Başkanlık Seçim Döngüsü ve Borsa: Detaylı Açıklama

Başkanlık seçim döngüsü borsa teorisine göre ABD hisse senetleri, her başkanlık dönemine bağlı dört yıllık bir düzen izleme eğilimindedir. Tarihsel olarak ikinci yıl (ara seçim yılı) en zayıf, üçüncü yıl (seçim öncesi yıl) ise çoğu zaman en güçlü dönem olmuştur. Bu düzen, geçmiş verilerde görülen bir eğilimdir; güvenilir bir tahmin yöntemi değildir.

Bu döngüyü kesin bir takvim gibi değil, mevsimsel bir gelgit gibi düşünün. Gelgit gerçektir; ancak fırtına, akıntı ve rüzgâr gibi etkenler herhangi bir günde etkisini kolayca bastırabilir. Amaç bilgi vermektir, yatırım tavsiyesi vermek değildir.

Öne çıkan noktalar

• Teori: ABD hisseleri, başkanlık dönemine bağlı dört yıllık bir ritimde hareket etme eğilimindedir. Bu fikir, Stock Trader’s Almanac’ın kurucusu Yale Hirsch tarafından yaygınlaştırılmıştır.
• 2001-2024 dönemi: S&P 500’ün (ABD’deki 500 büyük şirketten oluşan gösterge endeks) yıllık takvim bazlı fiyat getirileri ortalama olarak 1. yılda %14,9 yükseldi; 2. yılda %1,9 düştü; 3. yılda %13,7 yükseldi; 4. yılda %5,5 yükseldi.
• Ara seçim sonrası dönüş: Hartford Funds’un Morningstar verilerine dayanarak aktardığına göre S&P 500, 1950’den bu yana ara seçimleri izleyen yılda ortalama %15,17 getiri sağladı; diğer yıllarda ortalama %7,30.
• Şu an neredeyiz: 2026 ara seçimleri mevcut dönemin 2. yılını tamamladı; 2027 seçim öncesi yıl.
• Uyarı: 2008 finansal krizi ve 2022 enflasyon şoku gibi büyük istisnalar var. Takvimden çok ekonomik koşullar belirleyici olur.
• Not: Geçmişte görülen hiçbir düzen gelecekte getiri garantisi vermez.

Borsada başkanlık seçim döngüsü nedir?

Başkanlık seçim döngüsü, ABD’de hisse senedi getirilerini başkanlık döneminin dört yılıyla ilişkilendiren bir piyasa teorisidir. Her dönem şu şekilde bölünür:

• 1. Yıl: Seçim sonrası yıl; yeni seçilen ya da yeniden seçilen başkan göreve başlar
• 2. Yıl: Ara seçim yılı; Kongre, dönem ortasında seçilir
• 3. Yıl: Seçim öncesi yıl; bir sonraki başkanlık yarışının hatları belirginleşir
• 4. Yıl: Seçim yılı; kasımdaki oy verme ile biter

Bu fikir, 1967’de Stock Trader’s Almanac’ı kuran Yale Hirsch sayesinde geniş kitlelerin dikkatini çekti. Hirsch, ABD hisselerinin başkanlık döneminin ilk yarısına kıyasla ikinci yarısında daha iyi performans gösterme eğiliminde olduğunu fark etti.

Teori genellikle S&P 500 üzerinden test edilir. S&P 500, ABD’deki 500 büyük şirketin performansını ölçen “gösterge endeks”tir (piyasayı temsil eden karşılaştırma ölçütü). ABD piyasaları küresel risk algısını çoğu zaman yönlendirdiği için Avrupa ve Asya’daki yatırımcılar da bu döngüyü izler.

Teorinin kısa geçmişi

Başkanlık seçim döngüsü, yatırım dünyasındaki en eski takvim düzenlerinden biridir. Yale Hirsch, 1967’de Stock Trader’s Almanac’ı piyasadaki mevsimsel ve siyasi düzenleri derleyen yıllık bir rehber olarak yayımladı. En bilinen tespitlerinden biri, başkanlık döneminin ikinci yarısının tarihsel olarak ilk yarıya göre çok daha yüksek getiri sağlamasıydı.

