Öne Çıkan Noktalar
- Dalgalı K/Z (Floating PnL), açık işlemlerinizde henüz gerçekleşmemiş (kâğıt üzerindeki) kâr veya zararı gösterir.
- Özkaynak (Equity), dalgalı K/Z dikkate alındıktan sonra hesabınızın anlık değerini gösterir.
- Marjin seviyesi (Margin Level), özkaynağınızı açık pozisyonları taşımak için kullanılan teminat (kullanılan marjin) ile kıyaslar.
- Bu verilerin tamamını VT Markets uygulamasında anlık olarak izleyebilirsiniz.
- Marjin seviyesi çok düşerse, marjin çağrısı riski artar veya stop-out ile pozisyonlar otomatik kapatılabilir.
- Riski; pozisyon büyüklüğü, kaldıraç ve serbest marjini yöneterek azaltabilirsiniz.
Bir işlem, piyasadaki ani hareketle onu taşıyan fonlar azalıncaya kadar yönetilebilir görünebilir. Dalgalı K/Z, özkaynak ve marjin seviyesini nereden göreceğinizi bilmek; pozisyonlarınız marjin çağrısına veya stop-out seviyesine yaklaşmadan önce artan riski fark etmenizi sağlar.
Bu rehber; her bir kalemin ne anlama geldiğini, nasıl bağlantılı olduklarını ve VT Markets uygulamasında nerede göründüklerini anlatır.
Dalgalı K/Z (Floating PnL) Nedir?
Dalgalı K/Z, henüz kapatılmamış açık pozisyonlarda oluşan, gerçekleşmemiş (kâğıt üzerindeki) kâr veya zarardır.
Fiyatlar hareket ettikçe sürekli değişir.
- Piyasa lehinize giderse dalgalı K/Z artar.
- Piyasa aleyhinize giderse dalgalı K/Z azalır.
Not: Komisyon (aracı kurum ücreti), swap/gecelik taşıma maliyeti ve diğer işlem masrafları ayrı gösterilebilir veya hesap değerlerine yansıtılabilir. Detay için hesap geçmişinizi ve ürün/kontrat özelliklerini kontrol edin.
VT Markets Uygulamasında Dalgalı K/Z Nasıl Kontrol Edilir?
- VT Markets uygulamasını açın
- Ana ekranına (Home) gidin
- Üst bölümde Floating PnL alanını bulun
Gösterilen tutar artı veya eksi olabilir ve açık pozisyonlarınızın fiyatı değiştikçe genelde değişir.
Değerler, uygulama bağlıyken ve güncel fiyat akışı varken güncellenir. Piyasa kapalıyken, bağlantı kesintilerinde veya fiyatların çok hızlı değiştiği dönemlerde ekrandaki değer kesintisiz güncellenmeyebilir.
Özkaynak (Equity) Nedir?
Özkaynak, işlem hesabınızın anlık değeridir. Hesap bakiyesi ile açık pozisyonlardan gelen gerçekleşmemiş kâr/zararın toplamı olarak hesaplanır; yani hesabın o andaki finansal durumunu gösterir.
Formül: Özkaynak = Bakiye + Dalgalı K/Z
Örneğin bir hesapta:
- Bakiye: 1.000 $
- Dalgalı zarar: −100 $
Özkaynak: 1.000 $ − 100 $ = 900 $
Dalgalı zarar −300 $’a çıkarsa, hiçbir pozisyon kapanmasa bile özkaynak 700 $’a düşer.
Not: Hesapta kredi/bonus (platformun verdiği işlem kredisi) varsa hesaplama farklı olabilir.
VT Markets Uygulamasında Özkaynak Nasıl Kontrol Edilir?
- VT Markets uygulamasını açın
- Ana ekranına (Home) gidin
- Üst bölümde Equity alanını bulun
Marjin Seviyesi (Margin Level) Nedir?
Marjin seviyesi, açık işlemlere göre hesabınızın ne kadar “güvenlik payı” kaldığını gösterir. Yüzde olarak verilir; kâr/zarar ve kullanılan marjin değiştikçe hareket eder.
