Japonya Başbakanı Sanae Takaichi, temmuz-eylül döneminde hanehalkının elektrik ve gaz faturalarına üst sınır getirmeyi amaçlayan paketin 3 trilyon yenin üzerindeki ek bütçeyle finanse edileceğini; bunun içinde yaklaşık 500 milyar yen maliyetli sübvansiyonların (devletin fiyatı düşürmek için doğrudan destek ödemesi) da yer aldığını söyledi. Takaichi, hükümetin elektrik ve gaz sübvansiyonunu salı günü onaylayacağını ve ek harcamayı karşılamak için yeni açık finansmanı tahvilleri (bütçe açığını kapatmak için çıkarılan borçlanma senetleri) ihraç edeceğini; ancak takvim bazında tahvil ihracını değiştirmeden bunu yapacağını belirtti. Takaichi’ye göre yeni borç, daha yüksek vergi ve diğer gelirlerle telafi edilecek; böylece tahvil piyasasına etkisi sınırlı kalacak. Ayrıca borcun GSYH’ye oranını (borcun ekonominin toplam büyüklüğüne göre payı) düşürme hedefini yineledi.
Takaichi ayrıca Japonya’nın gelecek ilkbahara kadar petrol tedarikini güvence altına alabileceğini ve petrol şoku dönemini andıran piyasa bozulmalarından kaçınmaya çalışacağını söyledi. Enerji politikasında hedefler arasında, nükleer ve yenilenebilir kaynakların payını %30’dan %70’e kadar yükseltmek ve mevsimsel enerji tasarrufu çağrılarını yeniden gündeme almak var; Bakan Akazawa’nın ayrıntıları yarın açıklaması bekleniyor. Yen hemen bir tepki vermedi; USD/JPY en son 159,00 civarında %0,2 daha yüksekti.
Politika Etkisi ve Döviz Piyasası Tepkileri
Hükümetin bu yaz hanehalkına yönelik enerji sübvansiyonlarını finanse etmek için daha fazla borçlanmayı planladığını görüyoruz. Piyasaları, bunu daha yüksek vergi geliriyle telafi edeceğini söyleyerek sakinleştirmeye çalışıyor. Yine de bu adım, Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) gevşek para politikasından (bol likidite ve düşük faiz ortamı) yavaş çıkış sürecini daha zor hale getiriyor.
Temel unsur, Japonya ile ABD arasındaki geniş faiz farkı. ABD 10 yıllık tahvil faizi %4,5 civarında seyrederken Japonya’da bu oran %1,1’in biraz üzerinde. Bu fark, yeni satıp dolar almaya güçlü bir teşvik oluşturuyor. Bu “carry trade”in (düşük faizli para biriminden borçlanıp yüksek faizli para birimine yatırım yapma işlemi) önümüzdeki haftalarda yeni baskılamayı sürdüreceğini düşünüyoruz.
Strateji ve Mali Disiplin Endişeleri
BoJ’un ani müdahale (kur hareketini sınırlamak için piyasaya doğrudan alım-satım) riskini dikkate alarak, özellikle parite 2024’te yetkililerin devreye girdiği 160 seviyesine yaklaşırken, yeni doğrudan satma konusunda temkinliyiz. Bunun yerine türev ürünleri (fiyatı başka bir varlığa bağlı finansal araçlar) tercih ediyoruz; özellikle yeni karşı ABD doları alım opsiyonu (belirli bir tarihe kadar belirli fiyattan dolar alma hakkı) alarak daha fazla zayıflamaya pozisyon almayı. Bu yaklaşım, USD/JPY 160’ın üzerine çıkarsa kazanç sağlamayı hedeflerken, yetkililer para birimini desteklerse olası zararı sınırlar.
Borcun GSYH’ye oranını düşürme vaadi, sübvansiyonlar için yeni tahvil çıkarılırken zor görünüyor. Japonya’nın borcun GSYH’ye oranı gelişmiş ülkeler arasında en yüksek seviyede; son ölçüm %261’in üzerindeydi. Bu nedenle mali disiplin (harcama ile gelir dengesini koruma) taahhütleri bize daha az inandırıcı geliyor. Ek bütçenin ayrıntılarını, karşılığı olmayan yeni harcama işaretleri açısından yakından izleyeceğiz.