Zamanla veri birikince bu fikir daha fazla ilgi gördü. Banka analistleri, fon yöneticileri ve araştırma şirketleri getirileri dönem yılını baz alarak izlemeye başladı; çoğu çalışma 1950’lere ve daha öncesine kadar gider. Ara seçim yılında zayıflık ve onu izleyen seçim öncesi yılda güçlenme, birçok çalışmada görülür; ancak kullanılan dönem ve yöntem değiştikçe sayılar farklılaşır.

Bugün döngü, her ara seçim ve başkanlık seçimi döneminde sıkça anılır; özellikle ara seçimlerden sonraki aylarda “tarihsel olarak güçlü” dönemin başladığı vurgulanır.

Döngü yıl yıl: genelde ne olur?

Dönemin her yılının kendine özgü bir siyasi havası vardır. Aşağıdaki örnekler bu temaların piyasaya nasıl yansıdığını gösterir.

1. Yıl: seçim sonrası yıl

Yeni yönetim gündemini ortaya koyar. Piyasalar kabine atamalarını, ilk başkanlık kararlarını ve ilk yasa girişimlerini fiyatlamaya çalışır. Getiriler çok değişken olabilir. 2001’de dot-com balonunun patlaması (internet şirketlerinde şişen fiyatların sert düşmesi) ve resesyon (ekonomik daralma) nedeniyle %13,0 düşüş görüldü. 2013’te %29,6 yükseliş; 2021’de %26,9 artış, ekonomik toparlanmanın hızlandığı dönemlere örnektir.

2. Yıl: ara seçim yılı

Kongre’nin kontrolüne ilişkin belirsizlik piyasa havasını (yatırımcı iştahını) zayıflatabilir; ayrıca başkanın partisi tarihsel olarak sandalye kaybetme eğilimindedir. Ara seçim yılları döngünün en kötü sonuçlarını içerebilir: 2002’de %23,4 düşüş ve 2022’de %19,4 düşüş gibi. Buna karşılık 2006, 2010 ve 2014’te çift haneli yükselişler görüldü; bu da asıl belirleyicinin ekonomik zemin olduğunu hatırlatır.

3. Yıl: seçim öncesi yıl

Bir sonraki başkanlık yarışı yaklaşırken odak büyüme ve istihdam olur. Bu yıl çoğu zaman döngünün en güçlü getirilerini üretmiştir: 2003’te %26,4 artış, 2019’da %28,9 artış ve 2023’te %24,2 artış gibi. 2011 ve 2015 gibi yatay (neredeyse değişmeyen) yıllar da görülmüştür.

4. Yıl: seçim yılı

Seçim yılları kampanya belirsizliğini ve büyüme için son hamleleri bir arada taşır. Genelde pozitif kapanış görülse de 2008, finansal krizin (bankacılık ve kredi sistemindeki şok) seçim etkisini tamamen bastırabileceğini gösterdi: S&P 500 %38,5 düştü.

Hisseler neden dört yıllık bir döngü izleyebilir?

Birçok açıklama önerilmiştir. Hiçbiri döngünün kesin olarak var olduğunu kanıtlamaz; ancak birlikte bakıldığında yatırımcıların neden bu konuyu ciddiye aldığını açıklar.

Politika zamanlaması görüşü

Yeni yönetimler, harcama kısıntıları, vergi artışları veya daha sıkı düzenlemeler gibi zor ve popüler olmayan adımları çoğu zaman dönemin başında atar. Böylece bir sonraki seçim gelmeden siyasi bedelin etkisinin azalacağı düşünülür.

