Öne Çıkan Noktalar
- CL-OIL 102,594 seviyesinde işlem gördü; 1,477 puan artışla %1,46 yükseldi. Gün içi en yüksek seviye 104,294 oldu.
- 08.00 BST (İngiltere saati) itibarıyla Brent petrolü varil başına 111,17 dolar ile %1,8 yükseldi; WTI (ABD tipi ham petrol) 107,71 dolar ile %2,2 arttı.
- Trump, İran’a “süre daralıyor” uyarısı yaparken, haberlerde ABD ve İsrail’in bu hafta kadar erken bir tarihte ortak saldırılara yeniden başlayabileceği belirtildi.
- Bir İHA (insansız hava aracı) saldırısı, BAE’deki Barakah nükleer santrali yakınında yangına yol açtı; bu durum bölgede enerji arz güvenliği (enerji tedarikinin kesintisizliği) riskini artırdı.
Petrol fiyatları, piyasanın yeniden savaş riskini fiyatlamasıyla yükseldi. CL-OIL, 05/18 10:12:35 GMT+3 itibarıyla 102,594 seviyesinde; 1,477 puan artışla %1,46 yukarıda işlem gördü. Gün içi en yüksek seviye 104,294, en düşük seviye 101,502 oldu; açılış 101,502, önceki kapanış 101,117 seviyesindeydi.
Genel petrol piyasasında da yükseliş görüldü. 08.00 BST itibarıyla Brent petrolü varil başına 111,17 dolar ile %1,8 yükselirken, West Texas Intermediate (WTI: ABD’de referans kabul edilen ham petrol türü) 107,71 dolar ile %2,2 arttı.
Hareketi tetikleyen unsur, ABD’nin İran’a yönelik daha sert mesajları oldu. Başkan Donald Trump pazar günü Truth Social’da (Trump’ın kullandığı sosyal medya platformu) şu ifadeleri kullandı: “İran için süre daralıyor; hızla harekete geçseler iyi olur, yoksa geriye hiçbir şey kalmayacak.” Ayrıca “zaman çok kritik” dedi. Trump, ABD-İsrail ile İran arasındaki savaşın bitirilmesine yönelik çabalar sonuçsuz kalınca İran’ı “hızlı” davranması için uyardı.
Bu söylem, hızlı bir barış anlaşması beklentisini zayıflattı. Piyasa şimdi ateşkesin bozulması, askeri adımların yeniden başlaması ve Hürmüz Boğazı’nın (dünya petrol taşımacılığında kritik geçiş noktası) daha uzun süre kapalı kalması riskini daha yüksek fiyatlıyor.
Saldırı Haberleri Arz Risk Primini Yükseltti
Hafta sonu çıkan haberlerde, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik ortak saldırılara bu hafta kadar erken bir tarihte yeniden başlayabileceği belirtildi. New York Times’ın, Orta Doğu’dan iki yetkiliye dayandırdığı haberine göre Washington ve Tel Aviv, çatışmaların yeniden başlaması ihtimaline karşı “yoğun hazırlık” içinde.
Habere göre yetkililer, Pakistan arabuluculuğunda Nisan ayında kurulan ateşkesten bu yana hazırlıkların en ciddi seviyeye ulaştığını söyledi. Ham petrol açısından belirleyici değişim bu. Yatırımcılar diplomasinin ilerlediğine inanırsa ateşkes, panik alımlarını sınırlayabilir. Yeni saldırı hazırlıkları ise bunun tersine etki ediyor.
Trump’ın İran’a uyarısı, çatışmaların yeniden daha aktif bir askeri aşamaya dönebileceği endişesini artırdı. Bu da Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerin normale dönmesini geciktirebilir.
Bu tablo, petrol işlemlerinde (alım-satımında) deniz taşımacılığı riskini öne çıkarıyor. Hürmüz kapalı kaldığı sürece, talep tarafında endişeler görülse bile Brent ve WTI’da daha yüksek bir risk primi (belirsizlik arttığında fiyatlara eklenen ilave pay) kalıcı olabilir.
