ABD ile İran’ın, Nikkei’nin bir kaynağa dayandırdığı habere göre, nisan başında varılan ateşkesi 60 gün uzatma konusunda anlaştığı bildirildi. Belirlenen şartlara göre İran, anlaşmadan sonraki 30 gün içinde Hürmüz Boğazı’ndaki mayınları temizleyecek; böylece tüm ülkelerin gemileri, kapanma öncesinde olduğu gibi geçiş yapabilecek ve geçiş ücreti tahsilatı sona erecek. Çerçeve ayrıca, çatışmalara verilen iki aylık arada İran’ın nükleer müzakerelerine yeniden başlanmasını öngörüyor.
İran’a ait varlıklar üzerindeki ABD yaptırımlarında gevşeme bekleniyor; ancak uygulamanın kademeli olması öngörülüyor. Anlaşmanın, İran’ın en üst karar mercii konumundaki Dini Lideri Ayetullah Mücteba Hamaney’in onayını alması bekleniyor. Piyasalarda petrol düşüşünü sürdürdü: ABD ham petrolü West Texas Intermediate (WTI), varil başına 90,00 doların altına inerek üç haftanın en düşük seviyesini gördü; gün içinde kayıp yaklaşık %7 oldu.
Petrol Piyasaları ve Jeopolitik Riskin Yeniden Fiyatlanması
WTI ham petrolün 90 doların altına gerilemesini geçici bir düşüşten ziyade, jeopolitik riskin (yani savaş/çatışma nedeniyle arzın kesintiye uğrama ihtimalinin) piyasada yeniden fiyatlanması olarak görüyoruz. Dünya petrolünün yaklaşık %20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması, önemli bir arz darboğazını (tedarik akışını tıkayan kritik noktayı) ortadan kaldırıyor. Bu nedenle petrol fiyatlarının bir süre baskı altında kalması olası.
İran petrolünün yeniden piyasaya dönme ihtimali arz tarafındaki en belirleyici unsur. Geçmişte İran, yaptırımlar gevşetildiğinde üretimi (günlük çıkarım miktarını) birkaç ay içinde günde 1 milyon varilin üzerinde artırabildi; buna 2015’teki nükleer anlaşma sonrası dönem örnek verilebilir. Bu ek arz, önümüzdeki çeyrekte ham petrol fiyatlarında güçlü yükselişlerin önüne “tavan” koyabilir.
Türev Stratejisi ve Hisse Piyasası Görünümü
Türev stratejisi açısından bu tablo, ima edilen oynaklıkta (opsiyon fiyatlarına yansıyan, piyasada beklenen dalgalanma düzeyinde) sert düşüşe işaret ediyor. Çatışma nedeniyle yükselen CBOE Ham Petrol Oynaklık Endeksi (OVX) muhtemelen 30’un altına indi ve daha da gerilemesini bekliyoruz. Bu çerçevede, ham petrol vadeli işlemleri ve petrolle bağlantılı borsa yatırım fonları (ETF: bir endeks ya da sektör sepetini takip eden, borsada işlem gören fon) üzerinde alım opsiyonu (call: belirli fiyattan alma hakkı veren opsiyon) satıyoruz; böylece hem fiyat düşüşünden hem de oynaklığın gerilemesinden faydalanmayı hedefliyoruz.
Bu gelişme, genel hisse piyasası için güçlü bir destek niteliğinde; tüketici ve şirketler için maliyetleri düşürerek etkide bulunuyor. Özellikle taşımacılık sektörlerine olumlu bakıyoruz; son veriler, havayollarında yakıt maliyetlerinin faaliyet giderlerinin %30’una kadar çıkabildiğini gösteriyor. Havayolu ve deniz taşımacılığı şirketi hisselerinde alım opsiyonu alıyoruz; çünkü kâr marjlarının (gelirden maliyetler çıktıktan sonra kalan oran) belirgin biçimde artması bekleniyor.