Seçim öncesi destek (teşvik) görüşü

Seçim yaklaşırken hükümetlerin büyümeyi ve istihdamı desteklemek için güçlü motivasyonu vardır. Vergi düzenlemeleri, kamu harcamaları ve piyasa dostu açıklamalar 3. ve 4. yılda güveni artırabilir.

Ara seçim belirsizliği görüşü

Ara seçim yılları Kongre kontrolüne dair belirsizlik getirir. Piyasalar sonuç netleşene kadar bekle-gör moduna geçebilir; güç dengesi netleşince de yükseliş görülebilir. Kongre’nin iki parti arasında bölündüğü “bölünmüş yönetim” (başkanın partisi ile Kongre çoğunluğunun farklı olması) büyük politika değişiklikleri riskini azaltabilir.

Davranışsal (psikoloji) görüşü

Bazı analistlere göre yatırımcı psikolojisi de etkili olur. Yeterince kişi seçim öncesi yılda güçlü performans beklerse, aldığı pozisyonlar (alım-satım tercihi) bu beklentiyi kısmen gerçeğe dönüştürebilir.

Başkanlık seçim döngüsü: borsa getirileri (veriler)

Başkanlık seçim döngüsüne göre borsa getirileri, dönem yıl yıl ayrıldığında daha net görünür. Aşağıdaki tablo, 2001-2024 arasında S&P 500’ün takvim yılı bazlı fiyat getirilerini kullanır.

Öne çıkanlar

• Ara seçim yılları ortalamada en zayıftı; altı yılın üçü negatife geçti.
• Seçim öncesi yıllar çoğunlukla güçlüydü; üç yılda %24’ün üzerinde yükseliş görüldü, ancak 2011 ve 2015 yatay kaldı.
• Seçim yılları altı dönemin beşinde pozitifti; ana istisna 2008’di.
• Ortalama, büyük oynamaları gizler. 4. yılda getiri %38,5 düşüş ile %23,3 artış arasında değişti.

Daha uzun dönemlere bakıldığında da benzer bir şekil bulunur. Hartford Funds, 1950 sonrası Morningstar verilerine atıfla 3. yılı, tarihsel olarak dört yıllık döngünün en güçlü yılı olarak tanımlar.

Başkanlık seçim döngüsü borsa grafiği

Aşağıdaki başkanlık seçim döngüsü grafiği, 2001-2024 arasında S&P 500’ün her yıl için ortalama takvim yılı fiyat getirisini gösterir.

Başkanlık döneminin yılına göre S&P 500 ortalama getirilerini gösteren döngü grafiği (2001-2024)

Bu şekil genellikle dönemin ortasında bir düşüş, ardından toparlanma olarak anlatılır. Onlarca yıla yayılan grafiklerde ara seçim yılı çoğu zaman dip nokta olur; ara seçimden seçim öncesi yıla geçerken getirilerin toparlandığı görülür.

Grafikteki ortalamalar uç değerleri yumuşatır. 2008 gibi tek bir kriz yılı ortalamayı sert biçimde aşağı çekebilir; güçlü bir toparlanma yılı da yukarı itebilir.

Ara seçim sonrası dönüş: döngünün en çok izlenen kısmı

Ara seçimden sonraki yılın sonuna kadar olan dönem özel ilgi çeker.

• Hartford Funds’un Morningstar verilerine dayanarak aktardığına göre S&P 500, 1950’den bu yana ara seçimleri izleyen yılda ortalama %15,17 getiri sağladı; diğer yıllarda ortalama %7,30.
• Benzinga’nın TradingView verilerine dayanarak aktardığına göre S&P 500, 1950’den bu yana 19 ara seçim yılının tamamında ekim ayı kapanışını izleyen 12 ayda yükseldi; ortalama kazanç %16,6.

Ara seçim sonrası dönüş neden görülebilir?

1. Kongre kontrolüne dair belirsizlik ortadan kalkar.
2. Ara seçimlerin sık sonucu olan bölünmüş yönetim, büyük politika sürprizlerini sınırlayabilir.
3. Siyasi odak bir sonraki başkanlık seçimine kayar; büyüme ve istihdam öncelik kazanır.

