ABD Başkanı Donald Trump salı günü, ABD’nin İran’a yönelik saldırıları yeniden başlatabileceğini, ancak henüz karar vermediğini söyledi. Açıklamayı Beyaz Saray’da gazetecilere yaptı.
“İran’a bir kez daha vurmak zorunda kalabiliriz ama emin değilim” dedi ve “İran anlaşma yapmak için adeta yalvarıyor” iddiasında bulundu.
Trump Küba’ya da değinerek, “Küba’da rejimi değiştirmek hakkında bilmiyorum” dedi. “Küba’nın gerçekten yardıma ihtiyacı var” diye ekledi.
Belirsizlik Üzerinden İşlem
Başkanın birbiriyle çelişen mesajları belirsizliği artırıyor. Asıl konu, piyasalarda oynaklığın (fiyatların kısa sürede sert dalgalanması) yükselmesine hazırlıklı olmak. Askerî adım söylemi ile diplomatik anlaşma ihtimali çatıştığı için, önümüzdeki haftalarda birçok alanda opsiyon fiyatlarının (opsiyon primi: opsiyonu almak için ödenen bedel) yükselmesi beklenebilir.
En hızlı etki enerji piyasalarında, özellikle WTI ve Brent ham petrol vadeli işlemlerinde (vadeli işlem: ileri bir tarihte belirli fiyattan alım-satım sözleşmesi) görülebilir. Dünyadaki petrolün yaklaşık %20’si hâlâ Hürmüz Boğazı’ndan geçtiği için, çatışma ihtimaline dair en küçük işaret bile fiyatları varil başına 100 dolara yaklaştırabilir. Bu seviye 2025’teki arz şoklarından (arz şoku: üretim/tedarik bozulduğu için fiyatların ani sıçraması) beri görülmedi. Önümüzdeki 30–60 gün için ham petrolde “zararın sınırlı, kazancın yüksek olabildiği” alım opsiyonları (call opsiyonu: belirli fiyattan alma hakkı) almak, olası tırmanışa karşı doğrudan bir pozisyon olabilir. “Paranın dışında” (out-of-the-money: mevcut fiyatın üstündeki kullanım fiyatına sahip; hemen kârda olmayan) call opsiyonları da bu amaçla kullanılır.
Bu tür jeopolitik riskler CBOE Volatilite Endeksi’ni (VIX: ABD borsasında beklenen oynaklığı gösteren “korku endeksi”) genellikle hareketlendirir. VIX şu sıralar 13 ile sakin bir düzeyde. VIX’te sıçrama olasılığı, genel piyasa düşüşüne karşı korunmak (hedge: riski azaltmak için karşı pozisyon almak) isteyenler için VIX vadeli işlemleri veya VIX call opsiyonlarını öne çıkarabilir. 2025’te benzer gerilimlerde VIX’in bir haftada %40 yükseldiği görülmüştü.
Hisse senedi portföyü yönetenler için bu tablo, S&P 500 gibi büyük endekslerde koruyucu satım opsiyonu (put opsiyonu: belirli fiyattan satma hakkı; düşüşe karşı sigorta) alımına işaret ediyor. Beyaz Saray’dan gelen karışık mesajlar “riskten kaçış” (risk-off: yatırımcının riskli varlıklardan çıkıp daha temkinli varlıklara yönelmesi) havasını güçlendirerek piyasada hızlı bir geri çekilmeye yol açabilir. Ani bir askerî hamle, endeksleri yılın başında görülen dip seviyelere doğru itebilir.
Güvenli liman varlıklar (güvenli liman: belirsizlikte talep gören varlıklar) tarafında özellikle altın izleniyor. Altın ons başına 2.400 doların üzerinde tutunuyor. Bu açıklamalar, belirsizlikten kaçan yatırımcıların talebiyle altını yeni zirvelere taşıyabilecek ek bir destek oluşturabilir. Altına dayalı borsa yatırım fonlarında (ETF: borsada hisse gibi işlem gören fon) alım opsiyonları, bu eğilime daha yüksek oynaklıkla (kaldıraç etkisine benzer şekilde) pozisyon alma imkânı verebilir.
Oynaklığın Hızla Düşmesine Karşı Konumlanma
Öte yandan “anlaşma yapmak için yalvarıyor” ifadesi gerilimin hızlı biçimde dağılabileceğine işaret ediyor. Bu durumda “oynaklık çöküşü” (volatility crush: belirsizlik azalınca opsiyon primlerinin hızla düşmesi) görülebilir. Böyle bir senaryoda dikey spread gibi stratejiler (vertical spread: aynı vadede farklı kullanım fiyatlarından opsiyon alıp satma; riski sınırlama yöntemi) daha uygun olabilir. Örneğin enerji tarafında alınan bir call opsiyonuna karşı daha yüksek kullanım fiyatından bir call satmak (daha pahalı seviyede satış hakkı vererek primi düşürmek), durum sakinleşirse zararı sınırlar.