Formül: Marjin Seviyesi = Özkaynak ÷ Kullanılan Marjin × 100%
Örneğin:
- Özkaynak: 1.000 $
- Kullanılan marjin: 200 $ (açık pozisyonları taşımak için bloke edilen teminat)
Marjin seviyesi:
1.000 $ ÷ 200 $ × 100% = 500%
Yüzdenin yüksek olması, kullanılan teminata göre daha fazla özkaynak bulunduğunu gösterir. Yüzdenin düşmesi, açık pozisyonları taşımak için daha az tampon kaldığı anlamına gelir.
Açık pozisyon yoksa kullanılan marjin sıfır olur. Bu durumda hesap yapılamadığı için uygulama marjin seviyesi yerine tire gösterebilir.
VT Markets Uygulamasında Marjin Seviyesi Nasıl Kontrol Edilir?
- VT Markets uygulamasını açın
- Ana ekranına (Home) gidin
- Üst bölümde Margin Level alanını bulun
Bu Veriler Birlikte Nasıl Okunur?
Bu üç gösterge birbiriyle bağlantılıdır ve hesabın anlık durumunu birlikte anlatır.
- Piyasa hareketi, açık pozisyonların dalgalı K/Z’sini değiştirir.
- Dalgalı K/Z değişince özkaynak da değişir.
- Özkaynak, kullanılan marjinle karşılaştırılır ve marjin seviyesi hesaplanır.
Örneğin açık bir pozisyonunuz daha fazla zarara giderse:
- Dalgalı K/Z daha negatife döner.
- Özkaynak düşer.
- Kullanılan marjin değişmezse marjin seviyesi de düşer.
Marjin seviyesi, kullanılan marjin değişince de oynar. Örneğin yeni pozisyon açınca/kapatınca veya ürünün teminat gereksinimi değişince.
Marjin Seviyesi Pozisyonları Nasıl Etkiler?
Marjin seviyesi, hesabın genel riskini gösterir. Özkaynak ve kullanılan marjine göre yüzde olarak hesaplanır.
- Yüksek marjin seviyesi = daha fazla tampon, daha düşük risk
- Düşük marjin seviyesi = daha az tampon, daha yüksek risk
Aşağıdaki görsel, marjin seviyesinin VT Markets uygulamasında risk sınıflamasıyla birlikte nasıl gösterildiğini anlatır.
Marjin Seviyesi Risk Bölgeleri
Düşük Risk (150% üzeri)
Hesap, açık pozisyonları normal koşullarda taşıyacak yeterli teminata sahiptir.
Orta Risk (50% – 150%)
Kullanılabilir teminat (serbest marjin) kademeli azalır. Pozisyonların yakından izlenmesi gerekir.
Yüksek Risk (20% – 50%)
Hesap teminat baskısına yaklaşır. Riskin (açık pozisyon büyüklüğünün) azaltılması gerekebilir.
Stop-Out (20% altı)
Daha fazla kaybı sınırlamak için pozisyonlar otomatik kapatılabilir; genelde en çok zarar yazan işlemlerden başlanır.
Marjin Seviyesi Neden Düşer?
Marjin seviyesi; özkaynak düştüğünde veya kullanılan marjin arttığında geriler.
Yaygın nedenler:
- Açık pozisyonların zarara gitmesi ve özkaynağı düşürmesi
- Yüksek kaldıraç (küçük fiyat hareketinin daha büyük kâr/zarar yaratması) nedeniyle fiyat hareketlerine hassasiyetin artması
- Daha büyük pozisyon büyüklüğü (lot) nedeniyle daha fazla teminat gerekmesi
- Birden fazla işlemin toplam kullanılan marjini artırması
- Daha geniş spread (alış-satış farkı), swap/gecelik maliyet, komisyon ve diğer masraflar
- Kaldıraç oranı veya ürün bazlı teminat gereksinimlerinin değişmesi
- Para çekme veya transferler nedeniyle özkaynağın azalması
Bu koşullar sürerse hesap, marjin baskısına ve stop-out riskine yaklaşır.
Marjin Çağrısı (Margin Call) Nedir?
Marjin çağrısı, marjin seviyesi uyarı bölgesine düştüğünde oluşur. Bu, özkaynağın mevcut pozisyonları taşımak için yetersiz kalmaya başladığını gösterir.
Riskin fazla arttığına dair erken uyarıdır; pozisyon riskini azaltmak gerekebilir.