Bu seride ara seçim sonrası en zayıf yıl bile yaklaşık %3 artıştı (Ekim 2014 – Ekim 2015). Tarihsel olarak tutarlı görünen bir düzen bile düşük getiri üretebilir.

Döngünün şu an neresindeyiz?

Mevcut başkanlık dönemi Ocak 2025’te başladı. Buna göre:

2026 ara seçimlerinin ertesi günü S&P 500 %1,59 yükselerek 7.689’a çıktı; Dow ise %3,03 artışla 53.356’ya yükseldi. The Motley Fool’a göre bu, 44 yılın en iyi ara seçim sonrası gün performansıydı. Petrol fiyatlarındaki düşüş, ABD Hazine tahvili getirilerinin gerilemesi (devlet tahvil faizinin düşmesi) ve seçim belirsizliğinin bitmesi etkili oldu.

2027’de düzeni bozabilecek etkenler

• Faizler: ABD Merkez Bankası (Fed), Eylül 2026’da faizi artırdı ve Ekim sonlarında sabit tuttu. Ek sıkılaşma, değerlemeleri (hisse fiyatının kâra göre pahalı/ucuz görünmesini) baskılayabilir.
• Enflasyon ve petrol: İran’ı içeren çatışma, enerji fiyatlarını oynak (hızlı ve sert değişen) tutuyor.
• Değerlemeler: Üç yıllık güçlü yükseliş sonrası başlangıç değerlemeleri daha yüksek; bu da ilerideki getirileri sınırlayabilir.
• Kârlar: Şirket kârlılığı, özellikle yapay zekâ yatırımları çevresinde, takvimden daha belirleyici olacaktır.

Başkanlık seçim döngüsünün sınırları

Döngü popüler olsa da, göz ardı edilmemesi gereken ciddi zayıflıkları vardır.

Küçük örneklem

Modern piyasa kayıtlarında yalnızca birkaç düzine başkanlık dönemi vardır. Bu kadar az veri noktasıyla çıkarılan düzenler, sıra dışı birkaç yıl nedeniyle kolayca çarpılabilir.

Büyük olaylar takvimi ezer

Dot-com çöküşü, 2008 finansal krizi, 2020 pandemisi ve 2022 enflasyon şoku, döngü konumundan çok daha güçlü etki yarattı. 2008 seçim yılı olmasına rağmen %38,5 düşüş yaşandı.

Korelasyon nedensellik değildir

Getiriler döngüyle uyum gösterse bile bu, düzenin nedeninin siyaset olduğunu kanıtlamaz. Ekonomi döngüleri, faiz döngüleri ve küresel olaylar sadece aynı döneme denk gelmiş olabilir.

Piyasalar öğrenir

Bir düzen yaygın biçimde bilinir hale geldiğinde yatırımcılar önceden pozisyon alarak bundan kazanç sağlamaya çalışır; bu da düzeni zayıflatabilir veya zamanlamasını değiştirebilir.

Tek tek hisseler ve sektörler hakkında bir şey söylemez

Döngü, geniş endeks ortalamalarını anlatır. Tek tek sektörler ve şirketler; politika, kârlılık ve rekabete göre çok farklı hareket edebilir.

Başkanlık döngüsü ve diğer piyasa döngüleri

Başkanlık seçim döngüsü, analistlerin izlediği döngülerden sadece biridir. Gerçekte döngüler üst üste biner; genellikle daha büyük olanlar belirleyici olur.

Birbirleriyle nasıl etkileşir?

• Döngüler aynı yönde olduğunda: Faizlerin düştüğü ve şirket kârlarının arttığı bir döneme denk gelen seçim öncesi yıl, tarihsel olarak destekleyici bir karışım olmuştur.
• Döngüler çatıştığında: Resesyon sırasında veya agresif faiz artırımı döneminde gelen seçim öncesi yılda, başkanlık düzeni kolayca bastırılabilir.
• En önemlisi hangisi: Ekonomik döngü ve faiz döngüsü, getiriler üzerinde genellikle en büyük etkiye sahiptir. Başkanlık döngüsü ikincil bir katman olarak görülmelidir.