BAE’de İHA Saldırısı Yeni Bir Risk Noktası Yarattı
Fiyatlar, hafta sonu BAE’deki Barakah nükleer santrali yakınında bir İHA saldırısının yangına yol açmasının ardından da yükseldi. BAE yetkilileri santralin güvenli olduğunu, radyasyon güvenliği düzeylerinin etkilenmediğini ve yaralanma olmadığını açıkladı. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı, etkilenen ünitenin acil durum dizel jeneratörleriyle çalıştığını belirtti ve nükleer tesisler yakınında azami askeri itidal çağrısı yaptı.
Olay, bölgesel risk algısını (piyasanın riskleri nasıl gördüğünü) yükseltti. BAE’nin nükleer tesisi, klasik petrol güzergâhı anlatısının dışında kalsa da kritik altyapı (enerji ve ulaşım gibi temel sistemler) yakınındaki her saldırı, daha geniş çaplı gerilim korkusunu hızla artırabiliyor.
Orta Doğu’daki ateşkesin zayıfladığına dair yeni işaretlerle, haftanın başında ek yükseliş görülebilir. Açıklamada, BAE’deki nükleer tesis yakınındaki İHA saldırısına dikkat çekilerek durumun önümüzdeki günlerde tırmanabileceği uyarısı yapıldı.
Özetle: Hürmüz Boğazı kapalı kalmayı sürdürüyor, ABD ile İran barış anlaşmasına yaklaşmış değil ve Trump’ın söylemi çıkmazı henüz kırmış görünmüyor.
Enflasyon Riski Petrolün Ötesine Yayılıyor
Ham petrol fiyatlarındaki yükseliş, piyasalarda daha geniş bir baskı yaratıyor. WTI 107 dolar civarında kalır ve Brent 111 dolar üzerinde tutunursa; piyasa yakıt, navlun (yük taşıma ücreti), havayolu, lojistik ve tüketici maliyetlerini yakından izlemeyi sürdürecek.
Enflasyon kanalı (enerji fiyatlarının genel fiyatlara yansıması) zaten çalışıyor. Petrol şoku, merkez bankalarının (faiz kararlarını veren kurumlar) para politikasını daha uzun süre sıkı tutması gerekebileceği endişesini artırdı. Ayrıca riskli varlıklar (hisse, kripto gibi dalgalı ürünler) yeni bir tırmanışa karşı daha hassas hale geliyor. Brooks, durumu tarihteki en büyük petrol arz krizi olarak nitelendirdi ve piyasanın aşırı senaryoyu yeterince fiyatlamaması halinde riskli varlıklarda daha sert satışların görülebileceğini söyledi.
Yatırımcılar riskli varlıklarda olumsuz bir senaryoyu tam fiyatlamış değil; öte yandan Hürmüz Boğazı yeniden açılabilir. İhlallere rağmen ateşkes de resmen yürürlükte. Bu nedenle petrol fiyatı iki zıt etki arasında sıkışmış durumda: Hürmüz açılırsa diplomasi kaynaklı rahatlama; çatışmalar başlarsa sert bir yukarı şok.
Teknik Analiz
WTI ham petrolü 102,59 dolar civarında işlem görüyor. Mayıs başındaki diplerden toparlanma sürerken fiyat, önemli psikolojik eşik olan 100 dolar seviyesinin üzerinde kalıyor. Genel görünüm, Nisan’da 119,42 civarındaki zirvenin ardından gelen sert düzeltme (hızlı geri çekilme) sonrası fiyatın dengelenmesiyle olumlu tarafta.
Teknik göstergeler (fiyatın yönünü ve hızını anlamaya yarayan ölçümler) açısından fiyat ivmesi (yükseliş hızını anlatan eğilim) yeniden pozitife dönüyor:
- MA5: 100,04 (5 günlük hareketli ortalama: son 5 günün ortalama fiyatı)
- MA10: 98,93 (10 günlük hareketli ortalama)
- MA20: 99,07 (20 günlük hareketli ortalama)
Kısa vadeli hareketli ortalamalar, yeniden 20 günlük ortalamanın üzerine çıktı. Bu, birkaç haftalık yatay seyrin (belirgin yön olmadan dalgalanma) ardından yükseliş eğiliminin güçlendiğine işaret ediyor. Fiyatın bu üç kısa vadeli ortalamanın da üzerinde kalması, toparlanmayı destekliyor.
