Öne Çıkanlar
- Pozisyon büyüklüğü (kaç lot işlem açacağınız), altın yatırımcısının kullanabileceği en güçlü risk kontrol aracıdır.
- XAU/USD’de 1 standart lot genelde 100 ons altın demektir; fiyat USD 1 oynarsa kâr/zarar USD 100 olur.
- Pozisyon büyüklüğüyle altın CFD işlemi, “marjım ne kadar izin veriyor?” diye ileriye doğru değil, “ne kadar kaybetmeyi kabul ediyorum?” diye riskten geriye doğru hesap yapmaktır. (Marj: işlemi açmak için bloke edilen teminat; CFD: dayanak varlığın fiyat farkına göre işlem yapılan sözleşme.)
- Altın tek seansta sıkça %1–%2 hareket eder; oynaklık arttıkça (fiyat dalgalanması) lot büyüklüğü düşmelidir.
- VT Markets, MetaTrader 4 ve MetaTrader 5’te altın CFD işlemlerini destekler; emir vermeden önce sözleşme (kontrat) ayrıntılarını platformda görebilirsiniz.
Birçok yatırımcı altından tek bir nedenle zarar eder: Fikir doğru olsa bile pozisyon büyüklüğü fazla olur.
Altın, “gösterişli sembollü” bir döviz çifti değildir. Temmuz 2026’da ons başına yaklaşık 4.100 dolar seviyesinde, 1 standart lotun yaklaşık USD 410.000 “nominal değeri” (işlemin toplam büyüklüğü; kaldıraçla açıldığı için tamamını ödemeseniz de piyasa hareketi bu tutar üzerinden etkiler) vardır.
Grafikte küçük görünen bir hareket, hesapta büyük hasar yaratabilir. Bu rehber, pozisyon büyüklüğünü en temelden anlatır: formül, rakamlar ve doğrudan uygulayabileceğiniz örnekler.
Pozisyon Büyüklüğüyle Altın CFD İşlemi Tam Olarak Nedir?

Altında doğru pozisyon büyüklüğü belirlemeden önce, neyi “büyüttüğünüzü” bilmeniz gerekir. En çok karıştırılan kavramları, XAU/USD kotasyonunun (fiyat gösterimi) nasıl çalıştığını ve altın sözleşme yapısının neden döviz çiftlerinden farklı yaklaşıma ihtiyaç duyduğunu ele alıyoruz.
Pozisyon Büyüklüğü, Lot Büyüklüğü ve Maruziyet
Bu üç kavram sıkça aynı anlamda kullanılır ve pahalı hatalara yol açar. Lot büyüklüğü, platformun kabul ettiği birimdir: 0.01, 0.10 veya 1.00 gibi.
Pozisyon büyüklüğü, tek bir işlem için seçtiğiniz lot miktarıdır ve riskinize göre belirlenir. Maruziyet (exposure), kontrol ettiğiniz toplam nominal değerdir: lot × kontrat büyüklüğü × fiyat.
0.10 lot altın işlemi küçük görünebilir. Mevcut fiyatlarda yaklaşık USD 41.000’lik altını kontrol eder. Önemli olan sayı budur.
Altın CFD’lerde XAU/USD Kotasyonu Nasıldır?
Altın, ABD doları karşısında XAU/USD sembolüyle işlem görür. Kotasyon, 1 troy ons altının dolar cinsinden fiyatını gösterir. 4.105,60 kotasyonu, 1 onsun USD 4.105,60 olduğu anlamına gelir. (Troy ons: değerli metallerde kullanılan ons ölçüsü.)
Birçok aracı kurum altını iki ondalıkla fiyatlar. Bu durumda en küçük adım 0.01’dir ve genelde “puan” olarak anılır. Bazı platformlar üç ondalık kullanır; bu yüzden pozisyon büyüklüğü belirlemeden önce sözleşme özelliklerinde kaç hane olduğunu kontrol edin.
Kontrat Büyüklüğü: Altın Neden Forex’ten Farklı?
XAU/USD’de 1 standart lot, çoğu CFD platformunda (MetaTrader 4 ve MetaTrader 5 dahil) 100 troy onsa eşittir.
