USD/CNH, 30 Nisan’da başlayan düşüşünü sürdürdü ve 6,7815 ile 39 ayın en düşük seviyesini gördü. Parite, Perşembe günü Asya işlemlerinde Pekin’de başlayan Trump–Şi zirvesi sırasında 6,7850 civarında işlem gördü.
Toplantı, ilişkilerin istikrarlı tutulması ve küresel güvenliğe ilişkin mesajlarla başladı. Trump, ilişkilerin iyileşmesini beklediğini söyledi.
Board Of Trade Framework
Yetkililerin, hassas olmayan mallarda yaklaşık 30 milyar dolarlık ürün grubunda gümrük vergilerini azaltmaya yönelik bir “Board of Trade” çerçevesini değerlendirdiği bildiriliyor. (Bu ifade, piyasalarda genelde “ticaret çerçevesi/uzlaşı paketi” anlamında, vergileri karşılıklı düşürmeye dönük bir düzenleme taslağını anlatır.) Görüşmelerde ayrıca İran savaşı, ticaret açıkları, yapay zekâ (bilgisayarların insan benzeri şekilde öğrenip karar verebilmesi), ve Tayvan konularının da ele alınması bekleniyor.
Zirve, Orta Doğu’daki gerilimler nedeniyle haftalarca ertelendi. Trump’ın, Çin’den Tahran’a baskı yaparak Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına destek vermesini istemesi bekleniyor; ancak İran’ın ana gündem olmadığını da vurguluyor.
“Ticaret savaşı”, ülkelerin yerli üretimi korumak için gümrük vergisi gibi önlemler alması ve karşı tarafın da misillemeyle karşılık vermesiyle oluşan ekonomik çatışmadır. Bu adımlar, ithalat maliyetlerini artırır ve tüketicinin yaşam maliyetini yukarı çekebilir.
ABD–Çin ticaret anlaşmazlığı 2018’in başında başladı ve Ocak 2020’de “Phase One” anlaşmasına (ilk aşama uzlaşması) yol açtı. Biden gümrük vergilerini korudu ve bazı ek vergiler getirdi; Trump ise ABD’nin 47. Başkanı olarak geri dönüp %60 gümrük vergisi sözü verdi ve 20 Ocak 2025’te uygulamaya aldı.
Market Volatility Outlook
Çin yuanındaki mevcut güçlenme dikkate alındığında, devam eden Trump–Şi zirvesi piyasalar için önemli bir oynaklık kaynağı olarak görülmeli. (Oynaklık, fiyatların kısa sürede sert iniş-çıkış yapmasıdır.) USD/CNH paritesi 39 ayın dibinde; bu iyimserliği yansıtıyor, ancak görüşmelerin tıkanması halinde sert bir ters hareket görülebilir. Türev işlemler yapan yatırımcılar, iki yöne de sert hareket riskine karşı “opsiyon”larla (belirli vadede belirli fiyattan alma/satma hakkı veren ürün) korunmayı veya hareketten faydalanmayı değerlendirebilir.
USD/CNH opsiyonlarında “implied volatility”nin (piyasanın opsiyon fiyatlarından çıkardığı beklenen oynaklık) yüksek kalması olası; 2018–2019 ticaret anlaşmazlıklarında benzer tablo görülmüştü. “Straddle” veya “strangle” (fiyat yukarı ya da aşağı sert kırılırsa kazanç hedefleyen, alım ve satım opsiyonunu birlikte içeren stratejiler) ile, zirvenin sonucundan bağımsız güçlü bir kırılmaya pozisyon alınabilir. Piyasanın hareketi abarttığı düşünülüyorsa, “iron condor” gibi (dar bantta kalırsa kazanç hedefleyen, birden fazla opsiyonun birlikte kullanıldığı) stratejilerle oynaklık satışı değerlendirilebilir.
Belirsizlik hisse piyasalarına da yansır; özellikle VIX’e, yani “korku endeksi”ne. (VIX, S&P 500 opsiyonlarından hesaplanan ve piyasanın beklenen dalgalanmasını gösteren endekstir.) Ağustos 2019’da sürpriz bir gümrük vergisi açıklaması VIX’i bir günde %40’ın üzerinde sıçratmıştı. Bu haftaki zirveden olumsuz sonuç çıkması benzer bir sıçrama yaratabilir; VIX’te alım opsiyonları veya VIX’e bağlı borsa yatırım fonları (ETF) üzerinden korunma düşünülebilir.
Tedarik zinciri (malzeme ve ürünlerin üretimden dağıtıma uzanan tedarik ağı) Çin’e güçlü şekilde bağlı şirketler de izlenmeli; özellikle yarı iletken (çip) ve tüketici elektroniği sektörleri. ABD’nin Çin ile ticaret açığı (ithalatın ihracattan fazla olması) 2023’te 279,4 milyar dolardı ve Trump’ın 2025’te göreve dönünce uygulamaya aldığı %60 gümrük vergileri bu ilişkileri zaten zorladı. Önerilen “Board of Trade” çerçevesine dair haber akışı, belirli hisselerde veya sektör ETF’lerinde opsiyon fiyatlarını hızla etkileyebilir.
Soya fasulyesi gibi emtialar da kritik eşikte; geçmişte misilleme vergilerinin ana hedeflerinden biriydi. Çin’in ABD’den alımlarını kısmaya başlaması sonrası 2018’de soya fasulyesi vadeli işlemleri (gelecekte teslimat için bugünden fiyatlanan sözleşmeler) sert düşmüştü. Anlaşma, vadeli fiyatları yukarı taşıyabilir; başarısızlık ise fiyatları baskılayabilir. Bu nedenle tarım emtia opsiyonları yakından izlenebilir.
Son olarak, İran ve Hürmüz Boğazı gündemi enerji piyasalarına önemli risk taşır. Diplomatik başarı gerilimi azaltıp petrol fiyatlarını aşağı çekebilir; Pekin’in iş birliğine yanaşmaması ise çatışma riskinin artması olarak okunabilir. Boğazın kapanmasının ham petrol fiyatlarında %20–30 sıçramaya yol açabileceğine dair değerlendirmeler varken, WTI veya Brent ham petrol opsiyonları bu jeopolitik riske doğrudan pozisyon alma imkânı sunar.
