Tüketici Fiyat Endeksi (CPI/TÜFE: tüketici sepetindeki fiyat değişimini ölçen gösterge) verisini izlemesi bekleniyor.

İran medyası, Lübnan’a yönelik yeni İsrail saldırılarının ardından Hürmüz Boğazı’ndan tanker geçişlerinin duraksadığına ilişkin haberler verirken, petrol fiyatları arz endişeleriyle sınırlı yükseldi. Çarşamba günü, iki haftalık ABD-İran ateşkesi üzerinde uzlaşma sağlanmasının ardından Dow Jones %2,85, S&P 500 %2,51 yükseldi; Nasdaq 100 ise %2,8 arttı.

İyimserlikten kötümserliğe hızlı dönüş, piyasaların jeopolitik başlıklara (savaş, yaptırım, diplomasi gibi siyaset kaynaklı haber akışı) aşırı duyarlı olduğunu gösteriyor. Önümüzdeki haftalarda oynaklığın (fiyatların sert ve hızlı dalgalanması) artması beklenebilir; bu nedenle VIX vadeli işlemleri veya S&P 500 üzerine opsiyonlar üzerinden “oynaklık uzun” (oynaklığın artacağına oynayan) pozisyonlar öne çıkıyor. Benzer bir tablo 2025’te de görülmüş; ilk çatışma haberlerinde VIX endeksi (piyasanın beklenen oynaklığını gösteren “korku endeksi”) kısa sürede 10’lu seviyelerden 25’in üzerine sıçramıştı.

Oynaklığa Göre Konumlanma

Piyasanın dün ateşkes haberine güçlü tepki vermesinin ardından, bugünkü geri çekilme olumsuz gelişmelere karşı kırılganlığa işaret ediyor. İslamabad’daki görüşmelerin başarısız olmasına karşı korunma (hedge: zarar riskini azaltma) ya da daha riskli bir strateji olarak, Dow ve Nasdaq 100 gibi büyük endekslerde satım opsiyonu (put: fiyat düşüşünden kazanç sağlayan opsiyon) alımı değerlendirilebilir. Küresel petrol sıvılarının (ham petrol ve benzeri ürünler) %20’den fazlasının geçtiği Hürmüz Boğazı’nın uzun süre kapalı kalması halinde sert bir düşüş riski yüksek.

Enerji piyasasında yeniden artan arz endişeleri doğrudan fırsat sunuyor; Brent petrol zaten varil başına 100 dolara yeniden yaklaşmış durumda. Müzakerelerin bozulması halinde, 2025 sonundaki benzer fiyat sıçramasına yakın bir hareket görülebileceğinden, petrol vadeli işlemleri veya büyük enerji ETF’leri (borsada işlem gören fonlar) üzerinde alım opsiyonu (call: fiyat yükselişinden kazanç sağlayan opsiyon) düşünülebilir. Bu işlem, çatışmanın yarattığı genel piyasa riskine karşı güçlü bir koruma işlevi görebilir.

Bu tablo, faizlerin “uzun süre yüksek kalacağı” görüşünü güçlendiriyor; çünkü artan enerji maliyetleri enflasyonu yukarı iter. Şubat ayı TÜFE verisi enflasyonun %3,5 ile yüksek kaldığını gösterirken, yarın açıklanacak Mart TÜFE’nin beklentiden sıcak (tahminlerin üzerinde) gelmesi, Fed’in faiz indirimine ilişkin beklentileri daha ileri tarihe itebilir. Buna, yaz aylarında faiz indirimi olmayacağı yönünde pozisyon alan türev ürünlerle (değerini başka bir varlıktan alan sözleşmeler) yaklaşılabilir; piyasanın Temmuz indirimi fiyatlaması bu ay %70’ten %50’nin altına geriledi.