Altında yaklaşımın farklı olmasının nedenleri:
- Hareket başına değer doğrudan dolardır. GBP/JPY gibi paritelerdeki gibi kur çevrimi gerekmez.
- Gün içi hareket aralığı daha geniştir. ATR (Average True Range: Ortalama Gerçek Aralık, piyasanın ortalama günlük/saatlik dalgalanmasını ölçen gösterge) çoğu zaman majör paritelerin birkaç katıdır.
- Yüzdesel hareketler daha sert hissedilir. EUR/USD’de %1 gün nadirdir; altında olağandır.
- ABD verileri açıklanırken spread (alış-satış farkı) majör paritelere göre daha hızlı açılabilir.
EUR/USD alışkanlıklarını altına taşıyan yatırımcı pozisyon büyüklüğü hesaplamaz; tahmin eder.
Altın CFD Kontrat Özellikleri ve Hareket Başına Değer
Kavramlar netleşince sıra sayılara gelir. Bu bölüm, standart/mini/mikro lotların kaç onsa denk geldiğini ve fiyat hareketi başına dolar değerini gösterir. Ayrıca, işlem açmadan önce bu bilgileri platformunuzda nereden doğrulayacağınızı anlatır.
Altın CFD’lerde Standart, Mini ve Mikro Lot
MetaTrader 4 ve MetaTrader 5’te en sık görülen üç lot boyutu:
| Lot büyüklüğü | Kontrol edilen ons | 0.01 (1 puan) hareket | USD 1.00 hareket | USD 10.00 hareket |
| 1.00 (standart) | 100 ons | USD 1.00 | USD 100 | USD 1,000 |
| 0.10 (mini) | 10 ons | USD 0.10 | USD 10 | USD 100 |
| 0.01 (mikro) | 1 ons | USD 0.01 | USD 1 | USD 10 |
Mantık sabittir: lot büyüklüğü arttıkça hareketin dolar etkisi aynı oranda artar. Bu da hesabı güvenilir kılar.
Platformda Kontrat Özellikleri Nasıl Okunur?
İlk altın işleminizden önce şunları yapın:
- MT4/MT5’te Market Watch bölümünde XAU/USD’ye sağ tıklayın.
- Specification (Özellikler) seçin.
- Kontrat büyüklüğü, minimum işlem hacmi, hacim adımı, hane sayısı, spread ve swap değerlerini kontrol edin. (Swap: pozisyonu gece taşıma maliyeti/geliri.)
- Stop level’ı not edin: stop emrinin fiyata en yakın konulabileceği minimum mesafe.
Bu kontrol, pozisyon büyüklüğü belirlerken belirsizliği büyük ölçüde azaltır.
İpucu: Özelliklerin ekran görüntüsünü alın ve işlem günlüğünüzün yanında tutun. Kontrat şartları zaman zaman değişebilir; kontrat büyüklüğünü yanlış varsaymak tüm hesabı bozar.
Altın CFD İşleminde Pozisyon Büyüklüğü Nasıl Hesaplanır?
Şimdi pratiğe geçelim: doğru hesabı belirleyen üç girdiyi, formülü ve iki örneği veriyoruz.
Gereken 3 Girdi
Altın işleminde pozisyon büyüklüğü hesabı üç girdiye dayanır:
- Hesap özsermayesi (equity): açık kâr/zarar dahil anlık hesap değeri.
- Risk yüzdesi: genelde işlem başına özsermayenin %0,5–%2’si.
- Stop mesafesi: giriş ile zarar-kes (stop-loss) arasındaki dolar farkı. (Stop-loss: fiyat aleyhe giderse zararı sınırlamak için konulan otomatik kapanış emri.)
Dikkat: kaldıraç, serbest marj (free margin) ve bakiye bu hesabın parçası değildir. (Kaldıraç: daha az teminatla daha büyük pozisyon açmayı sağlayan oran.)
Birçok bireysel yatırımcı burada hata yapar: platformda “marj kaç lot açtırıyor?” diye bakar ve bunu izin gibi görür. Doğru sıra tersidir: önce risk belirlenir, lot büyüklüğü riskten çıkar.
