BoJ (Japonya Merkez Bankası) politika kurulu üyesi Kazuyuki Masu, İran’daki savaşın tetikleyeceği bir enerji şokunun Japonya ekonomisini 1973 petrol krizinden bile daha sert vurabileceğini söyledi ve bu riskin yakından izlenmesi gerektiğini belirtti.
Masu, Japonya’da enflasyonun (fiyat artışları) daha yüksek personel giderleri, dağıtım/maliyetleri ve zayıf yenin (Japon para birimi) etkisiyle şekillendiğini ifade etti.
İran Çatışması Kaynaklı Enerji Şoku Riski
Masu, uzun vadeli bakıldığında gıda fiyatlarının gelecekteki enflasyonun temel belirleyicilerinden biri olduğunu söyledi.
Masu, Japonya’nın artık deflasyon (fiyatların genel düzeyinin düşmesi) döneminde olmadığını, negatif reel faizlerin (faizin enflasyonun altında kalması) ise mümkün olan en kısa sürede ele alınması gerektiğini belirtti.
Masu, politika faizinin tahmini “nötr seviye”ye (ekonomiyi ne hızlandıran ne yavaşlatan faiz düzeyi) yakın olması nedeniyle, BoJ’nin sonraki adımlara karar vermeden önce fiyatlar, istihdam ve finansal koşulları daha yakından değerlendirmesi gerektiğini söyledi.
Yazım sırasında USD/JPY paritesi gün içinde %0,02 düşüşle 157,85 seviyesindeydi.
Piyasa Pozisyonlanması ve Oynaklık
İran çatışmasının yol açabileceği bir enerji şoku, Japonya için 1973 krizinden daha ağır olabilir. WTI tipi ham petrolün (ABD referans petrol türü) bu çeyrekte varil başına 125 doların üzerine çıkmasının ardından, 1973 şokunun Japonya’yı resesyona (ekonomide daralma) sürüklediği ve enflasyonun %20’nin üzerine sıçradığı dönem yeniden hatırlanıyor. “Stagflasyon” (fiyatlar artarken büyümenin durması) riski, önümüzdeki haftaların ana gündemi konumunda.
Japonya Merkez Bankası üzerindeki baskı artıyor; çünkü enflasyon ekonomiye daha kalıcı şekilde yerleşiyor. Japonya’nın çekirdek TÜFE’si (gıda ve enerji gibi oynak kalemler hariç enflasyon göstergesi) Nisan 2026’da %3,1 oldu ve BoJ’nin %2 hedefinin 25 aydır üzerinde kaldı. Bu tablo, negatif reel faizlerin daha sıkı para politikasıyla (faiz artırımı ve daha kısıtlayıcı adımlar) ele alınması gerektiği görüşünü güçlendiriyor.
Döviz yatırımcıları açısından, dolar karşısında 158’e yaklaşan zayıf yen, BoJ’nin sert adım atmak zorunda kalması halinde sürdürülemez görünüyor. Yenin güçlenmesinden faydalanabilecek opsiyon stratejileri (belirli bir fiyattan alma/satma hakkı veren türev araçlar) gündeme gelebilir. Çelişkili ekonomik sinyaller nedeniyle, döviz piyasasında “oynaklık” (fiyat dalgalanması) üzerine pozisyon almak da temkinli bir yaklaşım olarak değerlendiriliyor.
Stagflasyon tehdidi, artan enerji maliyetlerinin şirket kâr marjlarını (kârlılık oranı) baskılaması nedeniyle Japon hisse senetleri için olumsuz bir unsur. Buna BoJ’den daha yüksek faiz ihtimali eklenince, Nikkei 225 endeksi için aşağı yönlü bir görünüm oluşuyor.
Bununla birlikte politika faizinin nötr seviyeye yakın olabileceği görüşü de dikkate alınmalı; bu, BoJ’nin ekonomiye zarar vermeden ne kadar agresif faiz artırabileceğini sınırlayabilir. 2025’in sonundaki sürpriz politika ayarlaması, bankanın gerektiğinde hızlı karar alabileceğini, ancak yol haritasının her zaman net olmadığını da gösteriyor. Enflasyonla mücadele ihtiyacı ile resesyon endişesi arasındaki bu belirsizlik, türev ürün pozisyonlarının (opsiyon ve benzeri araçlar) dikkatle yönetilmesi gerektiğini ortaya koyuyor.
