Rabobank, Hürmüz Boğazı’nın en fazla üç aya kadar normal faaliyetlere dönemediği bir temel senaryo oluşturuyor. Bu durum, arz tarafında hasar bırakırken küresel petrol ve gaz akışlarının büyük bir bölümünü kısıtlı tutuyor. Banka ayrıca savaşın daha da yayılması, rotanın temizlenmesinde gecikmeler ve dış aktörlerin devreye girme ihtimaline dikkat çekiyor; bunların birlikte bir enerji sıkışmasına yol açabileceğini ve makroekonomik ile emtia tahminlerinin güncellenmesi gerekeceğini belirtiyor.
“Petrole karşı petrol” (takas/ödeme yöntemi olarak petrol verilmesi) düzenlemesi, İran’a hayati döviz (FX: yabancı para) sağlayabilir. Ancak Hürmüz’de bekleyen 1.550 gemi çıkış yapabildiğinde, piyasaya tek seferlik yüksek hacimli enerji arzı geleceği için İran’ın pazarlık gücü zayıflar. Operasyon tarafında, mayın temizleme (deniz mayınlarının tespiti ve etkisiz hale getirilmesi) 30 günden uzun sürebilir; bazı tahminler sürecin altı hafta süreceğini söylüyor. Bu da elverişli varsayımlar altında bile temmuz ortasında yeniden açılışa işaret ediyor. İkinci bir yol, ABD müttefiklerinin boğazın yeniden açılmasına destek vermesi; bu takvimi kısaltabilir fakat misilleme ve daha geniş çatışma riskini artırır. 19 Mayıs’ta, boğaz temmuza kadar kapalı kalırsa NATO üyelerinin bir rol üstlenmeyi değerlendirdiği haberleştirildi.
—
Market Outlook And Energy Security Risks
Yeni temel senaryonun, Hürmüz Boğazı’nın en fazla üç aya kadar normal düzene dönememesi ve bunun kalıcı bir enerji arz şoku (arzın aniden ve uzun süre düşmesi) yaratması olduğunu düşünüyoruz. Bu görünüm, önümüzdeki haftalarda enerji piyasalarında riskin yeniden fiyatlanmasını (risk algısına göre fiyatların hızla değişmesi) gerektirir. Ana yaklaşım, petrol ve gaz fiyatlarının uzun süre yüksek kalmasına göre pozisyon almaktır.
Bu olası kapanış kritik; çünkü boğaz küresel petrol tüketiminin yaklaşık %20’si için bir “darboğaz” (akışın geçtiği tek ve kısıtlayıcı geçiş noktası) konumunda. ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA) 2023’te günlük 21 milyon varilin üzerinde petrol ürününün buradan geçtiğini bildiriyor. Bu ölçekte bir kesintinin hemen telafisi yok; çünkü dünyadaki yedek üretim kapasitesi (hızla devreye alınabilecek ekstra üretim) bu kadar büyük ve ani bir açığı kapatmaya yetmiyor. Bunu küresel enerji arz güvenliğine (enerjiye kesintisiz erişim) doğrudan bir tehdit olarak görüyoruz.
—
Strategic Positioning And Historical Precedent
Bu nedenle, ham petrol vadeli işlemlerinde (belirli bir tarihte önceden belirlenmiş fiyattan alım-satım sözleşmesi) uzun pozisyon (fiyat artışına oynayan pozisyon) açmayı değerli buluyoruz; özellikle Brent ve WTI için ağustos ve eylül vadeli sözleşmelere odaklanıyoruz. Alım opsiyonu (call: belirli fiyattan alma hakkı) satın almak da, yükselişten faydalanırken riski sınırlandıran temkinli bir stratejidir. CBOE Ham Petrol Volatilite Endeksi (OVX: petrol fiyatındaki beklenen dalgalanma göstergesi) 30’lu seviyelerin ortasında seyrederken yukarı sıçrayabilir; bu da opsiyon primlerinin (opsiyon için ödenen bedel) kısa sürede belirgin artması anlamına gelir.
Tarihsel olarak, Orta Doğu’daki jeopolitik kesintiler sert fiyat artışlarına yol açtı; örneğin 1990’da Kuveyt’in işgalinin ardından petrol fiyatları ikiye katlandı. Bu örnek, boğaz geçilemez kalırsa varil başına 150 dolara doğru hızlı bir sıçrama ihtimalinin mevcut fiyatlara yeterince yansımadığını düşündürüyor. Üç aylık bir kapanış, geçmişteki birçok kısa süreli olaydan daha ağır bir kriz olur.
Çözüm takvimi oldukça belirsiz göründüğünden, kısa vadeli düşüş yönlü pozisyonlar (fiyat düşüşüne oynama) olağanüstü riskli. Mayın temizleme en erken temmuz ortasına sarkabilir; NATO üyelerinin devreye girme ihtimali ise askeri tırmanma (çatışmanın büyümesi) riskini artırır. Bu nedenle enerji fiyatlarındaki geri çekilmeler alım fırsatı olarak görülebilir.
Bu kesinti yalnızca ham petrolü değil, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG: doğal gazın sıvı hale getirilerek gemiyle taşınması) akışlarını da ciddi biçimde etkiler; özellikle Avrupa ve Asya’ya giden sevkiyatlar için. Bu nedenle doğal gaz vadeli işlemlerinde de uzun pozisyonları ve daha geniş piyasa düşüşlerine karşı korunma stratejilerini (hedge: zararı sınırlamak için ters yönlü işlem) değerlendiriyoruz. Buna, girdi maliyeti hızla artacak havayolları ve ağır sanayi gibi enerji yoğun sektörlerde satım opsiyonu (put: belirli fiyattan satma hakkı) alarak korunma da dâhildir.