Bu nedenle 2027 görünümü, sadece seçim öncesi yıl olmasına değil, Fed’in bir sonraki adımlarına ve şirket kârlarına daha çok bağlıdır.

Döngü ABD dışındaki piyasalar için de geçerli mi?

Başkanlık seçim döngüsü ABD’ye özgü bir teoridir, ancak etkisi diğer piyasalara taşabilir.

• Küresel birlikte hareket: Avrupa ve Asya’daki büyük borsalar çoğu zaman Wall Street ile aynı yönde hareket eder. Bu yüzden ABD’de güçlü ya da zayıf bir yıl, onları da destekleyebilir veya baskılayabilir.
• Dolar etkisi: Seçimlerin etkilediği dolar hareketleri, gelişen ülke hisselerini ve dünya genelinde ihracatçı şirketlerin kârlarını etkileyebilir. ABD doları (USD), uluslararası ticarette en çok kullanılan para birimidir.
• Yerel siyaset: Her ülkenin kendi seçim takvimi ve ekonomik döngüsü vardır; yerel piyasalarda ABD döngüsünden daha belirleyici olabilir.

Küresel yatırımcılar için bu döngü, tek başına bir işaret değil; yerel koşullar ve ABD’nin gayrisafi yurt içi hasılası (GSYH: bir ülkede üretilen toplam mal ve hizmetin parasal değeri) ile enflasyon gibi küresel verilerle birlikte değerlendirilecek arka plan bilgisidir.

Yatırımcılar döngüyü pratikte nasıl kullanır?

Bazı yatırımcılar döngüyü, alım-satım sinyali (tek başına işlem kararı) olarak değil, genel çerçeve olarak kullanır. Yaygın yaklaşımlar:

• Beklenti yönetimi: Ara seçim yıllarında ve seçim günleri çevresinde oynaklığın artmasına hazırlıklı olmak.
• Ara seçim sonrası dönemi izlemek: Ara seçim sonucu netleştikten sonra piyasanın nasıl davrandığına bakmak.
• Diğer sinyallerle birleştirmek: Döngüyü tek başına değil; kâr eğilimleri, faizler ve teknik analizle (grafik ve fiyat verisiyle yapılan analiz) birlikte kullanmak.
• Önemli tarihlere göre planlamak: Seçim günleri, Fed toplantıları ve TÜFE (CPI: Tüketici Fiyat Endeksi; tüketicinin ödediği fiyatlardaki değişimi ölçer) gibi büyük veri açıklamaları kısa vadeli hareketlere yol açabilir.

Endeks pozisyonu, ETF’ler (Borsa Yatırım Fonu: endeksi takip eden, borsada işlem gören fon) veya endeks CFD’leri (Fark Sözleşmesi: dayanak varlığı almadan fiyat hareketi üzerine işlem yapmayı sağlayan sözleşme) gibi araçlarla alınabilir; her birinin maliyet ve risk yapısı farklıdır.

Dikkat edilmesi gereken önlemler

• Ortalama, tahmin değildir. Tek bir yıl, ortalamanın çok üstünde veya altında kalabilir.
• Seçim dönemlerinde oynaklık artabilir. Sonuç günleri ve ara seçim dönemlerinde sert hareketler ve “gece boşluğu” (piyasa kapalıyken oluşan ani fiyat atlaması) görülebilir.
• Kaldıraç hem kârı hem zararı büyütür. Pozisyon büyüklüğü ve zarar kes / kâr al planı (stop loss: zararı sınırlamak için otomatik satış emri; take profit: hedef fiyatta kârı kilitlemek için otomatik emir) risk yönetimi için önemlidir.
• Koruma özellikleri önemlidir. Negatif bakiye koruması (hesabın eksiye düşmesini engellemeyi amaçlayan koruma) büyük olaylar öncesinde mutlaka anlaşılmalıdır.
• Diversifikasyon (dağıtım) geçerlidir. Tek bir takvim düzenine dayanmak riski artırır.