Pozisyon Büyüklüğü Formülü
Formül:
Lot = (Özsermaye × Risk %) ÷ (Stop mesafesi (USD) × 100)
Buradaki 100, kontrat büyüklüğünün 100 ons olmasından gelir.
Örnek: USD 5.000 Hesap
Yatırımcı XAU/USD’de long (alış) pozisyon açıyor. %1 risk. Giriş 4.100,00; stop 4.088,00. Stop mesafesi USD 12.
Risk bütçesi: 5.000 × %1 = USD 50
1 lotta zarar: USD 12 × 100 = USD 1.200
Hesap: 50 ÷ 1.200 = 0,041 lot
Aşağı yuvarlama: 0,04 lot
Stop olursa gerçek risk: 0,04 × 100 × 12 = USD 48
Bu işlem, yaklaşık USD 16.400’lük altın maruziyeti yaratır. Maruziyet büyüktür; risk kontrol altındadır. Kritik fark budur.
Örnek: Küçük Hesapta Mikro Lot
USD 500 hesap, yine %1 risk ve daha geniş USD 15 stop.
Risk bütçesi: USD 5
Hesap: 5 ÷ (15 × 100) = 0,003 lot
İşlem açılabilen minimum büyüklük: 0,01 lot
0,01 lotta risk: 0,01 × 100 × 15 = USD 15, yani özsermayenin %3’ü
Bu sonuç nettir: USD 500 hesapta, %1 kuralıyla altın için minimum lot bile fazla büyük kalabilir. Bu durumda işlemi pas geçmek veya sermayeyi artırmak daha doğru olur.
Aşağı Yuvarlama ve Minimum İşlem Sınırı
Her zaman aşağı yuvarlayın. 0,047’yi 0,05’e çıkarmak, fark ettirmeden riski artırır. Hacim adımını (volume step) dikkate alın; altında çoğu zaman 0,01’dir.
Hesaplanan büyüklük minimumun altındaysa: stopu mantıklı şekilde genişletin, işlemi atlayın veya sermaye ekleyin. Lot büyüklüğüne uydurmak için stopu daraltmayın. Bu, altın işlemlerindeki en yaygın hatadır.
Lot büyüklüğünü “haklı çıkarmak” için konulan stop, stop değildir. Piyasa böyle bir seviyeye uymak zorunda değildir; altında çoğu zaman uymaz.
Marj, Kaldıraç ve Pozisyon Büyüklüğü
Bu bölüm üç noktayı açıklar: Kaldıracın işlemi açmak için gereken teminatı (marj) nasıl etkilediğini, “serbest marja göre lot seçmenin” neden hatalı olduğunu ve işler ters giderse serbest marj, marj seviyesi ve zorunlu kapatma (stop-out) kavramlarının ne anlama geldiğini.
Marj Ne Belirler, Ne Belirlemez?
Marj, açık pozisyona karşılık bloke edilen teminattır. Ücret değildir ve risk ölçüsü değildir.
Marj = (Lot × 100 × Altın fiyatı) ÷ Kaldıraç
Altın USD 4.100 iken 1 standart lotun maruziyeti USD 410.000’dir. Kaldıraç arttıkça gereken marj düşer; maruziyet değişmez.
| Kaldıraç oranı | 1.00 lot marjı | 0.10 lot marjı | 0.01 lot marjı |
| 100:1 | USD 4,100 | USD 410 | USD 41.00 |
| 200:1 | USD 2,050 | USD 205 | USD 20.50 |
| 500:1 | USD 820 | USD 82 | USD 8.20 |
| 1000:1 | USD 410 | USD 41 | USD 4.10 |
Kaldıraç seviyeleri hesap türüne ve ülke düzenlemelerine göre değişir; işlem büyüklüğü belirlemeden önce kendi hesabınızdaki oranı kontrol edin.