Marjin Seviyesi Düşerse Ne Yapılmalı?
Marjin seviyesi gerilerse, hızlı hareket etmek riski kontrol etmeye yardım eder.
- VT Markets uygulamasında tüm açık pozisyonları gözden geçirin
- Pozisyon büyüklüğünü azaltın veya önce zarar yazan işlemleri kapatın
- Ek teminat gerekiyorsa hesaba para ekleyin
- Marjin seviyesi toparlanana kadar yeni işlem açmaya ara verin
Teminat baskısını görmezden gelmek, oynaklığın yüksek olduğu dönemlerde hesabın hızla zayıflamasına yol açabilir.
Marjin Çağrısından Nasıl Kaçınılır?
1. İşlem Öncesi Marjin Seviyesini Kontrol Edin
İşlem açmadan önce hesap özetine bakın ve yeterli güvenlik payı olduğundan emin olun.
2. Pozisyon Büyüklüğünü Kontrol Edin
Daha küçük lot ile daha az teminat kullanın ve işlem başına riski sınırlayın.
3. Her İşlemde Zarar Kes (Stop Loss) Kullanın
Fiyat aleyhinize giderse zararı sınırlamak için önceden çıkış seviyesi belirleyin. Zarar kes (stop loss), belirlediğiniz fiyata gelince pozisyonu kapatmayı hedefleyen emir türüdür.
4. Açık Pozisyonları Sık İzleyin
Toplam riski görmek için tüm açık işlemleri birlikte takip edin; sadece tek tek pozisyonlara bakmayın.
5. Serbest Marjin Tamponu Bırakın
Piyasa dalgalanmalarını karşılamak için kullanılmayan teminatı (serbest marjin) mümkün olduğunca yüksek tutun.
6. Aynı Yöne Bağlı (Korelasyonlu) Riskten Kaçının
Özellikle yüksek oynaklıkta, aynı yönde hareket etme eğilimi olan (korelasyonlu) ürünlerde çok sayıda pozisyon açmayın.
Stop-Out Nedir?
Stop-out, marjin seviyesi hesabınız için geçerli eşiğe düştüğünde devreye girer. Bu aşamada işlem sistemi bir veya daha fazla pozisyonu otomatik olarak kapatabilir.
Pozisyonlar, piyasada mevcut fiyattan kapatılır. Bu fiyat, özellikle fiyat boşluğu (gap), düşük likidite (piyasada yeterli alıcı-satıcı olmaması) veya yüksek oynaklık dönemlerinde, kâr al (TP) / zarar kes (SL) seviyelerinizden farklı olabilir.
Sık Sorulan Sorular
VT Markets uygulamasında Dalgalı K/Z, Özkaynak ve Marjin Seviyesini nerede görebilirim?
Üçünü de Home sekmesinde görebilirsiniz. Açık pozisyonlarınız piyasa ile hareket ettikçe bu değerler anlık güncellenir.
İşlemlerimi kapatmasam bile Özkaynak neden değişiyor?
Özkaynak, açık pozisyonların güncel değerini de içerir. Piyasa fiyatları değiştikçe gerçekleşmemiş kâr/zarar güncellenir ve bu değişim özkaynağa yansır.
Özkaynak ile Marjin Seviyesi arasındaki fark nedir?
Özkaynak, açık işlemler dahil hesabın anlık değeridir. Marjin seviyesi ise bu özkaynağın, açık pozisyonları taşımak için kullanılan teminata göre ne kadar yeterli olduğunu yüzde olarak gösterir.
Marjin seviyesi düşerse ne olur?
Marjin seviyesi düştüğünde, hesabın açık işlemleri taşımak için daha az güvenlik payı kalır. Çok düşerse marjin çağrısı koşulları oluşabilir veya stop-out seviyesine gelinerek pozisyonlar otomatik kapatılabilir.
Dalgalı K/Z marjin seviyesini etkiler mi?
Evet. Dalgalı K/Z zarara dönerse özkaynak azalır ve marjin seviyesi düşer. Dalgalı K/Z iyileşirse, hem özkaynak hem marjin seviyesi olumlu etkilenir.
Hemen işlem yapmaya başlayın — gerçek VT Markets hesabınızı oluşturmak için buraya tıklayın.