CFD (Fark Sözleşmesi), yatırımcıların dayanak hisseyi sahiplenmeden endeks fiyatının yukarı ya da aşağı hareketi üzerine işlem yapmasına olanak verir.

VT Markets ile seçim döngüsünü izleyin

Başkanlık seçim döngüsünün borsada nasıl işlediğini izlemek isterseniz, VT Markets başlangıç için araçlar ve platformlar sunar. Hız, stabil çalışmaya ve gelişmiş grafiklere odaklı MetaTrader 4 (MT4) ve MetaTrader 5 (MT5) gibi platformlarda işlem yaparak, döngünün farklı yıllarında endeks performansını karşılaştırmak kolaylaşır.

İşleme yeni misiniz? Gerçek para yatırmadan önce VT Markets demo hesabında sanal bakiyeyle pratik yapın. Bu yöntem S&P 500 gibi endekslerin seçimlere, veri akışına ve merkez bankası kararlarına nasıl tepki verdiğini görmeye yardımcı olur. Kaldıraç, zararı da büyütür.

Sık sorulan sorular

Başkanlık seçim döngüsü teorisi nedir?

Başkanlık seçim döngüsü teorisi, ABD hisselerinin başkanlık dönemine bağlı dört yıllık bir düzen izlediğini öne sürer. Tarihsel olarak ara seçim yılı en zayıf, seçim öncesi yıl ise en güçlü yıllardan biri olmuştur. Fikir, Stock Trader’s Almanac’tan Yale Hirsch tarafından yaygınlaştırılmıştır.

Başkanlık döngüsünde hisseler için en iyi yıl hangisidir?

Tarihsel olarak 3. yıl, yani seçim öncesi yıl, çoğu zaman en güçlü dönem olmuştur. Hartford Funds, 1950’den bu yana Morningstar verilerine dayanarak 3. yılı döngünün en güçlü yılı olarak tanımlar. 2001-2024 arasında 1. ve 3. yıllar benzer çift haneli ortalama yükselişler gösterirken, ara seçim yılları küçük bir ortalama kayıp verdi.

2027 seçim öncesi yıl mı?

Evet. Mevcut başkanlık dönemi 2025’te başladığı için 2026 ara seçim yılıydı; 2027 ise döngünün 3. yılı olan seçim öncesi yıldır. Bir sonraki başkanlık seçimi 7 Kasım 2028’de. 3. yıldaki tarihsel güç, 2027’de yükselişi garanti etmez.

Başkanlık seçim döngüsü gerçekten işe yarıyor mu?

Bu, bir kural değil, geçmişte gözlenen bir eğilimdir. 2008 finansal krizi ve 2022 enflasyon şoku gibi büyük olaylar bazı yıllarda düzeni tamamen gölgede bırakmıştır. Başkanlık dönemlerinin sayısı sınırlı olduğu için birçok analist bu döngüyü işlem sinyali değil, yardımcı bağlam olarak görür.

Kaynaklar

• Hartford Funds, 2027 borsa için iyi bir yıl olabilir
• KuCoin News (Benzinga), 1950’den bu yana ara seçimlerden sonraki 12 ayda S&P 500 getirileri, 27 Ekim 2026
• The Motley Fool, Borsa Bugün 4 Kasım: Dow %3 yükseldi; 44 yılın en büyük ara seçim sonrası rallisi, 4 Kasım 2026
• Crowdfund Insider, ABD hisseleri üst üste üçüncü yıl çift haneli kazanç kaydetti, Ocak 2026

Hemen işlem yapmaya başlayın — gerçek VT Markets hesabınızı oluşturmak için buraya tıklayın.