“Açabiliyorum” Demek “Açmalıyım” Demek Değil
500:1 kaldıraçta USD 5.000 hesap, 6 standart lot açabilir. Açmamalıdır. Karşılaştırma:
| Marja göre büyüklük | Riske göre büyüklük | |
| İlk soru | En fazla kaç lot açabiliyorum? | Ne kadar kaybı kabul ediyorum? |
| Kullanılan girdiler | Serbest marj, kaldıraç | Özsermaye, risk %, stop mesafesi |
| USD 5.000 hesapta büyüklük | 6.00 lot | 0.04 lot |
| Aleyhe USD 12 hareket zararı | USD 7.200 | USD 48 |
| Sonuç | Normal bir günde stop-out | Kayıp serisini taşıyabilir |
Serbest Marj, Marj Seviyesi ve Zorunlu Kapatma
Serbest marj, özsermaye eksi kullanılan marjdır; dalgalanan zararları taşır:
- Marj seviyesi: (özsermaye ÷ kullanılan marj) × 100; yüzde olarak gösterilir.
- Marj çağrısı (margin call) uyarısı çoğu kez %100 civarında görülür.
- Stop-out seviyesi (zorunlu kapatma), çoğu zaman %50 civarında, pozisyonları otomatik kapatır; genelde en büyük zarardaki pozisyondan başlar.
Doğru pozisyon büyüklüğüyle bu seviyeleri neredeyse hiç görmezsiniz.
Oynaklığa Göre Pozisyon Büyüklüğü Ayarlama
Sabit formül, sabit piyasa varsayar; altın ise çoğu zaman hareketlidir. ATR ile stop mesafesini güncel koşullara göre belirlemek önemlidir.
Şimdi, oynaklık arttıkça pozisyon büyüklüğünün neden küçülmesi gerektiğine ve TÜFE (CPI: tüketici enflasyonu verisi) ile Fed kararları gibi planlı olaylarda neden bilinçli şekilde daha küçük boyut seçildiğine bakalım.
Altının Hareketi: Majör Paritelerle Kıyas
Altın 2026 boyunca çok hareketliydi. Ocak 2026’da USD 5.600’e yakın tarihi zirve gördükten sonra Temmuz sonuna doğru USD 4.000 bölgesine düzeltme yaptı; 52 haftalık bant yaklaşık USD 3.283–USD 5.597 aralığındaydı. (Düzeltme: hızlı yükseliş/iniş sonrası fiyatın ara geri çekilmesi.)
USD 4.100 seviyesinde %1’lik gün USD 41 hareket demektir; %2 gün USD 82. 1 standart lotta bu, seansta USD 4.100–USD 8.200 oynama anlamına gelir.
ATR ile Stop Mesafesi Belirleme
ATR, oynaklığı sayıya çevirir; stop için ölçü sağlar.
- Swing işlemler (günler/haftalar süren) için günlük grafikte 14 periyot ATR; gün içi işlemler için H1 (1 saatlik) grafikte kullanın.
- Stopu, giriş yapısının ötesine 1,5–2 × ATR olacak şekilde koyun.
- Haftalık yeniden hesaplayın; ATR sabit bir değer değildir.
- Elde ettiğiniz stop mesafesini doğrudan pozisyon büyüklüğü formülüne girin.
Oynaklık Artarken Lotu Küçültmek
Aşağıdaki tablo, USD 25.000 hesapta %1 risk ve 1,5 × ATR stop ile oynaklığa göre pozisyon büyüklüğünü gösterir.
| Günlük ATR | Stop mesafesi | Hesaplanan lot | İşlem yapılan lot | Gerçek risk |
| USD 40 | USD 60 | 0.04 | 0.04 | USD 240 |
| USD 60 | USD 90 | 0.027 | 0.02 | USD 180 |
| USD 80 | USD 120 | 0.02 | 0.02 | USD 240 |
| USD 100 | USD 150 | 0.016 | 0.01 | USD 150 |
Risk yaklaşık sabit kalırken lot büyüklüğü ciddi biçimde düşer. Lotu sabit tutmak, yatırımcı fark etmeden riski katlayabilir.
