Ocak, 2025 boyunca piyasaları şekillendiren ana temaları sürdürdü. Politika belirsizliği ve siyasi risk, fiyat dalgalanmasını (volatilite: fiyatların hızlı ve sert iniş-çıkış yapması) yeniden artırdı. Ay, “risk alma iştahının” yüksek olduğu bir havayla (risk-on: yatırımcıların daha riskli varlıklara yönelmesi) başladı. ABD’den gelen güçlü veriler ve finansman koşullarının gevşemesi (krediye erişimin kolaylaşması, borçlanma maliyetinin görece düşmesi) küresel hisse senetlerini yukarı taşıdı. Başkan Trump’ın, Grönland gerilimiyle bağlantılı gümrük vergisi (tarife: ithal ürünlere ek vergi) tehdidi, daha geniş bir ticaret savaşına dair kaygıları canlandırdı ve riskli varlıklarda sert geri çekilmeye yol açtı.
Yatırımcılar “güvenli limanlara” (belirsizlikte daha az oynak görülen varlıklar) geçerken dalgalanma arttı. ABD Merkez Bankası (Fed: ABD’nin para politikasını yürüten kurum) Başkanı Jerome Powell ile ilgili Adalet Bakanlığı incelemesi haberleri, kurumsal istikrara dair endişeleri yükseltti.
Piyasalar, tarife söyleminin yumuşaması ve kısa vadede tırmanmanın önlenmesiyle dengelendi. Buna rağmen bu süreç, piyasada temkinli duruşu güçlendirdi.
Ocak, riskli varlıklarda dirençle kapanırken, pozisyonlar “kesin yön” yerine daha çok korunma ve esneklikle şekillendi (pozisyonlama: yatırımcıların aldıkları alım-satım yönü ve büyüklüğü).
Forex
Döviz piyasaları Ocak boyunca değişen risk ortamını yansıttı; ABD doları (USD) küresel işlemlerde merkezde kaldı. Ayın başında hisse rallisi ve artan risk iştahıyla USD sınırlı zayıfladı.
Ticaret geriliminin yeniden gündeme gelmesi ve siyasi başlıkların sertleşmesiyle tablo tersine döndü. ABD ile AB arasındaki yeni tarife tehditleri ve Fed yönetimine ilişkin tartışmalar, döviz piyasasında dalgalanmayı artırdı. Bu gelişmeler, USD’nin hem siyasi risk göstergesi (barometre: risk arttıkça talebi artabilen ölçüt varlık) hem de belirsizlik dönemlerinde savunma amaçlı tercih (defansif varlık: düşüşte görece daha dayanıklı görülen varlık) olduğunu tekrar öne çıkardı.
AUDUSD (Avustralya doları/ABD doları paritesi: iki para biriminin birbirine karşı değeri) ayın öne çıkanlarından oldu. Parite, başta aralık içinde seyretti; daha iyi hisse havası ve istikrarlı emtia fiyatları destek verdi. Ay ortasında belirsizlik pariteyi kısa süre baskıladı, ancak tarife söylemi yumuşayınca ve risk algısı toparlanınca Ocak’ı daha güçlü kapattı.
Şekil 1: 4 saatlik AUDUSD grafiği, ay sonundaki güçlü kapanışı gösteriyor (4 saatlik grafik: her mum/çubuk 4 saatlik fiyat hareketini temsil eder).
Altın ve Gümüş
Kıymetli metaller, 2025 sonundaki ivmesini sürdürdü; altın ve gümüş Ocak’ta yeni rekorlara çıktı. Altın ons başına 4.960 doların üzerine yükseldi (ons: değerli metallerde uluslararası ağırlık birimi, yaklaşık 31,1 gram). Gümüş ise ilk kez ons başına 100 doların üzerine çıktı.
