ABD Hazine Bakanlığı, doları yaptırım aracı olarak kullanma dozunu artırıyor. Bakan Scott Bessent, 23 Eylül Çarşamba gününden itibaren “Dünyanın her yerindeki tüm İran havayolları kapatılacak” dedi. Yakıt temini, iniş hizmetleri veya biletleme sağlayan şirket ya da ülkelerin ikincil yaptırımlarla karşı karşıya kalabileceği ve dolar sisteminin dışına itilebileceği uyarısında bulundu. Bu önlemler; enerji, deniz taşımacılığı, kıymetli metaller, kripto ve imalat dahil sektörlere yayılan daha geniş ABD tehditleriyle birlikte değerlendiriliyor. ABD; varlık dondurma, ABD’li karşı taraflarla işlemlere limit getirme, yabancı bankaların ABD hesaplarına erişimini kısıtlama ve başkanlık kararnameleri kapsamında Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi’nin (OFAC) Özel Olarak Belirlenmiş Kişiler ve Engellenmiş Kişiler (SDN) Listesi’ne ekleme gibi araçlarla bu politikaları destekliyor. Müttefik iş birliğiyle, yaptırım uygulanan kuruluşlar uluslararası dolar sisteminde sınır ötesi ödeme mesajlaşmasının omurgasını oluşturan SWIFT (Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication) sisteminden de çıkarılabiliyor.
Metin, bu politikaları “de-dolarizasyon” ile ilişkilendirerek; Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin ardından merkez bankalarının altın alımlarının arttığına ve akabinde ABD, AB, Birleşik Krallık ve Kanada’nın koordineli şekilde “seçili” Rus bankalarını SWIFT’ten çıkarmasına işaret ediyor. Ayrıca altının, ABD Hazine tahvillerini geride bırakarak küresel ölçekte en büyük rezerv varlık haline geldiğini; son aylarda Hazine tahvillerine talebin zayıfladığını ve uzun vadeli faizlerin 2007’den beri görülen seviyelere tırmandığını, buna paralel olarak ABD’nin faizleri aşağı çekmeye yönelik müdahalelerinin de sonuçsuz kaldığını belirtiyor.
Doların Silahlaştırılmasında Tırmanış ve Küresel Piyasalara Yansıması
Hazine Bakanı Scott Bessent’in İran havayollarını agresif biçimde kapatmaya yönelik adımının bugün, 23 Eylül 2026 itibarıyla yürürlüğe girmesiyle, doların bir silah olarak kullanılmasında benzeri görülmemiş bir tırmanışa tanıklık ediyoruz. Uyum göstermeyen yabancı kurumların SWIFT ve dolar ağlarından dışlanmasına dönük bu sert yaklaşım, küresel de-dolarizasyon sürecini kaçınılmaz olarak hızlandıracaktır. Uluslararası aktörlerin önümüzdeki haftalarda ABD doları riskini azaltmak için pozisyon değiştirmesiyle döviz ve emtia piyasalarında kısa vadede oynaklığın artmasını bekliyoruz.
Yaptırımlar ve De-Dolarizasyona Yanıt Olarak İşlem Önerileri
Türev piyasası yatırımcılarına, altında sürecek yükselişe güçlü şekilde pozisyon alınmasını öneriyoruz. Merkez bankaları, Washington’un finansal yaptırımlarına karşı korunma amacıyla son yıllarda rekor düzeylerde altın alımı gerçekleştirdi; küresel resmi alımlar yıllık ortalama 1.000 metrik tonun üzerine çıktı. Altın vadeli işlemlerinde uzun vadeli alım opsiyonları (call) almak, metalin “nihai alternatif rezerv varlık” rolünü pekiştirdiği bu dönemde en güçlü önerilerimizden biri olmaya devam ediyor.
Ayrıca, yabancı talebin istikrarlı biçimde kuruduğu ABD Hazine tahvili piyasasında bozulmanın derinleşmesine karşı hazırlıklı olmak gerekiyor. 10 yıllık tahvil faizleri şu anda %4,8 civarındaki kritik zirveleri zorlarken, tahvil fiyatları üzerindeki aşağı yönlü baskının artması bekleniyor. Türev yatırımcıları, uzun vadeli tahvil ETF’lerinde satım opsiyonu (put) almayı veya yükselen faizlerden faydalanmak için tahvil vadeli işlemlerinde kısa (short) pozisyonu değerlendirmeli.
Buna ek olarak, İran’ın ekonomik altyapısına yönelik doğrudan tehditlerin küresel enerji piyasalarını bozma olasılığı yüksek. Tarihsel olarak Orta Doğu’daki gerilim tırmanışları, önceki yaptırım dalgalarında görülen fiyat şoklarına benzer şekilde ham petrol fiyatlarında ani sıçramalara yol açıyor. Bu kaçınılmaz jeopolitik risk priminden yararlanmak için Brent ve WTI ham petrolde yakın vadeli alım opsiyonları (call) taşınmasını öneriyoruz.
Son olarak, ikincil yaptırımların ikili ticareti yerel para birimlerine daha fazla itmesiyle ABD dolar endeksi için dalgalı bir döneme girileceğini öngörüyoruz. Emtia destekli para birimlerine veya İsviçre Frangı gibi güvenli limanlara karşı doların değer kaybına oynayan satım opsiyonları (put), ani dolar zayıflamasına karşı stratejik bir koruma sağlayabilir. Dolar kısa pozisyonlarının korunması, yurtiçinde enflasyon şokuna bağlı portföy risklerini sınırlamaya yardımcı olacaktır.
Hemen işlem yapmaya başlayın — gerçek VT Markets hesabınızı oluşturmak için buraya tıklayın.