İzlenecek kritik seviyeler:
- Yakın direnç: 103,50 → 106,00 (direnç: yükselişte satışların arttığı seviye)
- Ana direnç: 110,00 → 119,42
- Destek: 100,00 → 98,00 (destek: düşüşte alımların arttığı seviye)
- Ana destek: 94,00 → 87,50
Son fiyat hareketleri, petrolün 97–99 dolar bandında tekrar tekrar alıcı bulduğunu ve Mayıs boyunca görece sağlam bir taban (düşüşü sınırlayan bölge) oluşturduğunu gösteriyor. Ay başındaki aşağı kırılım denemesi (desteğin altına sarkma) başarısız kaldıktan sonra alıcılar kademeli olarak kontrolü artırdı.
Görünüm açısından ham petrol, Nisan’daki daha geniş zirvelerin altında daha yüksek dip yapısı oluşturuyor. Bu genelde tükenmeden çok birikime (alıcıların kademeli toplaması) işaret eder; özellikle hareketli ortalamalar yukarı yönlü dönerken.
Temel tarafta (fiyatı etkileyen haber ve verilerde) petrolün dirençli kalmasının ana nedeni jeopolitik risk. Yatırımcılar Orta Doğu’da arz kesintisi (üretim/taşıma aksaması) ihtimalini fiyatlamayı sürdürüyor. Taşımacılık güvenliği ve ihracatın istikrarı piyasa için hassas başlıklar. Ayrıca Kuzey Yarımküre’de yaz aylarına girerken mevsimsel talep beklentileri, fiyatların 100 dolar üzerinde kalmasına destek veriyor.
Piyasa, enflasyon beklentilerine de tepki veriyor. Ham petrolün yüksek kalması, enerji enflasyonunun (enerji fiyat artışlarının) tüketici fiyatlarına yeniden yansıması halinde küresel merkez bankalarının faiz indirimlerinde agresif davranamayacağı endişesini artırıyor.
İşlem hacmi (alım-satım miktarı), Mart’taki sert yükselişe kıyasla daha düşük. Bu durum, piyasanın yeni bir spekülatif sıçramadan (kısa sürede aşırı yükseliş) çok kazançları sindirdiğini (konsolidasyon: yatay toparlanma) düşündürüyor. Ancak fiyatın kısa vadeli ortalamaların üzerine çıkıp burada kalması, yukarı yönlü baskıyı canlı tutuyor.
WTI günlük kapanışlarını 103,50–106,00 bandının üzerine taşırsa, piyasa 110–115 bölgesini hedeflemeye başlayabilir. Buna karşılık 100 dolar altına geri dönüş, kısa vadeli yükseliş yapısını zayıflatır ve 97 dolar civarındaki desteği ve 20 günlük hareketli ortalamayı öne çıkarır.
Şimdilik fiyat 98–100 dolar destek kümesinin (yakın desteklerin toplandığı bölge) üzerinde kaldıkça, görünüm ılımlı yükseliş yönünde. Dalgalanmanın ana tetikleyicisi ise jeopolitik gelişmeler olmaya devam edecek.
Temkinli Öngörü
CL-OIL, 100,040 ve 98,937 üzerinde kaldığı sürece kısa vadede yükseliş eğilimini koruyor. 104,294 üzerindeki bir hareket, özellikle saldırı hazırlıkları sürer ve Hürmüz kapalı kalırsa 105,968 seviyesinin test edilmesini destekleyebilir.
98,937 altına sarkma, toparlanmayı zayıflatır ve yatırımcıların son gerilim riskini daha az fiyatlamaya başladığını gösterebilir. Yukarı yönün güçlenmesi için üç unsurun birlikte görülmesi gerekiyor: Brent’in 111 dolar üzerinde kalması, ABD-İran görüşmelerinde çıkmazın sürmesi ve yeni askeri ya da deniz taşımacılığı kaynaklı olayların Hürmüz Boğazı’nı kapalı tutması.
Hemen işlem yapmaya başlayın – Gerçek VT Markets hesabınızı oluşturmak için buraya tıklayın