Ana etken siyasi belirsizlikti. Ticaret gerilimi, ABD’de kurumların bağımsızlığına dair kaygılar ve genel jeopolitik riskler, savunma amaçlı varlıklara talebi artırdı. Reel faizlerin gerilemesi de getirisi olmayan varlıkları (faiz/kira ödemeyen varlıklar: altın gibi düzenli nakit akışı üretmez) elde tutmanın “fırsat maliyetini” düşürdü (fırsat maliyeti: alternatif getiriden vazgeçme bedeli). Reel faiz (reel getiri: faizden enflasyonun arındırılmış hali), altın fiyatı için önemli bir göstergedir.
Merkez bankalarının alımları altına destek vermeyi sürdürdü; özellikle gelişen ülkeler, rezervlerini ABD dolarından uzaklaştırıp çeşitlendirmek için alım yaptı (rezerv: merkez bankalarının tuttuğu döviz/altın varlığı). Gümüş, altınla birlikte güvenli liman talebinden yararlanırken, elektrikleşme ve enerji dönüşümü beklentileriyle sanayi kullanımına yönelik iyimserlikten de destek buldu.
Şekil 2: 4 saatlik gümüş grafiği, ons başına 100 doların üzerine çıkışı gösteriyor.
Petrol
Ham petrol, Ocak boyunca yüksek dalgalanma yaşadı. Jeopolitik risk, arz tarafındaki belirsizlik (arz: piyasaya gelen üretim miktarı) ve politika beklentilerindeki değişim, fiyatlarda sert hareketler yarattı.
Ayın başında fiyatlar yükseldi; piyasadaki risk-on hava ve OPEC+’ın arzı kontrollü tutacağı beklentisi etkili oldu (OPEC+: OPEC üyeleri ve bazı üretici ülkelerin üretim koordinasyonu).
Venezuela ile ABD arasındaki gerilim, yaptırımların uygulanmasına ilişkin kaygıları artırdı ve Venezuela ihracatında kesinti riski gündeme geldi (yaptırım: bir ülkeye ekonomik kısıtlama; ihracat kesintisi: piyasaya daha az petrol gelmesi).
İran’daki protestolar, başka bir önemli üretim bölgesinde istikrarsızlık endişesini artırarak arz tarafı kaygılarını güçlendirdi.
OPEC+, arz disiplinine bağlılığını yineledi ve gerekirse üretimi ayarlayabileceği mesajını verdi. Bu, fiyatlardaki aşağı yönlü baskıyı sınırladı (aşağı yönlü baskı: fiyatın düşme eğilimi).
Ocak, arz yönetimi daha sert bir düşüşü engellese de petrolün jeopolitik şoklara ne kadar duyarlı olduğunu tekrar gösterdi (düzeltme: hızlı yükseliş sonrası geri çekilme).
Şekil 3: 1 saatlik petrol grafiği, 2026’ya dalgalı ancak sınırlı pozitif başlangıcı gösteriyor (1 saatlik grafik: her mum/çubuk 1 saatlik hareketi temsil eder).
Endeksler
Küresel hisse endeksleri dalgalı bir ay geçirse de dayanıklılık gösterdi. Ocak başında yeni zirveler görülürken, ticaret gerilimi ay ortasında sert satış getirdi (endeks: bir piyasa/sepetin genel seyrini gösteren ölçüt).
Tarife tehditlerinin geri çekilmesiyle piyasalar toparlandı.
Duyarlılıktaki değişimin ana nedeni, Grönland üzerinden tırmanan ABD-AB gerilimiydi. Yatırımcılar küresel büyüme riskini yeniden değerlendirirken ABD hisselerinde satış görüldü; Avrupa piyasaları daha sert etkilendi.
DAX (Almanya’nın önemli hisse endeksi) zayıf performans gösterdi. Almanya’nın küresel ticarete ve sanayi talebine yüksek bağımlılığı, baskıyı artırdı; diğer Avrupa endeksleri de geriledi.
Başkan Trump’ın tarifelerde hemen tırmanmaya gitmemesiyle risk algısı iyileşti ve hisse piyasaları dengelendi. ABD endeksleri kayıplarının büyük kısmını geri aldı; Avrupa da toparlandı.
