WTI, Salı günü Asya işlemlerinin erken saatlerinde varil başına yaklaşık 90,60 dolara geriledi. Önceki seansta %4,71 yükselen fiyatlar, jeopolitik risk primlerinin daha zayıf talep sinyalleriyle karşılaşmasıyla geri çekildi. Fiyatlar, Tahran’ın ABD ile dolaylı görüşmeleri durdurduğuna dair haberlerin ardından sıçramıştı. İran ve Yemen, Lübnan ve Irak’taki müttefik grupların ise Hürmüz Boğazı’nın tamamen bloke edilmesi ve Bab el-Mendeb Boğazı çevresinde eylem planladığı belirtildi. X’teki bir Axios paylaşımı da İran’ın geçen hafta boğaza ilave deniz mayınları konuşlandırdığını aktardı. Bu gelişmeler, küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz arzı için kritik bir güzergâhtaki akışları daraltma riski taşıyor.
ABD Başkanı Donald Trump, müzakerelerin hâlâ sürdüğünü söyledi ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına yönelik bir mutabakat zaptının önümüzdeki hafta içinde sağlanabileceğini ima etti. Bu arada Lübnanlı yetkililer, Hizbullah–Tel Aviv ateşkesinin olası uzatılmasının tüm Lübnan topraklarını kapsaması için baskı yaptı. Talep tarafında ise Çin’de fabrika faaliyetinin durakladığına işaret eden veriler baskıyı artırdı. Goldman Sachs, Orta Doğu’da arz kesintisi potansiyelinin fiyatları yukarı taşıyabileceğine dikkat çekerken, Çin ve Avrupa’daki zayıf tüketimin Brent için dördüncü çeyrek 90 dolar/varil ve WTI için 83 dolar/varil hedeflerini zayıflatabileceği uyarısında bulundu.
Jeopolitik Riskler ile Zayıflayan Talep Arasında
Piyasa, birbirinden oldukça farklı iki hikâye tarafından zıt yönlere çekiliyor. Orta Doğu kaynaklı yakın vadeli jeopolitik riskler, özellikle ABD ile İran arasındaki müzakerelerin durmasıyla birlikte, petrol fiyatlarının daha yüksek seviyelere gitmesi için güçlü bir gerekçe oluşturuyor. Dünyanın günlük petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nın bloke edilme ihtimali, tedarik zincirleri için ciddi ve acil bir tehdit anlamına geliyor.
Öte yandan talep görünümü zayıf ve bu da fiyatları aşağı çekebilir. Son veriler, Çin’in imalat PMI’ının 51,7 ile sınırlı bir genişleme göstermesine rağmen, zorlanan emlak sektörünün baskısını sürdürdüğünü ortaya koyuyor. Benzer şekilde, Euro Bölgesi İmalat PMI’ı 47,3 ile 50’nin altında kalmaya devam ediyor; bu da sanayi faaliyetinde süregelen daralmaya ve enerji talebinin kısılacağına işaret ediyor.
Piyasa Oynaklığı ve İşlem Etkileri
Büyük bir arz şoku riski ile zayıflayan küresel talebin çatışması, aşırı oynaklık için ideal bir zemin oluşturuyor. İran’ın abluka tehditleri ile ABD’nin olası anlaşmaya ilişkin açıklamaları gibi birbiriyle çelişen başlıklar, herhangi bir haber akışıyla fiyatların sert şekilde dalgalanabileceği anlamına geliyor. Türev piyasası tarafında bu görünüm, petrol opsiyonlarında ima edilen oynaklığın önümüzdeki haftalarda yüksek kalacağını düşündürüyor.
Tarihsel olarak, Basra Körfezi’ndeki jeopolitik gerilimler keskin ve kalıcı fiyat sıçramalarına yol açtı; boğazların kapanması halinde bu kez farklı olacağına dair bir neden görmüyoruz. Bu hafta yapılacak OPEC+ toplantısı öncesinde, grubun üretim kotalarına ilişkin kararı krize verilecek tepkinin sinyalini vermesi açısından kritik olacak. Arzı artırma konusunda olası bir tereddüt, fiyatlar üzerinde ilave yukarı yönlü baskı yaratır.
Mevcut gerilim dikkate alındığında, uzun vadeli alım (call) opsiyonlarının tam ölçekli bir abluka riskini yansıtacak şekilde fiyatlandığı kanaatindeyiz; bu da onları pahalı kılmakla birlikte arz şokuna karşı gerekli bir koruma aracı haline getiriyor. Buna karşılık, zayıf talep temelleri, jeopolitik tablo hızla yatışırsa herhangi bir yükselişin kısa ömürlü olabileceğini gösteriyor. Bu ortam, belirgin bir yön beklentisiyle pozisyon taşımaktan ziyade, değişen başlıklara hızlı tepki verebilen işlemcileri ödüllendiriyor.