Planlı Veri ve Kararlarda Büyüklük
ABD TÜFE (CPI), tarım dışı istihdam (non-farm payrolls) ve Fed kararları öncesinde normal lotunuzu yarıya indirin. Oynaklık artışı için stopu mantıklı biçimde genişletin; formül lotu zaten otomatik küçültecektir.
Veri açıklamasından önceki 60 saniyede yeni pozisyon açmaktan kaçının. Spreadin en çok açıldığı an, stopun en çok test edildiği andır.
Altın Pozisyonunun “Gerçek” Büyüklüğünü Etkileyen Maliyetler
Stop mesafesini doğru hesaplasanız bile maliyetleri yok saymak gerçek riski düşük gösterebilir. Bu bölüm, spread ve gecelik swap maliyetlerinin etkisini ve bu maliyetleri stop mesafesine ekleyerek hedeflediğiniz riskle uyumu nasıl koruyacağınızı anlatır.
Spread ve Gecelik Swap
Maliyetler, pozisyon büyüklüğüyle orantılıdır; bu yüzden hesapta dikkate alınmalıdır. Altında spread, majör döviz çiftlerinden genelde daha geniştir ve haber anında büyüyebilir.
0,20 spread; standart lotta USD 20, mini lotta USD 2,00, mikro lotta USD 0,20 maliyet demektir. Gecelik swap (rollover sırasında uygulanan taşıma maliyeti/geliri) her gün borç veya alacak yazar; altında long pozisyonda çoğu zaman maliyettir. Çarşamba günü genelde “üç günlük swap” uygulanır; hafta sonunu kapsar.
Maliyeti Stop Mesafesine Eklemek
Basit bir kural: lotu hesaplamadan önce spreadi stop mesafesine ekleyin.
Örnek:
Teknik stopunuz USD 12 ve spread USD 0,30 ise hesabı USD 12,30 üzerinden yapın. Lot biraz düşer; gerçek risk hedeflediğiniz yerde kalır.
Swing işlemlerde etki büyür: 5 gece taşıdığınız pozisyonda 5 swap uygulanır ve bu tutar lotla birlikte artar. Doğru pozisyon büyüklüğü, hem stop olduğunuz işlemlerde hem de taşıma maliyetinde sizi korur.
Pozisyon Büyüklüğüyle Altın CFD İşleminde Risk Yönetimi
Tek tek işlemlerde doğru büyüklük seçmek işin yarısıdır; diğer yarısı işlemlerin toplam etkisini yönetmektir.
İşlem Başına Risk ve Toplam Portföy Riski
- İşlem başına riski özsermayenin %1–%2’si ile sınırlayın.
- Tüm açık pozisyonlardaki toplam riski %5–%6 ile sınırlayın.
- Haftalık kayıp limiti belirleyin (çoğu zaman %5) ve bu seviyeye gelince işlem yapmayı durdurun.
- Üst üste üç kayıptan sonra büyüklüğü artırmak yerine azaltın.
Altın, Gümüş ve USD Paritelerinde Birlikte Hareket (Korelasyon)
Altın, gümüş ve dolar duyarlı pariteler sıkça birlikte hareket eder. Aynı yönde açılan “ayrı” üç adet %1’lik işlem, pratikte tek bir %3’lük işlem gibi davranabilir. Korelasyonlu (birlikte hareket eden) pozisyonları toplam risk hesabında tek bir risk paketi gibi değerlendirin.
Boşluk (Gap), Kayma (Slippage) ve Hafta Sonu Riski
Altın, hafta sonu haberleriyle pazar açılışında “gap” yapabilir (fiyatın bir önceki kapanıştan farklı seviyeden açılması). Stop-loss bir talimattır; gerçekleşen fiyat beklenenden daha kötü olabilir (slippage: emrin istenen fiyattan değil, daha kötü fiyattan gerçekleşmesi).
Hafta sonu taşımayı planladığınız pozisyonlarda büyüklüğü yarıya indirin. Negatif bakiye koruması (hesabın eksiye düşmesini engelleyen koruma) bazı düzenleyici çerçevelerde geçerlidir; ancak hesabınızın bağlı olduğu kuruma göre değişebilir.