Şekil 4: 4 saatlik DAX grafiği, ABD-AB ticaret gerilimi sırasında yükseliş kanalının aşağı kırılmasını ve ardından dengelenmeyi gösteriyor (yükseliş kanalı: fiyatın belirli bir bant içinde yukarı eğilimle hareket etmesi).
Kripto
Bitcoin, Ocak’a artan risk iştahı ve kurumsal ilginin güçleneceği beklentisiyle başladı (kurumsal katılım: fonlar ve büyük şirketlerin piyasaya girişi). ABD’de kripto yasalarında ilerleme umudu fiyatı destekledi.
Bu iyimserlik, düzenleme tarafındaki ivmenin durmasıyla zayıfladı. Clarity Act’teki gecikmeler, dijital varlıklar için ABD’de net bir kural setinin kısa vadede gelmeyeceği görüşünü güçlendirdi (düzenleyici çerçeve: piyasanın hangi kurallarla işleyeceğini belirleyen net mevzuat).
Bu durum, kripto piyasasında kâr realizasyonunu tetikledi (kâr realizasyonu: yükseliş sonrası kazancı kilitlemek için satış). Bitcoin gerilerken, altcoin’ler (Bitcoin dışındaki kripto varlıklar) risk iştahının düşmesiyle daha zayıf kaldı.
Yeniden alevlenen ticaret gerilimi ve geleneksel piyasalardaki oynaklık, yatırımcıları yüksek riskli varlıklardaki pozisyonlarını azaltmaya itti. Bitcoin’in riskli varlıklarla birlikte hareket etme eğilimi (korelasyon: iki varlığın birlikte hareket etme derecesi) tekrar belirginleşti; bu da stres dönemlerinde “güvenli liman” anlatısını zorladı.
Şekil 5: 4 saatlik Bitcoin grafiği, ayın ikinci yarısındaki daha zayıf performansı gösteriyor.
Şubat’a girerken
Ocak’ta görülen zayıflık sonrası USD dalgalı seyrediyor. Büyüme farkları (ABD ile diğer bölgelerin büyüme hızındaki ayrışma) ve faiz beklentileri, dövizde oynaklığı artırabilir; özellikle ABD verileri Avrupa veya Asya’dan farklılaşırsa. Zayıf USD, riskli varlıkları ve emtiaları destekler; USD’nin yeniden güçlenmesi ise küresel finansman koşullarını sıkılaştırabilir (sıkı finansman koşulları: borçlanmanın zorlaşması ve maliyetin artması).
İş gücü piyasası verileri kritik olacak. İşe alım, iş gücüne katılım (çalışan/iş arayanların toplam nüfusa oranı) veya ücret artışında yumuşama, para politikasındaki gevşemenin (faiz indirimi ve benzeri adımlar) büyümeyi bozmadan etkili olduğu beklentisini güçlendirebilir. Ancak piyasanın “sıkı” kaldığına işaret eden veriler gelirse, enflasyon görünümü ve faiz beklentileri yeniden gözden geçirilir.
Altın, reel faizlere ve jeopolitik riske duyarlı kalabilir. İran-ABD ilişkilerinde tırmanma, Ukrayna-Rusya belirsizliğinin sürmesi veya ABD-AB ticaret geriliminin yeniden artması, enflasyon düşmeye devam etse bile yatırımcıyı güvenli limanlara yöneltebilir.
Şubat, yıl başındaki dalgalanmanın kalıcı bir trende dönüşüp dönüşmediğine dair daha net sinyal verebilir. Bilanço sezonunda şirketlerin ileriye dönük beklentileri, manşet kârdan daha belirleyici olabilir (ileri yönlü rehberlik: şirket yönetiminin satış, kâr, maliyet gibi hedef tahminleri). Piyasa, kâr marjlarının (marj: satışlardan elde edilen kâr oranı) korunup korunamayacağını görmek isteyecek.
