ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Reuters’a göre Cuma günü yaptığı açıklamada İran’ın daha fazla deniz mayını döşemeye yönelik herhangi bir adımının ateşkesin ihlali sayılacağını söyledi. Hegseth, Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerin sürdüğünü belirtti.
Hegseth ayrıca, boğazdaki durumu çözmeye yönelik ciddi bir Avrupa girişimini ABD’nin memnuniyetle karşılayacağını ifade etti. Başka ayrıntı verilmedi.
Piyasalarda Sınırlı İlk Tepki
Açıklamalar piyasalarda belirgin bir harekete yol açmadı. Haber yazılırken ABD Dolar Endeksi (DXY: doların başlıca para birimleri karşısındaki gücünü gösteren gösterge) gün içinde %0,2 düşüşle 98,60 seviyesindeydi.
ABD borsa endeks vadeli işlemleri (vadeliler: piyasanın açılış öncesi yönüne işaret eden kontratlar) karışıktı. Dow vadeli işlemleri %0,1 gerilerken S&P 500 vadeli işlemleri yaklaşık %0,4 yükseldi.
Son uydu görüntüleri ve deniz ulaşım hattı raporları, dünya petrol arzının yaklaşık beşte birinin her gün geçtiği Hürmüz Boğazı yakınında İran deniz devriyelerinde belirgin artışa işaret ediyor. Mayın döşenmemiş olsa da bu askeri gövde gösterisi petrol fiyatlarını etkiliyor. Brent petrol (küresel petrol fiyatlamasında referans tür) son bir ayda %10’dan fazla yükselerek varil başına 88 dolara çıktı.
Enerjide Risk Primi Artıyor
Bu tablo, enerji piyasalarında “risk primi”nin (arz kesintisi gibi olumsuz senaryolara karşı fiyata eklenen ekstra pay) yükseldiğine işaret ediyor. Gerginlik tırmanırsa olası arz şokuna (arzın aniden düşmesi) karşı, petrol vadeli işlemlerinde veya USO gibi petrol odaklı ETF’lerde (borsa yatırım fonu: hisse gibi alınıp satılan fon) alım opsiyonu (call: belirli fiyattan alma hakkı) almak “kaldıraçlı” (küçük sermayeyle daha büyük pozisyon etkisi) bir pozisyon sağlayabilir. Geçmişte, 1970’lerin sonundaki dönemlerde görüldüğü gibi, bir boğaz kapanması tehdidi bile petrol fiyatlarını hızlı biçimde ikiye katlayabilir.
Jeopolitik belirsizlik, piyasa oynaklığını da artırabilir. VIX endeksi (beklenen piyasa dalgalanmasını ölçen “korku göstergesi”) son haftalarda 14’ten 18’e yükseldi. Yatırımcılar, artan endişeye doğrudan oynama veya uzun hisse pozisyonlarını “hedge etme” (riski dengeleme) amacıyla VIX alım opsiyonlarını değerlendirebilir.
Ayrıca “güvenli liman”a yöneliş (riskli varlıklardan daha güvenli görülen varlıklara geçiş) ABD dolarını destekleyebilir. Aynı zamanda S&P 500 gibi büyük endekslerde satım opsiyonu (put: belirli fiyattan satma hakkı) almak, petrol fiyatındaki ani sıçramanın tetikleyebileceği düşüşe karşı korunma veya düşüşten kazanç sağlama imkânı sunar. Piyasa, daha önce önemsemediği riski giderek daha fazla fiyatlıyor.
