Atsushi Mimura, Japonya Maliye Bakan Yardımcısı (Uluslararası İlişkiler) ve ülkenin en üst döviz yetkilisi, döviz piyasalarını yakından izleyeceğini söyledi. Piyasaya doğrudan müdahale (devletin döviz alıp satarak kuru etkilemesi) veya belirli kur seviyeleri hakkında yorum yapmadı.
Mimura, ABD’li yetkililerle her gün temas halinde olduğunu ve görüşlerinin bilindiğini belirtti. Ayrıca IMF’nin “serbest dalgalı kur rejimi” sınıflandırmasının (kurun piyasa koşullarına göre belirlenmesi) Japonya’nın ne sıklıkla müdahale edebileceğini sınırlamadığını ekledi.
Yen Hareketleri ve Resmi Mesajlar
Yazının kaleme alındığı sırada USD/JPY 156,30 civarında işlem görüyor, gün içinde %0,08 düşüşteydi. Mimura, döviz kurları hakkında yorum yapmayacağını da söyledi.
Japonya Merkez Bankası (BoJ), ülkede fiyat istikrarını hedefleyen merkez bankasıdır; yaklaşık %2 enflasyon hedefi bulunur. Banknot basar ve para politikası (faiz ve likidite gibi araçlarla ekonomiyi yönlendirme) uygular.
2013’te BoJ, “niceliksel ve niteliksel gevşeme” (piyasaya daha fazla para vermek için devlet tahvili ve şirket tahvili gibi varlıkları büyük ölçekli alım) ile çok gevşek para politikasına başladı. 2016’da negatif faiz (bankaların merkez bankasında tuttuğu paraya eksi faiz uygulanması) ve 10 yıllık tahvil faizini sınırlamaya yönelik getiri kontrolü (faizleri belirli bir seviyede tutma) ekledi; ardından Mart 2024’te faizleri artırdı.
BoJ’nin destekleyici politikaları yeni zayıflattı; 2022 ve 2023’te diğer merkez bankaları faiz artırırken yen daha da geriledi. 2024’teki politika değişikliği, zayıf yen ve küresel enerji fiyatlarındaki artışla birlikte enflasyonun %2’nin üstüne çıkmasının ardından bu eğilimi kısmen tersine çevirdi.
Opsiyon Oynaklığı ve Müdahale Riski
USD/JPY’nin şu anda 162,50 seviyesinde işlem görmesiyle, yetkililerden gelen uyarıların daha sıklaştığını görüyoruz. Bu açıklamalar, Maliye Bakanlığı’nın kur seviyelerinden rahatsız olduğuna işaret ediyor; sözlü yönlendirme (piyasaya açıklamalarla mesaj verme) ilk savunma hattı. Piyasaya, yen aleyhine tek yönlü pozisyonların (sadece yenin zayıflayacağına oynayan işlemler) dirençle karşılaşacağı söyleniyor.
Devletin aniden harekete geçebileceği tehdidi, USD/JPY opsiyonlarında örtük oynaklığın (opsiyon fiyatlarına yansıyan beklenen dalgalanma) yüksek kalmasına neden olabilir. Türev ürün yatırımcıları için, kısa vadeli yen satım opsiyonu yazmak (put satmak; prim toplamak için yenin değer kaybetmeyeceğine oynayan işlem) çok riskli; sürpriz bir müdahale paritede sert düşüşe yol açabilir. Bunun yerine, bu ani hareketlere karşı korunmak veya kazanç hedeflemek için opsiyon almak daha temkinli bir yaklaşım.
Geçmişe bakıldığında, BoJ’nin aşırı gevşek politikadan yavaş çıkışı politika faizini %0,50’ye kadar taşıdı; bu hâlâ düşük bir seviye. ABD ile faiz farkı ana belirleyici olmaya devam ediyor: Fed’in politika faizi %3,75 düzeyinde. Bu fark, yen üzerinde aşağı yönlü baskı yaratıyor. Bu nedenle, müdahaleyle gelen yen güçlenmesi kalıcı olmayabilir.
2024 baharındaki büyük ölçekli müdahalelerde, kur 160 seviyesini aşınca yetkililerin para birimini desteklemek için yaklaşık 9 trilyon yen harcadığı tahmin ediliyordu. Bu, belirli bir “tahammül eşiği” (daha fazla değer kaybına izin vermeme sınırı) olduğunu ve etkisi kalıcı olmasa bile kararlı davranabileceklerini gösteriyor. Mevcut seviye, yeniden aynı bölgeye işaret ediyor ve benzer bir adımı olası kılıyor.
Bu nedenle, riski baştan sınırlayan işlemler kurmak için türev ürünler kritik. JPY alım opsiyonu (call; yenin değer kazanmasına oynayan opsiyon) ya da USD/JPY satım opsiyonu (put; paritenin düşmesine oynayan opsiyon) almak, olası müdahaleden sınırlı zarar riskiyle faydalanmanın doğrudan bir yolu. Bu strateji, USD/JPY’de uzun pozisyonlar için korunma (hedge; zararı azaltma) sağlar veya Maliye Bakanlığı’nın devreye gireceğine yönelik tek başına bir beklenti işlemi olarak kullanılabilir.
Japonya’da çekirdek enflasyon (enerji ve taze gıda gibi oynak kalemler hariç enflasyon) Nisan 2026’da %2,4 ile hedefin üzerinde kalmaya devam ediyor; bu da tabloyu karmaşıklaştırıyor. Bu durum, BoJ’nin yıl içinde ek faiz artışına gitme ihtimalini desteklese de, kısa vadede zayıf yen sorununu çözmüyor. Şimdilik odak, merkez bankasının yavaş ayarlamalarından çok hükümetin olası adımlarında olmalı.