İşlem Tarzına ve Hesap Büyüklüğüne Göre Pozisyon Ayarı
Bu bölüm, pozisyon büyüklüğünün işlem tarzına ve sermayeye göre nasıl değiştiğini özetler.
Her Lot Boyutu İçin Minimum Gerçekçi Sermaye
USD 20 stop ve %1 risk varsayımıyla gereken sermaye:
| Lot büyüklüğü | USD 1 harekette değer | USD 20 stopta risk | %1 risk için gereken özsermaye |
| 0.01 | USD 1 | USD 20 | USD 2,000 |
| 0.05 | USD 5 | USD 100 | USD 10,000 |
| 0.1 | USD 10 | USD 200 | USD 20,000 |
| 1 | USD 100 | USD 2,000 | USD 200,000 |
Gün İçi İşlem ile Swing İşlemde Büyüklük Farkı
Gün içi: USD 5–USD 15 daha dar stoplar, daha büyük lot, gecelik swap yok.
Swing: USD 30–USD 80 daha geniş stoplar, daha küçük lot, swap ve gap riski var.
İki yaklaşımda da risklenen dolar tutarı aynı olabilir; değişen lot büyüklüğüdür.
Pozisyonun Fazla Büyük Olduğunu Gösteren İşaretler
- Platformu birkaç dakikada bir kontrol ediyorsunuz.
- Tek bir işlemin sonucu ruh halinizi belirgin değiştiriyor.
- Kapanmamak için stopu daha uzağa taşıyorsunuz.
- Kullanılan marj, özsermayenin yaklaşık %20’sini aşıyor.
Bunlardan biri bile varsa, grafik ne gösterirse göstersin pozisyon büyüklüğü yanlıştır. Pozisyonu yarıya indirmek çoğu zaman stresi azaltır; sorun büyüklüktür.
Parça Parça Alım (Scaling In) ve Piramit (Pyramiding)
- Her eklemeyi, kendi stopu ve kendi risk bütçesi olan ayrı bir işlem gibi yönetin.
- Yalnızca ilk pozisyonun stopunu başa başa (break-even: giriş fiyatına) taşıdıktan sonra ekleme yapın.
- Tüm parçaların toplam riskini, tek işlem risk limitinizi aşmayacak şekilde sınırlayın.
Altında zarar eden pozisyona ekleme yapmayın. Zarardaki pozisyona eklemek, ölçülü pozisyonu ölçüsüz hale getirir.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
Altın CFD işleminde pozisyon büyüklüğü nedir?
Pozisyon büyüklüğü, stop-loss çalıştığında zararın hesabınızın önceden belirlediğiniz sabit bir yüzdesi olacağı şekilde kaç lot açacağınıza karar verme sürecidir. Yalnızca üç girdiye dayanır: özsermaye, risk yüzdesi ve stop mesafesi.
Altında 1 lot kaç onstur?
Çoğu CFD platformunda XAU/USD’de 1 standart lot 100 troy onsa denk gelir. 0,10 mini lot 10 ons, 0,01 mikro lot 1 onsu temsil eder.
XAU/USD’de 1 puan kaç dolar eder?
İki ondalıklı fiyatlamada 0,01’lik 1 puan; standart lotta USD 1,00, mini lotta USD 0,10, mikro lotta USD 0,01 eder. Dolayısıyla USD 1’lik hareket standart lotta USD 100’dür.
Altın işleminde pozisyon büyüklüğü nasıl hesaplanır?
Risk bütçenizi, stop mesafesi × 100’e bölün. Örneğin USD 10.000 hesapta %1 risk ve USD 20 stop için: 100 ÷ (20 × 100) = 0,05 lot.
Altın işleminde ne kadar risk alınmalı?
Birçok profesyonel işlem başına özsermayenin %0,5–%2’sini riske eder. Altının günlük hareketi nedeniyle yeni yatırımcılar için %1 üst sınır olarak daha uygundur; toplam açık risk de yaklaşık %5 ile sınırlanabilir.
Hemen işlem yapmaya başlayın — gerçek VT Markets hesabınızı oluşturmak için buraya tıklayın.